Bức ảnh thứ nhất được ghi lại vào mùng 2 Tết tại Hà Tĩnh. Bức ảnh thứ hai chụp vào chiều 29 (hoặc 30) Tết qua camera an ninh trên đường Đại Đoàn Kết, xóm Hưng Thái, Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Cùng là câu chuyện giao thông, nhưng cách hành xử của người điều khiển phương tiện trong hai hoàn cảnh lại tạo nên sự đối lập đáng suy ngẫm.
Tại tuyến đường ở Thái Nguyên, dù mặt đường đủ rộng để hai xe tránh nhau, kể cả khi có phương tiện dừng, đỗ dưới lòng đường, song các chủ xe vẫn chủ động điều chỉnh phương tiện, đưa một phần bánh xe lên sát mép vỉa hè để tạo khoảng trống thông thoáng cho người tham gia giao thông. Không ai bảo ai, không cần nhắc nhở, tất cả đều thể hiện một sự tự giác đáng trân trọng. Một hành động nhỏ nhưng cho thấy sự tôn trọng người khác và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Trong khi đó, câu chuyện tại Hà Tĩnh lại làm dấy lên nhiều tranh luận. Không đi sâu vào cá nhân cụ thể, điều khiến dư luận băn khoăn chính là thái độ ứng xử của một bộ phận người tham gia giao thông: khi điều kiện vật chất có phần khá giả hơn, đôi khi lại xuất hiện tâm lý tự cho mình quyền ưu tiên, xem nhẹ lợi ích chung.
Thực tế cho thấy, sự giàu có không nằm ở việc một người sở hữu bao nhiêu chiếc xe hay phương tiện đắt tiền đến đâu. Xe ô tô, suy cho cùng, chỉ là phương tiện giao thông – một vật vô tri vô giác. Giá trị của nó không phản ánh đầy đủ giá trị của con người. Điều làm nên đẳng cấp thật sự chính là cách ứng xử, là đạo đức và ý thức của người cầm lái.
Ý thức là tài sản vô hình nhưng quý giá nhất. Một xã hội văn minh không được xây dựng bởi những tòa nhà cao tầng hay những chiếc xe sang trọng, mà được hình thành từ thái độ tôn trọng lẫn nhau trong từng hành vi nhỏ nhất. Khi thiếu ý thức và đạo đức, của cải vật chất dù nhiều đến đâu cũng trở nên vô nghĩa.
Câu chuyện đầu xuân này vì thế không chỉ đơn thuần là một sự việc giao thông. Nó là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm cá nhân trong không gian chung. Từ cách đỗ xe, nhường đường, đến cách nói năng, ứng xử – tất cả đều phản ánh nhân cách. Sự hơn kém không nằm ở giá trị chiếc xe, mà ở giá trị con người phía sau vô lăng.
Qua sự việc, có thể xem đây là bài học về đạo đức nghề nghiệp của người lái xe, đồng thời cũng là lời nhắc về cách sử dụng và hưởng thụ giá trị vật chất. Những người thực sự giàu có – giàu về văn hóa, về nhận thức – chắc chắn sẽ không hành xử theo cách làm ảnh hưởng đến cộng đồng.
Cũng cần dành lời ghi nhận cho những tài xế tại Thái Nguyên – những con người đã âm thầm thể hiện ý thức đẹp trong đời sống thường nhật. Họ có thể chưa biết ai hơn ai về điều kiện vật chất, nhưng rõ ràng đã cho thấy sự vượt trội về tinh thần trách nhiệm và đạo đức công dân.
Xuân mới lại về. Mỗi mùa xuân là một khởi đầu, một cơ hội để nhìn lại và điều chỉnh chính mình. Mong rằng mỗi người chúng ta sẽ bắt đầu năm mới bằng sự tự giác, bằng ý thức trách nhiệm cao hơn với cộng đồng. Khi từng cá nhân biết tôn trọng luật lệ, tôn trọng người khác, xã hội tự khắc sẽ trở nên văn minh, trật tự và đáng sống hơn.
Chúc cho đất nước quốc thái dân an. Chúc cho mỗi con người luôn đặt ý thức và tư cách lên trên vật chất phù hoa. Bởi suy cho cùng, giá trị cốt lõi của một xã hội không nằm ở những gì ta sở hữu, mà ở cách ta sống giữa cộng đồng.
