Thầy giáo Nghệ An lên tiếng về bạo lực học đường: Đừng để người thầy đơn độc trên bục giảng

Những vụ việc học sinh có hành vi bạo lực với giáo viên đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về văn hóa ứng xử trong trường học. Không chỉ gây tổn thương cho người trực tiếp bị xâm hại, những sự việc này còn đặt ra câu hỏi về trách nhiệm giáo dục của gia đình, nhà trường và hiệu quả của các cơ chế bảo đảm an toàn cho đội ngũ nhà giáo.

Từ góc nhìn của một người trong ngành giáo dục, thầy giáo Trần Trung Hiếu, ở Nghệ An, đã chia sẻ những suy nghĩ đáng chú ý về vấn đề này trên trang cá nhân, đặc biệt là yêu cầu giữ vững kỷ cương trường học và bảo vệ danh dự, nhân phẩm của người thầy.

Hai vụ việc, một nỗi trăn trở về kỷ cương học đường

Trong bài viết, thầy Trần Trung Hiếu nhắc đến hai vụ việc xảy ra tại Hà Nội. Vụ thứ nhất diễn ra ngày 16/9/2025 tại Trường THCS Đại Kim, liên quan đến một nam sinh lớp 7 có hành vi bạo lực với giáo viên chủ nhiệm trong lớp học. Vụ thứ hai được thầy đề cập xảy ra ngày 19/10/2026 tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, liên quan đến một nam sinh lớp 12 có hành vi bạo lực với cô giáo chủ nhiệm đang đứng lớp.

Theo cách nhìn nhận của thầy Hiếu, hai sự việc cách nhau hơn một năm nhưng cùng đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm về thái độ ứng xử của học sinh đối với giáo viên và khả năng duy trì kỷ cương trong môi trường giáo dục.

Điều khiến người làm nghề giáo trăn trở không chỉ là hành vi của một cá nhân, mà còn là câu hỏi làm thế nào để ngăn ngừa những sự việc tương tự, bảo đảm giáo viên được an toàn khi thực hiện nhiệm vụ và giúp học sinh nhận thức đầy đủ về giới hạn trong hành vi ứng xử.

Người thầy đến trường để truyền đạt kiến thức, giáo dục nhân cách và đồng hành cùng học sinh trên hành trình trưởng thành. Bởi vậy, việc giáo viên bị xúc phạm, đe dọa hoặc xâm phạm thân thể không thể bị xem nhẹ như một mâu thuẫn thông thường trong lớp học.

Khi người đứng lớp phải đối diện với nguy cơ bị bạo lực, vấn đề không còn giới hạn ở quan hệ giữa một giáo viên và một học sinh, mà còn liên quan đến sự an toàn của môi trường giáo dục nói chung.

Nhân văn không có nghĩa là dễ dãi

Một trong những nội dung đáng chú ý trong quan điểm của thầy Trần Trung Hiếu là mối quan hệ giữa tính nhân văn và tính nghiêm minh trong giáo dục.

Việc tạo điều kiện để học sinh nhận ra sai lầm, sửa chữa hành vi và tiến bộ là mục tiêu quan trọng của giáo dục. Tuy nhiên, theo tinh thần bài viết của thầy, không thể lấy sự bao dung làm lý do để xem nhẹ những hành vi xâm phạm thân thể, danh dự và nhân phẩm của người khác.

Mỗi vi phạm có tính chất và mức độ khác nhau, vì thế cần được xem xét trên cơ sở cụ thể. Lỗi vi phạm nội quy thông thường không thể đánh đồng với hành vi bạo lực nghiêm trọng hoặc tái diễn nhiều lần.

Giáo dục không chỉ là nhắc nhở học sinh không được làm điều sai trái, mà còn phải giúp các em hiểu vì sao hành vi đó không được chấp nhận, hậu quả đối với người khác và trách nhiệm mình phải thực hiện khi vi phạm.

Một lời xin lỗi có thể mở đầu cho quá trình nhận lỗi, nhưng không đương nhiên thay thế việc xem xét trách nhiệm đối với hành vi đã xảy ra. Đối với những trường hợp nghiêm trọng, nhà trường cần xử lý theo đúng quy định, bảo đảm tính khách quan và tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm.

Đây cũng là thông điệp mà thầy Hiếu muốn nhấn mạnh: lòng nhân văn cần được đặt trong một khuôn khổ rõ ràng, nơi học sinh được bảo đảm quyền học tập, được giáo dục và có cơ hội sửa sai, đồng thời phải tôn trọng quyền và sự an toàn của người khác.

Cần nhìn nhận hiệu quả của Thông tư 19 từ thực tiễn

Từ hai vụ việc được đề cập, thầy Trần Trung Hiếu đặt câu hỏi về hiệu quả của cơ chế kỷ luật học sinh hiện hành, trong đó có Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Vụ việc tại Trường THCS Đại Kim xảy ra trước thời điểm Thông tư 19 có hiệu lực, trong khi vụ việc tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi được thầy đề cập xảy ra sau đó. Tuy nhiên, chỉ dựa vào trình tự thời gian của hai sự việc thì chưa đủ cơ sở để kết luận quy định mới là nguyên nhân làm gia tăng bạo lực học đường.

Điều cần thiết là đánh giá chính sách trên cơ sở thực tiễn thực hiện, dữ liệu về vi phạm, hiệu quả của các biện pháp giáo dục và những khó khăn mà giáo viên, nhà trường đang gặp phải.

Theo quan điểm được thầy Hiếu nêu ra, cơ chế kỷ luật cần có khả năng phân biệt rõ các mức độ vi phạm, bảo đảm biện pháp xử lý phù hợp với hành vi và tạo điều kiện để nhà trường can thiệp kịp thời khi xuất hiện nguy cơ bạo lực.

Đặc biệt, giáo viên cần được hướng dẫn cụ thể về cách xử lý tình huống, quy trình báo cáo và cơ chế hỗ trợ khi bị đe dọa hoặc xâm phạm. Những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật cần được xem xét theo quy định, không thể mặc nhiên chỉ giải quyết bằng một bản kiểm điểm hay lời xin lỗi.

Việc rà soát, đánh giá chính sách cũng cần lắng nghe ý kiến từ những người trực tiếp đứng lớp. Đây là lực lượng thường xuyên tiếp xúc với học sinh, trực tiếp xử lý các tình huống sư phạm và hiểu rõ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Không thể chỉ đặt trách nhiệm lên vai người thầy

Bạo lực học đường không thể được giải quyết chỉ bằng một văn bản kỷ luật, cũng không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho giáo viên chủ nhiệm.

Gia đình có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, dạy trẻ biết tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Nhà trường cần chủ động phát hiện, ngăn ngừa vi phạm, phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và xây dựng môi trường học tập an toàn. Cơ quan quản lý giáo dục phải hướng dẫn, kiểm tra và kịp thời khắc phục những bất cập trong quá trình thực hiện chính sách.

Bên cạnh đó, học sinh cần được trang bị kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn và ứng xử có trách nhiệm trong đời sống thực tế cũng như trên môi trường mạng.

Khi xuất hiện những dấu hiệu vi phạm lặp lại hoặc nguy cơ bạo lực, việc can thiệp cần được thực hiện sớm, có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các lực lượng có liên quan. Mục tiêu không chỉ là xử lý một vụ việc đã xảy ra, mà còn phải ngăn ngừa những hậu quả có thể tiếp diễn.

Từ những trăn trở của mình, thầy Trần Trung Hiếu mong muốn các cơ quan có thẩm quyền quan tâm hơn đến việc bảo vệ đội ngũ giáo viên, đánh giá hiệu quả các quy định kỷ luật học sinh và đưa ra những giải pháp thiết thực để khôi phục kỷ cương trường học.

Trong bối cảnh Quốc hội đang họp, những vấn đề liên quan đến an toàn học đường, quyền lợi của giáo viên và hiệu quả thực thi chính sách giáo dục cũng là nội dung cần được quan tâm, giám sát trong phạm vi trách nhiệm của các cơ quan hữu quan.

Bảo vệ người thầy là bảo vệ môi trường giáo dục

Điều xã hội mong đợi sau mỗi vụ việc không chỉ là việc xác minh, xử lý những người có liên quan, mà còn là những thay đổi cụ thể giúp hạn chế nguy cơ tái diễn.

Giáo viên cần được bảo vệ khi thực hiện nhiệm vụ. Học sinh cần được giáo dục trong môi trường an toàn, công bằng. Nhà trường cần có cơ chế xử lý rõ ràng, còn gia đình phải đồng hành với thầy cô trong quá trình hình thành nhân cách cho con em mình.

Bảo vệ người thầy không có nghĩa là tuyệt đối hóa vai trò của giáo viên hay phủ nhận quyền chính đáng của học sinh. Đó là bảo đảm mọi người đều được tôn trọng, mọi hành vi đều được xem xét công bằng và không ai phải đơn độc khi đối diện với bạo lực trong môi trường giáo dục.

Những trăn trở mà thầy giáo Trần Trung Hiếu nêu ra cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm chung trong việc giữ gìn sự tôn nghiêm của lớp học. Một nền giáo dục tiến bộ không thể chỉ chú trọng truyền đạt tri thức mà xem nhẹ việc hình thành nhân cách, ý thức kỷ luật và sự tôn trọng con người.

Nhân văn phải đi cùng kỷ cương, bao dung phải đi cùng trách nhiệm. Muốn học sinh biết tôn trọng người khác, trước hết nhà trường và xã hội phải xây dựng được một môi trường mà ở đó sự tôn trọng được thực hành bằng hành động cụ thể, còn những hành vi bạo lực được xem xét và xử lý nghiêm túc theo quy định.

Đó cũng là điều kiện để người thầy yên tâm đứng lớp, học sinh an toàn học tập và nhà trường thực hiện trọn vẹn sứ mệnh giáo dục của mình.