Hơn 2,5 triệu trường hợp đang vướng nghĩa vụ thuế
Theo Tờ trình Chính phủ được trình Quốc hội chiều 20/11, đến ngày 23/10/2026, cả nước có 2.518.440 người nộp thuế thuộc hai nhóm: ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Dù ngành Thuế đã xử lý hơn 777.000 mã số thuế từ đầu năm 2026, số trường hợp tồn đọng vẫn còn rất lớn. Nhiều cá nhân, doanh nghiệp muốn khôi phục hoạt động hoặc hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế nhưng gặp khó khăn do nghĩa vụ tài chính kéo dài qua nhiều năm.
Trong đó, tiền chậm nộp tiếp tục phát sinh, khiến tổng nghĩa vụ phải thực hiện tăng lên. Một số trường hợp không còn tài sản, sổ sách hoặc điều kiện tài chính để giải quyết các khoản tồn đọng.
Những khoản thuế nào được đề xuất xóa?
Dự thảo Nghị quyết tập trung vào hai nhóm chính sách:
Lệ phí môn bài: Đề xuất xóa khoản nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp tương ứng. Đối với trường hợp chưa kê khai, nộp lệ phí môn bài, dự thảo đề xuất không phải thực hiện nghĩa vụ này và không bị tính tiền chậm nộp theo phạm vi, điều kiện của chính sách.
Tiền chậm nộp các khoản thuế khác: Chỉ được xem xét xóa khi người nộp thuế đã hoàn thành toàn bộ tiền thuế gốc, tiền phạt vi phạm hành chính (nếu có) và có hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Chính sách dự kiến áp dụng với những người nộp thuế được xác định thuộc hai trạng thái quản lý nêu trên tính đến hết ngày 23/10/2026.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được hưởng chính sách. Các khoản tiền chậm nộp liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc những vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử sẽ không thuộc diện xem xét.
Một số chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn cũng nằm ngoài phạm vi áp dụng theo dự thảo.
Không cần nộp hồ sơ xin xóa nợ
Một điểm đáng chú ý của đề xuất là cơ quan thuế sẽ chủ động căn cứ dữ liệu quản lý để xác định các khoản đủ điều kiện xử lý, thay vì yêu cầu từng người nộp thuế lập hồ sơ riêng xin xóa nợ.
Kết quả xử lý dự kiến được công khai và gửi thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu người nộp thuế có tài khoản.
Trong thời gian triển khai chính sách, cơ quan thuế có trách nhiệm rà soát, xác định các khoản nợ đủ điều kiện để không tiếp tục áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với những khoản này.
Nếu phát hiện người nộp thuế không đáp ứng điều kiện, khoản tiền chậm nộp đã được xóa có thể được khôi phục theo quy định.
Thời hạn thực hiện dự kiến đến ngày 30/6/2028
Theo phương án Chính phủ trình, Nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ những trường hợp được giải quyết theo quy định chuyển tiếp.
Những hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được tiếp nhận chậm nhất vào ngày 30/6/2028 sẽ tiếp tục được xem xét theo cơ chế chuyển tiếp nếu người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ nợ gốc nhưng chưa hoàn tất quá trình xử lý.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành chính sách đặc thù, đồng thời đề nghị quy định rõ đối tượng, khoản nợ được xử lý và trách nhiệm của cơ quan thuế nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, tránh lợi dụng chính sách.
Cơ quan thẩm tra cũng nhấn mạnh việc xóa nợ không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm cung cấp, lưu giữ thông tin theo các chuẩn mực quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin thuế.
Đây là chính sách được định hướng áp dụng một lần, không tạo tiền lệ cho việc xóa nợ định kỳ. Sau ngày 30/6/2028, các trường hợp còn tồn đọng sẽ được giải quyết theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Đây hiện là nội dung đề xuất trong dự thảo Nghị quyết được Chính phủ trình Quốc hội, không đồng nghĩa toàn bộ hơn 2,5 triệu trường hợp đương nhiên được xóa nợ. Người nộp thuế cần theo dõi văn bản chính thức sau khi Quốc hội xem xét, thông qua.
Bạn nghĩ chính sách này sẽ giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp ngừng hoạt động và tạo thuận lợi cho việc khôi phục kinh doanh như thế nào?