Vai diễn Quốc vương Nữ Nhi Quốc đã trở thành một biểu tượng kinh điển của màn ảnh Hoa ngữ, gần như không thể thay thế. Có ý kiến cho rằng Chu Lâm đã mang nỗi si tình của nhân vật vào chính cuộc đời mình. Nhưng ngoài đời thực, bà chưa từng mắc kẹt trong hào quang của vai diễn. Trái lại, ở nửa sau cuộc đời, Chu Lâm sống tỉnh táo, thấu suốt và tìm được hạnh phúc bền vững.
Chu Lâm sinh năm 1952 tại Bắc Kinh, trong một gia đình trí thức. Cha là giáo viên, mẹ là bác sĩ. Nền tảng gia đình nề nếp đã hun đúc cho bà phong thái điềm đạm, khí chất thư nhã từ sớm. Thuở trẻ, Chu Lâm không vội bước chân vào làng giải trí mà lựa chọn con đường ổn định: thi vào trường y và trở thành nhân viên kiểm nghiệm dược phẩm. Dù vậy, niềm yêu thích nghệ thuật biểu diễn vẫn luôn âm ỉ trong bà.
Năm 1980, trong một cơ duyên tình cờ, Chu Lâm được đạo diễn phát hiện. Đam mê từng bị chôn giấu nhiều năm cuối cùng cũng có cơ hội nảy nở. Bà quyết định từ bỏ công việc ổn định, thi vào Học viện Điện ảnh Bắc Kinh và chính thức bước vào con đường diễn xuất.
Sở hữu dung mạo thanh tú cùng lối diễn xuất tinh tế, Chu Lâm nhanh chóng ghi dấu ấn trong làng điện ảnh. Năm 1985, bà được đạo diễn Dương Khiết lựa chọn vào vai Quốc vương Nữ Nhi Quốc trong Tây Du Ký. Vai diễn này đưa tên tuổi Chu Lâm vụt sáng, trở thành gương mặt quen thuộc với hàng triệu khán giả. Mối tình yêu không thành giữa Quốc vương và Đường Tăng được bà thể hiện sâu lắng đến mức, suốt nhiều năm sau, vẫn xuất hiện những lời đồn đoán gắn cuộc đời Chu Lâm với hình ảnh nhân vật trên màn ảnh.
Ít ai biết rằng, thời điểm Tây Du Ký phát sóng, Chu Lâm đã từng trải qua một cuộc hôn nhân. Người chồng đầu tiên là đồng nghiệp trong cùng đơn vị. Ban đầu, hai người gắn bó mặn nồng, nhưng khi sự nghiệp diễn xuất của bà ngày càng bận rộn, những tháng ngày xa cách đã dần làm phai nhạt tình cảm. Cuộc hôn nhân lặng lẽ khép lại vào năm 1986, đúng lúc bộ phim tạo tiếng vang lớn.
Sau ly hôn, Chu Lâm không để bản thân chìm trong bi lụy. Bà dành trọn tâm sức cho sự nghiệp, từng bước thoát khỏi cái bóng của vai diễn kinh điển, không ngừng thử thách mình ở những dạng vai khác nhau. Nỗ lực ấy mang lại cho bà giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất Kim Ưng cùng nhiều đề cử Phi Thiên danh giá. Ở thời kỳ đỉnh cao, Chu Lâm vẫn giữ lối sống kín đáo, không phô trương, không chạy theo thị phi, chỉ lặng lẽ làm nghề bằng sự nghiêm túc và tử tế.
Năm 1993, trong một buổi gặp gỡ bạn bè, Chu Lâm quen biết Vương Khải Vinh – người đàn ông ngoài giới giải trí, điềm đạm và chín chắn. Giữa hai người nhanh chóng hình thành sự đồng điệu trong suy nghĩ và lối sống.
Vương Khải Vinh thấu hiểu những vất vả của Chu Lâm, trân trọng tài năng và con người bà. Ông không can thiệp vào công việc của vợ, chỉ âm thầm ở bên, an ủi khi bà mệt mỏi, lặng lẽ thăm đoàn phim trong những ngày quay xa nhà. Tình yêu của ông dành cho Chu Lâm không xuất phát từ hào quang “Quốc vương Nữ Nhi Quốc”, mà từ sự kiên cường, thông minh và bản lĩnh của người phụ nữ bên cạnh mình.
Năm 2005, ở tuổi 53, Chu Lâm và Vương Khải Vinh chính thức bước vào hôn nhân. Không tiệc cưới rình rang, không ồn ào truyền thông, lễ cưới chỉ có sự chứng kiến của người thân và bạn bè thân thiết.
Sau kết hôn, hai người từng mong có con, nhưng tuổi tác khiến con đường làm mẹ của Chu Lâm gặp nhiều khó khăn. Một lần mang thai không trọn vẹn đã khiến bà rơi vào đau buồn. Khi Chu Lâm tự trách mình, chồng bà chỉ nhẹ nhàng nói: “Không sao cả. Có hay không có con không quan trọng, chỉ cần chúng ta sống tốt bên nhau”.
Câu nói ấy trở thành điểm tựa tinh thần lớn nhất trong cuộc đời Chu Lâm. Sau khi suy nghĩ thấu đáo, hai người quyết định không cưỡng cầu, lựa chọn cuộc sống không con cái. Khi được hỏi có tiếc nuối hay không, bà mỉm cười chia sẻ: “Hoặc là cho con điều tốt nhất, hoặc là đừng sinh. Bây giờ tôi có thể nói chuyện với mèo cả nửa ngày, chẳng hề cô đơn”.
Với Chu Lâm, hạnh phúc không nằm ở con cháu đông đủ, mà ở sự bình yên khi có người đồng hành. Gần 20 năm bên nhau, không vướng bận con cái, hai vợ chồng có thêm thời gian tận hưởng cuộc sống: sáng cùng nhau đi chợ, tối lên sân thượng ngắm sao, nghe opera, trồng hoa, nuôi mèo, đọc sách, du lịch, tham gia thu âm sách nói và các vở kịch đọc.
Những năm gần đây, Chu Lâm dần rời xa màn ảnh, dành thời gian cho đời sống cá nhân và các hoạt động cộng đồng. Bà viết tản văn, dạy người cao tuổi đọc diễn cảm, tham gia sách nói và kịch nói.
Ở tuổi 74, Chu Lâm không còn vẻ rực rỡ của thời thanh xuân, nhưng lại sở hữu nét đẹp điềm nhiên, sang trọng. Mới đây, bà xuất hiện trong bộ váy đen giản dị, dáng người thẳng, giọng nói trong trẻo, mái tóc bạc trắng càng làm nổi bật khí chất thanh cao. Hình ảnh ấy khiến nhiều người ngạc nhiên và dành lời khen ngợi: một vẻ đẹp không bị thời gian bào mòn, mà lắng đọng theo năm tháng.
