Tại cuộc họp ngày 11/9, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương rà soát toàn bộ mô hình phân phối, làm rõ vai trò của doanh nghiệp tạo nguồn, thương nhân phân phối và hệ thống bán lẻ. Mục tiêu là hạn chế việc mua bán qua nhiều tầng nấc, qua đó giảm chi phí và xác định rõ trách nhiệm khi nguồn hàng bị gián đoạn.
Việc đánh giá các thương nhân đầu mối cũng được đặt trọng tâm vào năng lực thực tế, gồm khả năng tạo nguồn, tiềm lực tài chính, hệ thống kho chứa, dự trữ và khả năng duy trì nguồn hàng. Các điều kiện kinh doanh được yêu cầu thiết kế theo hướng phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào một số tiêu chí về cơ sở vật chất hoặc mạng lưới cửa hàng.
Theo số liệu được nêu tại cuộc họp, đến đầu năm 2026, cả nước có 33 thương nhân đầu mối xăng dầu. Trong số này có 5 đơn vị chỉ kinh doanh nhiên liệu bay và 2 doanh nghiệp sản xuất là Lọc hóa dầu Nghi Sơn và Lọc hóa dầu Bình Sơn. Cả nước còn khoảng 250 thương nhân phân phối, giảm so với khoảng 330 doanh nghiệp vào năm 2023.
Bên cạnh việc tinh gọn hệ thống, Bộ Công Thương được giao rà soát trách nhiệm của từng nhóm thương nhân, tránh quy định chồng chéo hoặc phát sinh thủ tục không cần thiết. Việc ứng dụng công nghệ để giám sát hoạt động mua bán, kiểm tra nguồn hàng và tăng tính minh bạch cũng được yêu cầu đẩy mạnh.
Xăng dầu được xác định là mặt hàng thiết yếu, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đời sống và ổn định kinh tế vĩ mô. Vì vậy, việc tổ chức lại thị trường được đặt trong yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và hạn chế các biến động nguồn cung.
Cùng với hệ thống phân phối, Chính phủ tiếp tục định hướng điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính được giao rà soát các yếu tố liên quan đến công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận và cơ chế kê khai, công bố giá.
Cơ chế mới được yêu cầu vừa tạo động lực để doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh về giá, vừa hạn chế nguy cơ doanh nghiệp lợi dụng vị thế thị trường để hình thành mức giá không hợp lý.
Về nguồn cung, cơ chế dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn cũng sẽ được hoàn thiện để Nhà nước có khả năng ứng phó khi thị trường xuất hiện biến động bất thường. Các quy định chuyển tiếp, trong đó có vấn đề liên quan đến Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, cũng được yêu cầu làm rõ.
Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, trong đó dự kiến sắp xếp lại các nhóm thương nhân, giảm thủ tục hành chính và tăng hậu kiểm.
Thủ tướng yêu cầu tiếp tục lấy ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia để hoàn thiện dự thảo, với mục tiêu trình ban hành chậm nhất vào đầu tháng 10.
