Việc Ngân hàng Nhà nước thắt chặt cấp phép nhập khẩu giai đoạn 2023-2025 đã đẩy các doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức vào thế "khát" nguyên liệu, tạo kẽ hở cho các giao dịch ngầm quy mô lớn bất thường.
Trong giai đoạn 2023-2025, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ. Điều này khiến giá vàng trong nước chênh lệch cao với giá thế giới và cản trở phát triển thị trường vàng trang sức, mỹ nghệ. Trong điều kiện nguồn nhập khẩu bị hạn chế, các doanh nghiệp sản xuất buộc phải mua vàng nguyên liệu từ những nguồn khác, bao gồm các cá nhân có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng.
Thanh tra Chính phủ xác định 7 cá nhân bán vàng có khối lượng và giá trị giao dịch bất thường, không tương xứng với thu nhập của họ. Các giao dịch này thuộc diện phải giám sát theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền. Tổng giá trị giao dịch của nhóm cá nhân này đạt khoảng 2.084 tỷ đồng, được đánh giá ở mức lớn bất thường và cần xem xét xử lý theo quy định pháp luật.
Thanh tra Chính phủ nhận định Ngân hàng Nhà nước chưa có cơ sở dữ liệu đồng bộ để quản lý thị trường vàng một cách khoa học, chủ động. Một số cơ chế, chính sách cũng chưa hoàn thiện, bao gồm quy định nhập khẩu vàng nguyên liệu vẫn hạn chế quyền nhập khẩu trực tiếp của doanh nghiệp sản xuất. Ngoài ra, chưa có quy định pháp luật và chế tài cụ thể đối với hành vi găm hàng, thao túng thị trường vàng.
Dựa trên những dấu hiệu vi phạm pháp luật phát hiện được, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định. Ngoài thông tin về 7 cá nhân bán vàng không rõ nguồn gốc, còn có các vấn đề khác liên quan đến chính sách, pháp luật trong kinh doanh vàng cần được xem xét tiếp theo.
