Mỗi mâm lễ được chuẩn bị chu đáo không chỉ là lời dâng lên thần linh, thổ địa - những đấng được tin rằng đã che chở, bao bọc hài cốt và linh hồn các liệt sĩ suốt thời gian dài nơi đất bạn - mà còn là lời trình báo, xin phép để đưa các anh trở về với đất mẹ Việt Nam. Đó là sự kết nối giữa hiện tại và quá khứ, giữa người sống và người đã khuất, trong niềm tin thiêng liêng và lòng biết ơn sâu nặng.
Trước anh linh các liệt sĩ, những người lính Việt Nam cùng lực lượng bạn Campuchia thành kính báo cáo: Tổ quốc không bao giờ quên sự hy sinh cao cả của các anh. Dù thời gian có trôi qua, dù các anh đã nằm lại nơi đất khách quê người bao năm tháng, hành trình tìm kiếm và đưa các anh trở về vẫn luôn được tiếp nối bằng tất cả trách nhiệm và nghĩa tình.
Có những trường hợp, do nằm lại quá lâu, việc xác định danh tính gặp nhiều khó khăn, và theo quan niệm tâm linh, linh hồn các anh có thể còn lưu lạc. Vì thế, nghi lễ “trả lễ” cũng là lời thỉnh cầu, mong các anh hội tụ, chứng giám và theo đoàn trở về quê hương.
Sau khi hoàn tất nghi lễ, lễ vật được chia sẻ cho người dân Campuchia sinh sống gần khu vực và các lực lượng tham gia quy tập của hai nước cùng thụ hưởng. Hành động ấy không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn thể hiện sự gắn bó, sẻ chia và tình hữu nghị bền chặt giữa nhân dân hai quốc gia.
Hành trình đưa các liệt sĩ trở về là hành trình của ký ức, của lòng biết ơn và của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Các anh ơi, giờ đây, Tổ quốc đang đón các anh trở về… trong vòng tay của gia đình, của quê hương.
