Sau khi rời các vị trí công tác trong bộ máy nhà nước, ông Võ Kim Cự chuyển hướng sang lĩnh vực kinh doanh dược liệu, trong đó sâm Ngọc Linh là một trong những sản phẩm trọng tâm. Những năm gần đây, hoạt động của ông gắn với việc xây dựng chuỗi liên kết từ phát triển vùng nguyên liệu, nghiên cứu, chế biến đến phân phối sản phẩm.
Sinh năm 1957, ông Võ Kim Cự từng đảm nhiệm nhiều chức vụ lãnh đạo tại Hà Tĩnh, gồm Chủ tịch UBND tỉnh và Bí thư Tỉnh ủy. Sau đó, ông giữ chức Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Năm 2017, ông thôi nhiệm vụ đại biểu Quốc hội và nghỉ hưu theo chế độ.
VKD Group trở thành doanh nghiệp trung tâm
Một trong những doanh nghiệp đáng chú ý trong hệ sinh thái kinh doanh dược liệu này là Công ty cổ phần Tập đoàn Y - Dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam (VKD Group).
Thành lập ngày 1/3/2022 với vốn điều lệ ban đầu 20 tỷ đồng, doanh nghiệp nâng vốn lên 175 tỷ đồng vào tháng 9 cùng năm. Từ tháng 12/2023, ông Võ Kim Cự đảm nhiệm đồng thời hai vị trí Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc.
Theo cơ cấu cổ đông được công bố, ông Võ Kim Cự sở hữu 25% vốn điều lệ, bà Võ Thị Thủy nắm giữ 45%. Như vậy, hai cá nhân này có tổng tỷ lệ sở hữu 70%, tương ứng giá trị 122,5 tỷ đồng tính theo vốn điều lệ của doanh nghiệp.
VKD Group định hướng phát triển chuỗi sản xuất và kinh doanh dược liệu, bắt đầu từ xây dựng vùng trồng, nhân giống, nghiên cứu đến chế biến thành phẩm. Các khu vực được doanh nghiệp giới thiệu trong kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu gồm Kon Tum, Quảng Nam và khu vực Puxailaileng ở Nghệ An.
Dự án hơn 326 tỷ đồng tại Khu kinh tế Vũng Áng
Đáng chú ý, hoạt động của hệ sinh thái VKD đang hướng đến lĩnh vực sản xuất dược phẩm thông qua dự án Khu liên hợp các nhà máy sản xuất dược phẩm và sản phẩm phụ trợ VKD Vũng Áng 2.
Theo Quyết định số 211/QĐ-KKT ngày 1/10/2026 của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, Công ty cổ phần VKD Vũng Áng 2 được chấp thuận làm nhà đầu tư dự án.
Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 326,2 tỷ đồng, được quy hoạch trên diện tích khoảng 44.000 m² tại phường Hoành Sơn, thuộc Khu kinh tế Vũng Áng. Trong cơ cấu nguồn vốn, nhà đầu tư dự kiến góp gần 97,87 tỷ đồng, tương đương 30%; phần vốn huy động khoảng 228,36 tỷ đồng.
VKD Group nắm giữ 75% cổ phần tại Công ty cổ phần VKD Vũng Áng 2 – doanh nghiệp trực tiếp triển khai dự án. Pháp nhân này được thành lập vào tháng 8/2026, với vốn điều lệ 135 tỷ đồng.
Theo quy mô thiết kế được công bố, tổ hợp nhà máy hướng đến nhiều nhóm sản phẩm, gồm:
7 triệu sản phẩm dược liệu chiết xuất và dược phẩm mỗi năm.
2 triệu sản phẩm thuốc dùng ngoài và mỹ phẩm mỗi năm.
7 triệu sản phẩm thực phẩm chức năng mỗi năm.
30 triệu chai, lon nước uống mỗi năm.
Dự án được chia thành hai giai đoạn đầu tư. Giai đoạn đầu tập trung xây dựng nhà máy và các trung tâm chức năng, dự kiến hoàn thành trong 18 tháng kể từ thời điểm được bàn giao đất. Giai đoạn tiếp theo sẽ triển khai hệ thống kho đạt tiêu chuẩn GSP kết hợp nhà xưởng, dự kiến hoàn thành trong quý I/2030.
Từng có những ý kiến khác nhau về việc thành lập hiệp hội sâm
Ngoài hoạt động doanh nghiệp, ông Võ Kim Cự từng tham gia vận động thành lập Hiệp hội sản xuất sâm Việt Nam.
Tuy nhiên, quá trình vận động thành lập tổ chức này từng xuất hiện những quan điểm chưa thống nhất. Năm 2023, đại diện ngành nông nghiệp và y tế tỉnh Kon Tum đã bày tỏ sự chưa đồng thuận với việc ông Võ Kim Cự đứng đầu ban vận động, trong bối cảnh có những mối liên hệ giữa một số thành viên với doanh nghiệp do ông lãnh đạo.
Việc mở rộng đầu tư tại Khu kinh tế Vũng Áng cho thấy định hướng phát triển của VKD Group không chỉ dừng ở hoạt động kinh doanh sâm và dược liệu thành phẩm, mà còn hướng đến xây dựng năng lực sản xuất công nghiệp.
Dẫu vậy, từ việc phát triển vùng nguyên liệu đến vận hành nhà máy dược phẩm là một quá trình đòi hỏi vốn đầu tư lớn, công nghệ phù hợp, tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống phân phối hiệu quả.
Dự án hơn 326 tỷ đồng tại Hà Tĩnh vì thế sẽ là bước đi đáng chú ý trong quá trình hiện thực hóa tham vọng xây dựng chuỗi giá trị sâm Ngọc Linh và dược liệu của hệ sinh thái doanh nghiệp này.
