Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ nhưng hành trình tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ vẫn đang được các cơ quan chức năng và thân nhân kiên trì thực hiện. Trên khắp cả nước, vẫn còn nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, để lại nỗi mong ngóng kéo dài qua nhiều thế hệ trong mỗi gia đình.
Một trong những giải pháp quan trọng hiện nay là giám định ADN, giúp đối chiếu mẫu hài cốt với mẫu sinh phẩm của thân nhân nhằm xác định chính xác danh tính các liệt sĩ. Công tác này không chỉ góp phần hoàn thiện thông tin tại các nghĩa trang mà còn giúp nhiều gia đình khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hàng chục năm.
Tại tỉnh Thanh Hóa, địa phương có số lượng mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được thu nhận lớn, nhiều gia đình đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để cung cấp mẫu sinh phẩm phục vụ việc đối chiếu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hỗ trợ xác minh danh tính những phần mộ còn ghi "Chưa biết tên".
Gia đình liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát là một trong những trường hợp vừa nhận được tin vui sau nhiều năm chờ đợi. Theo kết quả giám định ADN, hài cốt an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP Cần Thơ) được xác định là của liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, người quê xã Hợp Tiến, tỉnh Thanh Hóa (địa giới trước đây thuộc xã Minh Dân, huyện Triệu Sơn).
Liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát hy sinh ngày 20/10/1972 tại chiến trường Nam Bộ khi còn rất trẻ. Suốt nhiều thập kỷ, gia đình không biết chính xác nơi an nghỉ của ông, trong khi phần mộ tại nghĩa trang chỉ mang dòng chữ "Chưa biết tên".
Việc xác định được danh tính bằng phương pháp ADN đã giúp gia đình có thêm cơ sở để thực hiện các thủ tục tri ân và hương khói theo nguyện vọng của người thân. Tuy nhiên, niềm vui ấy cũng xen lẫn nhiều tiếc nuối khi cha mẹ của liệt sĩ đã qua đời từ nhiều năm trước mà chưa kịp biết nơi con trai yên nghỉ.
Theo người thân trong gia đình, kết quả giám định ADN không chỉ giúp xác nhận chính xác danh tính liệt sĩ mà còn phần nào thực hiện được tâm nguyện nhiều năm của các bậc sinh thành. Gia đình cũng bày tỏ sự trân trọng đối với những nỗ lực của các lực lượng, đơn vị và cá nhân tham gia công tác tìm kiếm, quy tập, xác minh thông tin và giám định ADN để nhiều liệt sĩ dần được gọi đúng tên sau nhiều thập kỷ.
Việc mở rộng thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ cùng với ứng dụng tiến bộ khoa học được kỳ vọng sẽ tiếp tục mang lại cơ hội xác định danh tính cho nhiều phần mộ còn thiếu thông tin, góp phần thực hiện hiệu quả chính sách đền ơn đáp nghĩa và đáp ứng mong mỏi của hàng nghìn gia đình trên cả nước.
