Vụ án đến nay đã kéo dài hơn 3 năm, qua nhiều lần xét xử, thu hút sự quan tâm của dư luận không chỉ bởi quá trình tố tụng, mà còn vì những vấn đề pháp lý liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, môi trường sống, điều kiện chăm sóc, giáo dục và sự phát triển toàn diện của một cháu bé đã nhiều năm sinh sống ổn định cùng cha.
Theo hồ sơ vụ việc, trong thời gian quen biết, tìm hiểu nhau, anh Nguyễn Văn Nhật (SN 1989, trú tại đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) và chị Hồ Thị Trà My (SN 1995, trú tại thôn Phú Lộc, xã Hòa Phú 1, tỉnh Đắk Lắk) đã đăng ký kết hôn và có con chung là cháu N.T.N (sinh ngày 19/8/2019). Cháu N.T.N được đăng ký khai sinh tại đặc khu Lý Sơn vào ngày 04/9/2019.
Sau khi sinh cháu N.T.N được một thời gian, do mâu thuẫn tình cảm, chị My đã bỏ về sinh sống cùng cha mẹ ruột tại Đắk Lắk, để lại cháu N.T.N 08 tháng tuổi cho anh Nhật trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.
3 năm sau, chị My gửi đơn khởi kiện đến TAND huyện Lý Sơn yêu cầu giải quyết “ly hôn, tranh chấp quyền nuôi con chung sau ly hôn” đối với anh Nhật. Ngày 11/3/2023, TAND huyện Lý Sơn ban hành Bản án sơ thẩm số 01/2023/HNGĐ-ST.
Theo nhận định của HĐXX, cháu N.T.N sống với anh Nhật từ khi 08 tháng tuổi cho đến thời điểm đưa vụ án ra xét xử do chị My bỏ về nhà mẹ đẻ sinh sống. Qua xác minh của Chi hội Phụ nữ thôn Tây An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn, cùng các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ, HĐXX cho rằng anh Nhật có điều kiện kinh tế tốt hơn, công việc và thu nhập ổn định. HĐXX còn đánh giá toàn diện các điều kiện về tinh thần, môi trường sống và sự phát triển của trẻ theo đúng tinh thần khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Do đó, TAND huyện Lý Sơn tuyên giao cháu N.T.N cho anh Nguyễn Văn Nhật tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng.
Tuy nhiên, tại Bản án phúc thẩm số 09/2023/HNGĐ-PT ngày 21/12/2023, TAND tỉnh Quảng Ngãi quyết định: “Hủy phần bản án sơ thẩm liên quan đến con chung; chuyển hồ sơ cho cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm để xác minh đầy đủ quan hệ cha con”.
Do đó, anh Nguyễn Văn Nhật đã có đơn đề nghị TAND cấp cao tại Đà Nẵng xem xét vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án số 09/2023/HNGĐ-PT ngày 21/12/2023 của TAND tỉnh Quảng Ngãi.
Theo đó, ngày 22/4/2024, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Đà Nẵng có Thông báo số 289/TP-VKS-DS ngày 21/02/2024 về việc đã ban hành công văn yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi chuyển hồ sơ để xem xét. TAND cấp cao tại Đà Nẵng ban hành Công văn số 34/2024/CV-HNGĐ ngày 21/02/2024, yêu cầu TAND tỉnh Quảng Ngãi chuyển hồ sơ vụ việc để giải quyết theo thẩm quyền.
Đến ngày 01/3/2024, TAND cấp cao tại Đà Nẵng nhận được Công văn số 113/TA-DS ngày 29/02/2024 của TAND tỉnh Quảng Ngãi với nội dung: ngày 18/01/2024, TAND tỉnh Quảng Ngãi đã chuyển hồ sơ vụ án đến TAND huyện Lý Sơn theo Phiếu chuyển hồ sơ số 08/2024/PC-TA.
Sau nhiều lần hoãn phiên hòa giải, ngày 14/07/2026, TAND khu vực I – Quảng Ngãi đã mở lại phiên tòa xét xử vụ án “Tranh chấp về nuôi con”. Tại phiên tòa sơ thẩm, sau khi phân tích, đánh giá các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án và diễn biến công khai tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn và giao cháu N.T.N cho anh Nguyễn Văn Nhật trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục. Tuy nhiên, sau nhiều ngày nghị án, ngày 21/07/2026, Tòa án đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và giao cháu N.T.N cho chị Hồ Thị Trà My trực tiếp nuôi dưỡng.
Liên quan đến vụ việc, luật sư Nguyễn Thanh Cận, Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng, cho biết: Do mâu thuẫn vợ chồng mà chị M. đã tự ý bỏ về nhà cha mẹ sinh sống cho đến nay, để lại cháu N.T.N chưa đầy một tuổi cho anh Nhật chăm sóc, nuôi dưỡng. Theo luật sư, đến nay cháu N.T.N đã hơn 7 tuổi, anh Nhật là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc trong điều kiện rất tốt; anh Nhật hiện có thu nhập ổn định, đủ điều kiện chăm lo cho con. Hiện nay, cháu N. đã quen với điều kiện, môi trường sống cùng cha và ông bà nội tại Lý Sơn. Nếu giao cháu cho chị M. trực tiếp nuôi dưỡng sẽ gây xáo trộn lớn trong tâm lý, hoang mang tư tưởng trong trẻ nhỏ. Việc tiếp tục giao cháu N. cho anh Nhật trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp với thực tế chăm sóc trong nhiều năm qua, phù hợp với diễn biến tâm lý của trẻ nhỏ, cũng như nguyện vọng của cháu là muốn được ở cùng anh Nhật.
Luật sư cho rằng, điều này có căn cứ theo Án lệ số 54/2022/AL đã được Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao thông qua ngày 07/9/2022 và công bố theo Quyết định số 323/QĐ-CA ngày 14/10/2022 của Chánh án TAND tối cao, đã xác lập nguyên tắc quan trọng trong giải quyết tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn. Theo đó, “Tòa án phải xem xét toàn diện điều kiện sống ổn định, quá trình chăm sóc thực tế, môi trường phát triển và quyền lợi mọi mặt của trẻ em; trường hợp một bên đã trực tiếp nuôi dưỡng con ổn định trong thời gian dài thì đây là yếu tố quan trọng cần ưu tiên xem xét nhằm tránh gây xáo trộn lớn đối với trẻ nhỏ”.
Cũng theo luật sư Nguyễn Thanh Cận, trong vụ việc này cần đánh giá đầy đủ yếu tố thực tế là cháu N.T.N đã được anh Nhật trực tiếp nuôi dưỡng liên tục trong thời gian dài, từ khi cháu N.T.N chưa đầy 01 tuổi cho đến nay đã hơn 07 tuổi. Đây là giai đoạn hình thành tâm sinh lý, nhận thức, môi trường sống và sự gắn bó đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ. Việc Tòa án quyết định giao cháu N.T.N cho người mẹ đã không trực tiếp nuôi dưỡng khi cháu còn nhỏ, không gần gũi chăm sóc, sẽ thay đổi môi trường sống đột ngột với một đứa trẻ đã ổn định cuộc sống trong nhiều năm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý, việc học tập và sự phát triển bình thường của đứa trẻ. Đến nay, cháu đã trên 07 tuổi và Tòa cần xem xét, lắng nghe nguyện vọng của trẻ.
Nhiều chuyên gia cũng cho biết: Việc giải quyết tranh chấp quyền nuôi con có nguyên tắc quan trọng nhất là phải bảo đảm “quyền lợi tốt nhất của trẻ em”, được thể hiện tại Điều 69 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, quy định cha mẹ có nghĩa vụ yêu thương con, chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức. Bên cạnh đó, Luật Trẻ em năm 2016 cũng quy định mọi quyết định liên quan đến trẻ em phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em là ưu tiên hàng đầu.
Cho rằng cấp sơ thẩm chưa xem xét toàn diện, kỹ lưỡng chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và chưa giải quyết vụ án một cách khách quan, trái pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, quyền nuôi con và sự phát triển lành mạnh của cháu N., anh Nguyễn Văn Nhật tiếp tục làm đơn kháng cáo đối với Bản án số 45/2026/HNGĐ-ST ngày 21/07/2026 của TAND khu vực I – Quảng Ngãi và được TAND tỉnh Quảng Ngãi ra thông báo thụ lý.
Dư luận đang rất quan tâm, kỳ vọng HĐXX đưa ra phán quyết khách quan, nhân văn, bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất đối với trẻ nhỏ theo đúng tinh thần của pháp luật hôn nhân và gia đình và quyền trẻ em.
Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014:
“Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.
Tòa án chỉ công nhận thỏa thuận nếu phù hợp lợi ích mọi mặt của con; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, đồng thời phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
