TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500ml nước dùng. Lượng nước này có thể cung cấp khoảng 2,5–5g muối, tương đương 1.000–2.000mg natri.
Trong khi đó, theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày. Điều này đồng nghĩa với việc nếu uống hết nước dùng của một bát phở, lượng natri nạp vào cơ thể có thể đã tiệm cận ngưỡng khuyến nghị trong ngày.
Theo TS Giang, vị mặn trong nước phở thường bị “che lấp” bởi vị ngọt từ xương ninh và các chất điều vị, khiến nhiều người khó cảm nhận độ mặn thực tế.
“Điều này khiến không ít người vô tình tiêu thụ quá nhiều muối mà vẫn cảm thấy vừa miệng”, TS Giang nhận định.
Không chỉ liên quan đến hàm lượng natri, nước dùng phở còn có thể tạo áp lực lên quá trình chuyển hóa nếu sử dụng thường xuyên.
Theo chuyên gia, nước hầm xương trong thời gian dài có khả năng giải phóng lượng purin đáng kể – hợp chất liên quan trực tiếp đến quá trình hình thành acid uric trong cơ thể. Một số nghiên cứu dịch tễ cho thấy chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout.
Ngoài ra, nước dùng còn chứa chất béo bão hòa từ tủy và mỡ xương. Nếu tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài, các chất này có thể làm tăng cholesterol xấu, góp phần hình thành mảng xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Đáng chú ý, TS Giang dẫn một số nghiên cứu cho thấy nước hầm xương có thể chứa vi lượng kim loại nặng như chì được giải phóng từ xương động vật. Dù hàm lượng ở mức thấp, việc tiêu thụ lặp lại trong thời gian dài có thể dẫn tới nguy cơ tích lũy trong cơ thể.
Theo các chuyên gia, những tác động này thường không gây ảnh hưởng tức thời, song việc duy trì thói quen tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài được xem là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch.
Tuy nhiên, TS Giang nhấn mạnh điều này không có nghĩa cần loại bỏ phở khỏi thực đơn hằng ngày. Điều quan trọng là điều chỉnh cách ăn phù hợp.
“Một trong những nguyên tắc nên lưu ý là không nhất thiết phải uống hết nước dùng. Người dân có thể ưu tiên phần bánh phở, thịt, rau và chỉ dùng lượng nước vừa phải để cảm nhận hương vị. Việc bổ sung thêm rau xanh ăn kèm cũng giúp tăng chất xơ và kali, hỗ trợ đào thải bớt natri khỏi cơ thể”, TS Giang khuyến nghị.
Bên cạnh đó, người dùng nên hạn chế thêm nước mắm, bột canh hoặc các loại gia vị khi nước dùng đã đủ đậm đà; đồng thời không nên sử dụng phở, bún liên tục mỗi ngày mà có thể thay đổi bằng các bữa ăn sáng đa dạng hơn.
Những nhóm cần thận trọng khi sử dụng nước phở: Người bị tăng huyết áp. Người mắc bệnh tim mạch. Bệnh nhân suy thận. Người bị gout hoặc có nồng độ acid uric cao. Người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, để thưởng thức phở theo hướng lành mạnh hơn, người dân nên lựa chọn cơ sở đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ưu tiên phần thịt nạc, tăng rau xanh ăn kèm và tránh lạm dụng các loại gia vị như tương ớt, sa tế hay tương đen.
Việc điều chỉnh một số thói quen nhỏ trong cách ăn có thể giúp người dùng vừa giữ được sở thích với món ăn truyền thống, vừa hạn chế những nguy cơ không mong muốn đối với sức khỏe lâu dài.
