Điều đáng bàn là trong hoàn cảnh ấy, câu chuyện không chỉ nằm ở việc hành vi photocopy có liên quan thế nào đến quy định về quyền tác giả và sở hữu trí tuệ. Phía sau đó còn là một vấn đề rất căn bản: quyền được học tập của trẻ em.
Pháp luật về quyền tác giả cần được tôn trọng và bảo vệ. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định pháp luật cũng cần đặt trong bối cảnh thực tế. Khi một gia đình chưa thể có sách giáo khoa cho con bằng những cách thông thường, việc họ tìm một giải pháp tạm thời để con có tài liệu học tập không nên chỉ được nhìn nhận từ một chiều là “có vi phạm hay không”.
Điều cần được quan tâm trước hết là làm thế nào để phụ huynh không rơi vào tình thế phải lựa chọn giữa việc bảo đảm sách học cho con và nguy cơ vi phạm các quy định về quyền tác giả.
Bài toán ở đây là phải bảo đảm hài hòa hai yêu cầu: bảo vệ quyền tác giả và bảo đảm quyền học tập của trẻ em.
Nếu sách giáo khoa là điều kiện thiết yếu để học sinh bước vào năm học mới, thì hệ thống cung ứng sách cũng cần được tổ chức sao cho học sinh có sách đúng thời điểm. Khi đó, phụ huynh sẽ không phải tìm đến những giải pháp tình thế chỉ vì không còn lựa chọn nào khác.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi “phụ huynh photocopy bao nhiêu cuốn, có thể vi phạm bản quyền hay không”, điều đáng quan tâm hơn là vì sao học sinh lại thiếu sách và giải pháp nào để tình trạng này không lặp lại.
Bảo vệ quyền tác giả là cần thiết. Nhưng bảo đảm quyền được học tập của trẻ em cũng là một trách nhiệm không thể đứng ngoài câu chuyện này.
Điều cần hướng tới là một hệ thống đủ tốt để quyền tác giả được tôn trọng, còn học sinh vẫn có đầy đủ sách giáo khoa để học tập, thay vì để phụ huynh rơi vào thế khó xử giữa hai yêu cầu tưởng như đối lập.
