Sinh ra tại Hải Phòng trong một gia đình nhà giáo có nguồn gốc Quảng Nam, Ngọc Sơn lớn lên trong môi trường giàu truyền thống nghệ thuật. Cha anh tuy làm nghề giáo nhưng xuất thân từ gia đình có truyền thống văn nghệ, sáng tác và biểu diễn dân ca, cải lương. Chính điều này đã góp phần nuôi dưỡng năng khiếu nghệ thuật của cậu bé Ngọc Sơn từ thuở nhỏ.
Ngay từ khi còn nhỏ, Ngọc Sơn đã bộc lộ cá tính khác biệt. Anh thích để tóc dài, nuôi móng tay và ăn mặc theo phong cách của các ca sĩ nổi tiếng thời bấy giờ. Trong thời bao cấp, mẹ anh thậm chí phải bán vải đổi tiền để mua quần áo theo sở thích cho con trai. Những lần bị ép cắt tóc, cắt móng tay theo quy định ở trường đều trở thành “bi kịch” đối với cậu bé có tâm hồn nghệ sĩ đặc biệt này.
Không chỉ khác biệt về sở thích, Ngọc Sơn còn nổi tiếng nghịch ngợm. Anh thường là người khởi xướng đủ trò tinh quái cùng các em và bạn bè. Tuy nhiên, sự nghịch ngợm ấy lại đi cùng tính nghĩa khí. Mỗi lần xảy ra chuyện, Ngọc Sơn thường đứng ra nhận lỗi thay người khác.
Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình Ngọc Sơn chuyển vào Bạc Liêu sinh sống. Chính nơi đây đã trở thành vùng đất quan trọng với hành trình nghệ thuật của anh.
Lớn lên giữa cái nôi của cải lương Nam Bộ, Ngọc Sơn sớm say mê nghệ thuật sân khấu. Anh nổi tiếng trong đám bạn bởi những lần trèo rào, tìm đủ cách để vào xem hát miễn phí. Tình yêu cải lương lớn dần theo năm tháng, ảnh hưởng sâu sắc tới phong cách âm nhạc sau này của anh.
Không ít lần, cậu bé Ngọc Sơn khiến người thân ngạc nhiên khi cất giọng ca vọng cổ đầy cảm xúc dù tuổi còn nhỏ. Với anh, cải lương không chỉ là ký ức tuổi thơ mà còn là tình yêu nghệ thuật bền chặt kéo dài đến tận hôm nay.
Năm 1987 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Ngọc Sơn liên tục đoạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi ca nhạc quần chúng. Tài năng của anh nhanh chóng được chú ý, mở ra cơ hội bước chân vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Những ngày đầu lên thành phố học tập vô cùng khó khăn. Cuộc sống sinh viên nghèo khiến Ngọc Sơn nhiều lần rơi vào cảnh thiếu thốn. Có thời điểm anh ngất xỉu trên lớp vì đói và làm việc quá sức.
Để tìm cơ hội, Ngọc Sơn rong ruổi khắp các sân khấu tìm suất “hát lót”. Suốt nhiều tháng trời, anh chờ đợi cơ hội trong im lặng. Cho tới một lần ca sĩ chính không thể biểu diễn, Ngọc Sơn được mời lên sân khấu thay thế. Màn trình diễn hôm đó trở thành bước ngoặt định mệnh.
Chỉ trong thời gian ngắn, cái tên Ngọc Sơn trở thành hiện tượng âm nhạc. Anh nhanh chóng phủ sóng khắp các sân khấu lớn nhỏ và trở thành một trong những ca sĩ đắt show nhất thời điểm đó.
Khi đang ở đỉnh cao danh tiếng, hàng loạt vụ việc gây tranh cãi đã khiến sự nghiệp Ngọc Sơn bước vào giai đoạn sóng gió. Những scandal đầu thập niên 1990 từng khiến anh phải trả giá đắt, thậm chí bị tạm giam và gián đoạn hoạt động nghệ thuật một thời gian dài.
Trong showbiz Việt, rất ít nghệ sĩ sau biến cố lớn vẫn có thể quay lại mạnh mẽ như Ngọc Sơn. Quãng thời gian biến cố trở thành khoảng lặng để anh nhìn nhận lại bản thân, tự học hỏi, rèn luyện và thay đổi.
Sau khi trở lại, thời hoàng kim không còn rực rỡ như trước, nhưng Ngọc Sơn vẫn giữ vị trí riêng trong lòng khán giả. Anh tiếp tục xuất hiện với cá tính đặc biệt, đôi lúc vẫn gây tranh cãi bởi phát ngôn hay phong cách khác thường. Dẫu vậy, công chúng cũng nhìn thấy ở anh một sự thay đổi: điềm tĩnh hơn, tiết chế hơn và trưởng thành hơn sau những biến cố cuộc đời.
Hơn ba mươi năm qua, có thể yêu hay không yêu Ngọc Sơn, nhưng khó phủ nhận anh là một trong những hiện tượng hiếm hoi của làng giải trí Việt Nam: nổi tiếng nhờ tài năng, vấp ngã bởi tai tiếng và vẫn tồn tại giữa sự đào thải khắc nghiệt của showbiz. Đó là điều không phải nghệ sĩ nào cũng làm được.
