Đề xuất xử lý khoản lỗ của EVN: Yêu cầu minh bạch toàn bộ chi phí giá điện

Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp mới đây, Bộ Công Thương đề xuất giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động chi phí đầu vào thực tế, đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.

Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính hết trong một lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.

Đề xuất này xuất phát từ thực tế Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thua lỗ lớn giai đoạn 2022-2023 do chi phí đầu vào tăng mạnh, trong khi giá điện chưa được điều chỉnh tương ứng để hỗ trợ kiểm soát lạm phát và phục hồi kinh tế sau dịch Covid-19. Theo số liệu mới nhất của EVN, lỗ lũy kế của công ty mẹ còn khoảng 5.611 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức gần 45.000 tỷ đồng, đến cuối năm 2024.

Đề nghị minh bạch toàn bộ chi phí giá điện

Liên quan đến vấn đề minh bạch giá điện, Bộ Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tăng cường các yêu cầu về minh bạch chi phí sản xuất, truyền tải, phân phối điện; công khai phương pháp xác định giá điện; kiểm toán, giám sát độc lập đối với các khoản chi phí lớn, các cơ chế đặc thù.

Bộ Tài chính cho rằng đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát chi phí, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong ngành điện.

Góp ý dự thảo Luật, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đề nghị quy định cụ thể hơn tần suất điều chỉnh giá điện để tránh điều chỉnh đột ngột. Đồng thời, bổ sung quy định công khai cấu phần chi phí đầu vào như nhiên liệu, truyền tải, phân phối, quản lý và công bố công khai báo cáo chi phí hàng năm.

Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương làm rõ phương pháp xác định giá điện nhiều thành phần; đánh giá tác động đến CPI, sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh nền kinh tế; quy định chặt chẽ việc xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước đây (nếu có), bảo đảm minh bạch và kiểm soát tác động.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đề nghị cần làm rõ nội dung quy định này để đảm bảo tính minh bạch. Trong khi đó, Bộ Tư pháp đề nghị làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm công khai chi phí thực tế tính giá điện là đơn vị bán lẻ điện hay Bộ Công Thương.

Giải trình các vấn đề trên, Bộ Công Thương cho biết cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hiện đã được quy định tại Luật Điện lực 2024 và Nghị định 72/2025 của Chính phủ.

Đồng thời, dự thảo Luật sửa đổi đã bổ sung quy định yêu cầu đơn vị bán lẻ điện hằng năm phải báo cáo chi phí thực tế để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công khai chi phí tính giá điện.

Bộ Công Thương nêu dự thảo Luật quy định Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công bố công khai chi phí thực tế trong tính toán giá bán lẻ điện bình quân. Nội dung và cách thức công khai sẽ được quy định chi tiết tại thông tư do Bộ ban hành...

Bộ Tài chính: Không chuyển rủi ro doanh nghiệp sang người dân

Về bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp điện lực, Bộ Tài chính cho rằng các quy định của dự thảo Luật liên quan đến cơ chế giá điện, hạch toán chi phí (bao gồm chi phí chưa được tính đủ vào giá điện), chi phí khảo sát, đầu tư, cơ chế chia sẻ rủi ro đều có tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp điện lực.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị bổ sung nguyên tắc xuyên suốt trong Luật: Hoạt động điện lực phải bảo đảm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Làm rõ cơ chế xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện; trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản trị chi phí, tránh chuyển lỗ hoặc chi phí kém hiệu quả vào giá điện.

Không thiết kế cơ chế chính sách làm suy giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước hoặc chuyển rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp sang Nhà nước hoặc người tiêu dùng.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết đã sửa đổi Điều 52 của dự thảo Luật theo hướng giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động đầu vào thực tế, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.

Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh tiếp theo.

Dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước thời điểm Luật Điện lực sửa đổi có hiệu lực.

Về ranh giới giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng một số cơ chế trong dự thảo Luật có thể dẫn đến chồng lấn trách nhiệm, như hỗ trợ tiền điện, điều tiết giá, đầu tư hạ tầng hay cơ chế đặc thù cho dự án điện lực.

Do đó, Bộ đề nghị làm rõ nguyên tắc doanh nghiệp điện lực hoạt động theo cơ chế thị trường, tự chủ tài chính và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Theo Bộ Tài chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ trong các trường hợp phục vụ an sinh xã hội, nhiệm vụ công ích hoặc mục tiêu chiến lược đặc biệt; không sử dụng ngân sách để bù đắp chi phí, rủi ro thuộc trách nhiệm kinh doanh của doanh nghiệp.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết dự thảo Luật đã bổ sung Điều 5 như sau: Trường hợp có chủ trương của Nhà nước về việc thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng khách hàng đặc thù, nguồn hỗ trợ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn tài chính, quỹ hợp lệ, hợp pháp theo các trường hợp cụ thể theo quy định hiện hành có liên quan.

Theo dantri.com.vn