images-1771765792.jpg

Ngay từ hai câu mở đầu:

“Mẹ ơi con phải xa quê
Tết sau con lại quay về mẹ nha”

giọng thơ đã ngân lên như một lời thủ thỉ. Cách xưng hô “mẹ ơi” giản dị, gần gũi, không cầu kỳ nghệ thuật nhưng lại tạo nên cảm xúc chân thành. Câu hứa “Tết sau con lại quay về” chứa đựng niềm hy vọng, đồng thời cũng phảng phất nỗi day dứt – bởi không phải ai xa quê cũng có thể giữ trọn lời hẹn ấy.

Bốn câu tiếp theo khắc họa rõ hoàn cảnh:

“Cũng vì cơm áo gạo tiền
Mà con phải đến nơi miền xa xôi”

Đây là nỗi niềm chung của bao người trẻ hôm nay. “Cơm áo gạo tiền” – cụm từ rất đời – đã nói thay tất cả. Không có sự bi lụy, không oán trách, chỉ là một sự chấp nhận thực tế: “Cuộc đời ai cũng thế thôi”. Chính sự giản dị đó làm nên chiều sâu cảm xúc.

Đặc biệt, những câu thơ về quê hương và cha mẹ mang đậm tính truyền thống:

“Quê hương nghĩa nặng ân tình
Nơi con có một gia đình yêu thương
Có cha dãi nắng dầm sương
Có mẹ tần tảo trăm đường lo toan”

Hình ảnh “cha dãi nắng dầm sương”, “mẹ tần tảo” là những biểu tượng quen thuộc trong thơ ca Việt Nam, nhưng khi đặt trong hoàn cảnh người con xa xứ, chúng trở nên da diết hơn. Ở đây không có những ẩn dụ cầu kỳ, mà là những hình ảnh rất thật, rất đời, khiến người đọc dễ dàng bắt gặp bóng dáng cha mẹ mình trong đó.

Câu thơ:

“Con xa mảnh đất Nghệ An”

như một điểm nhấn địa danh, làm cho nỗi nhớ có hình hài cụ thể. Nhắc đến Nghệ An, người ta nghĩ đến mảnh đất nắng gió, giàu truyền thống, nơi bao thế hệ con người phải rời quê để lập nghiệp phương xa. Chính vì vậy, nỗi nhớ ở đây không chỉ là nhớ gia đình mà còn là nhớ cả một vùng đất ân tình.

Khép lại bài thơ là lời chào giản dị:

“Đến lúc con phải đi rồi
Chào cha mẹ với những người thân yêu.”

Không cao trào, không kịch tính, chỉ là một lời chào lặng lẽ – nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến lòng người nghèn nghẹn. Đó là khoảnh khắc mà bất kỳ ai từng xa quê đều từng trải qua: đứng trước hiên nhà, ngoái lại nhìn cha mẹ, rồi bước đi mà trong lòng đầy nỗi niềm.

Nhìn tổng thể, bài thơ của Thế Mạnh không cầu kỳ về hình thức, niêm luật còn mang tính tự do, nhưng lại có sức lay động bởi sự chân thật. Thơ không cần phải quá hoa mỹ; đôi khi, chính sự giản dị, gần gũi với đời sống mới là điều khiến nó ở lại lâu trong lòng người đọc.

Đây là một bài thơ giàu cảm xúc, phản ánh đúng tâm trạng của lớp người trẻ rời quê lập nghiệp – những người luôn mang theo trong tim hình bóng quê nhà và lời dặn dò của mẹ cha.

Mẹ ơi con phải xa quê 
Tết sau con lại quay về mẹ nha
Con chúc cho mẹ và cha
Thật nhiều sức khỏe ở nhà bình yên 
Cũng vì cơm áo gạo tiền 
Mà con phải đến nơi miền xa xôi
Cuộc đời ai cũng thế thôi
Đâu ai mong muốn bỏ nơi quê mình 
Quê hương nghĩa nặng ân tình 
Nơi con có một gia đình yêu thương 
Có cha dãi nắng dầm sương
Có mẹ tần tảo trăm đường lo toan
Con xa mảnh đất Nghệ An 
Chỉ mong cha mẹ bình an một đời 
Đến lúc con phải đi rồi 
Chào cha mẹ với những người thân yêu.

Thế Mạnh