Theo nội dung bài đăng, người chia sẻ viết: “ĐI LÀM BỊ QUỴT LƯƠNG, 1 KHỨA QUYẾT ĐỊNH NHẮN CHO CÔNG AN NHỜ GIÚP VÀ NHẬN ĐƯỢC QUẢ TƯ VẤN VÔ CÙNG THUYẾT PHỤC”. Đặc biệt, phần trả lời được cho là từ phía công an còn nhấn mạnh: “Hợp đồng miệng cũng là hợp đồng! Lời hứa trả công cũng là cam kết pháp lý. Đừng vì nể nang hay sợ hãi mà để mồ hôi của mình rơi xuống vô ích nhé!”.
Dù chưa thể kiểm chứng đầy đủ tính xác thực của đoạn hội thoại, nhưng dưới phần bình luận, đông đảo cư dân mạng bày tỏ sự thích thú và dành nhiều lời khen cho cách tư vấn “vừa có tâm, vừa có tầm”. Nhiều ý kiến cho rằng, chính lối diễn đạt đời thường, dễ hiểu đã giúp người lao động – đặc biệt là lao động phổ thông – tiếp cận kiến thức pháp luật một cách nhẹ nhàng hơn.
Không chỉ dừng lại ở câu chuyện gây “bão mạng”, bài đăng còn mở ra một vấn đề rất thực tế: Khi bị nợ lương hoặc cho vay tiền không giấy tờ, người dân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?
Đi làm bị nợ lương mà không có hợp đồng thì phải làm sao?
Thực tế, rất nhiều lao động thời vụ, lao động phổ thông, làm việc tại quán ăn, cửa hàng nhỏ… không ký hợp đồng lao động bằng văn bản. Đến khi phát sinh tranh chấp, đặc biệt là bị nợ lương, họ rơi vào tâm lý hoang mang vì “không giấy tờ, không biết kêu ai”.
Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật lao động, quan hệ lao động được xác lập khi có sự thỏa thuận về việc làm có trả lương và có sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. Điều đó đồng nghĩa, chỉ cần có thỏa thuận làm việc và trả công, dù bằng lời nói, quan hệ lao động vẫn tồn tại và được pháp luật bảo vệ.
Khi bị nợ lương, người lao động nên thực hiện các bước sau:
Thứ nhất, thu thập chứng cứ.
Tin nhắn trao đổi công việc, bảng chấm công, hình ảnh tại nơi làm việc, sao kê chuyển khoản, ghi âm thỏa thuận lương, lời làm chứng của đồng nghiệp… đều là những tài liệu quan trọng. Trong tranh chấp, chứng cứ chính là “chìa khóa” bảo vệ quyền lợi.
Thứ hai, yêu cầu thanh toán bằng hình thức có lưu vết.
Nên trao đổi trực tiếp và đồng thời gửi yêu cầu thanh toán qua tin nhắn, email hoặc văn bản để tạo thêm bằng chứng về việc đã đòi lương.
Thứ ba, nhờ cơ quan chức năng hỗ trợ.
Người lao động có thể gửi đơn đề nghị hòa giải đến Hòa giải viên lao động thuộc Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần cơ quan chức năng vào cuộc, người sử dụng lao động sẽ chủ động khắc phục.
Nếu hòa giải không thành, người lao động có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp tiền lương thông thường là 1 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm, vì vậy không nên chần chừ quá lâu.
Trường hợp doanh nghiệp nợ lương nhiều người, các lao động có thể làm đơn tập thể để tăng tính thuyết phục. Nếu có dấu hiệu chiếm dụng tiền lương kéo dài, số tiền lớn, người dân có thể phản ánh đến cơ quan thanh tra lao động để được xem xét xử lý theo quy định.
Đi làm không hợp đồng là rủi ro, nhưng không đồng nghĩa với việc mất quyền. Điều quan trọng là bình tĩnh, thu thập chứng cứ và thực hiện đúng trình tự pháp luật.
Cho vay tiền không giấy tờ, không đòi được phải làm gì?
Không ít người rơi vào tình huống cho bạn bè, người quen vay tiền vì tin tưởng, không lập giấy tờ. Đến khi bên vay chây ì, né tránh, mới loay hoay không biết xử lý thế nào.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự, hợp đồng vay tài sản có thể được xác lập bằng lời nói, hành vi hoặc văn bản. Nghĩa là chỉ cần có sự thỏa thuận vay và việc giao nhận tiền thực tế thì quan hệ vay mượn đã được pháp luật công nhận. Vấn đề cốt lõi vẫn là chứng cứ.
Người cho vay cần rà soát lại: Tin nhắn, email trao đổi về việc vay tiền. Nội dung chuyển khoản có ghi chú “cho vay”. Sao kê ngân hàng. Ghi âm cuộc gọi (nếu có). Người làm chứng khi giao tiền.
Trước khi khởi kiện, nên gửi yêu cầu thanh toán bằng văn bản hoặc tin nhắn để xác nhận lại nghĩa vụ trả nợ và thời hạn thanh toán. Đây vừa là bước thương lượng, vừa giúp củng cố thêm chứng cứ.
Nếu bên vay vẫn không thực hiện nghĩa vụ, người cho vay có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người vay cư trú. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng vay là 3 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm.
Điều quan trọng là tuyệt đối không vì bức xúc mà thực hiện các hành vi đòi nợ trái pháp luật. Việc lựa chọn con đường pháp lý vừa đảm bảo an toàn, vừa bảo vệ quyền lợi một cách bền vững.
Từ một đoạn tin nhắn gây xôn xao mạng xã hội, câu chuyện về quyền lợi lao động và vay mượn dân sự một lần nữa được nhắc lại theo cách gần gũi, dễ tiếp cận. Dù tính xác thực của đoạn hội thoại còn cần kiểm chứng, nhưng thông điệp rút ra là rõ ràng: hiểu biết pháp luật chính là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình.
Mồ hôi công sức và tài sản của mỗi người đều đáng được tôn trọng. Và khi quyền lợi bị xâm phạm, thay vì im lặng chịu thiệt, người dân hoàn toàn có thể tìm đến những kênh tư vấn chính thống để được hỗ trợ đúng quy định.
