Theo nghị quyết, thành phố Quảng Ninh chính thức vận hành từ ngày 1/9, trong khi thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9.
Việc chuyển đổi được thực hiện trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số hiện có của hai địa phương.
Thành phố Quảng Ninh có diện tích hơn 6.200 km², dân số khoảng 1,52 triệu người, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Với lợi thế biển, biên giới và vị trí trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, địa phương được định hướng phát triển theo mô hình đô thị biển hiện đại, gắn với kinh tế biển, du lịch và dịch vụ.
Trong khi đó, thành phố Bắc Ninh có diện tích hơn 4.700 km², dân số gần 4 triệu người, gồm 45 phường và 54 xã. Địa phương nằm trong khu vực có tốc độ công nghiệp hóa cao, kết nối thuận lợi với Hà Nội và các trung tâm kinh tế phía Bắc, được định hướng trở thành đô thị công nghiệp công nghệ cao và trung tâm đổi mới sáng tạo.
Sau khi nghị quyết có hiệu lực, tên gọi của các cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan sẽ được điều chỉnh từ cấp tỉnh sang cấp thành phố. Các giấy tờ, hồ sơ và văn bản đã được cấp trước thời điểm chuyển đổi vẫn tiếp tục được sử dụng nếu còn thời hạn.
Các chính sách đặc thù đang áp dụng tại hai địa phương cũng được tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành cho đến khi có quyết định mới.
Quá trình chuyển đổi đặt ra yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý không bị gián đoạn và duy trì ổn định đời sống người dân.
Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, hai thành phố cũng được yêu cầu chú trọng bảo vệ các giá trị tự nhiên và văn hóa. Quảng Ninh tiếp tục tăng cường quản lý không gian ven biển và khu vực Vịnh Hạ Long, trong khi Bắc Ninh tập trung gìn giữ hệ thống di tích, không gian văn hóa Kinh Bắc, dân ca Quan họ và các làng nghề truyền thống.
Việc bổ sung Quảng Ninh và Bắc Ninh vào hệ thống thành phố trực thuộc Trung ương được kỳ vọng mở ra thêm dư địa phát triển cho khu vực phía Bắc, đồng thời tạo động lực mới về đầu tư, việc làm, hạ tầng và chất lượng sống.
Nếu các nghị quyết được triển khai theo lộ trình, số lượng thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam sẽ tăng thêm hai địa phương, đánh dấu một bước thay đổi đáng chú ý trong tổ chức không gian phát triển và quản lý đô thị.
