Ngày 14.4.2026 tại Không gian Văn hóa Việt 16 Lê Thái Tổ, Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
Tham dự chương trình có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương; và các nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng: nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; nguyên Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp; nguyên Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh; nguyên Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng; nguyên Tổng biên tập Báo Nhân Dân Thuận Hữu; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai; Chủ tịch Hiệp hội xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan…
Cùng dự chương trình có lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, đơn vị nghệ thuật; các thế hệ nghệ sĩ, cán bộ, viên chức và người lao động của Nhà hát qua các thời kỳ.
Nghệ thuật ca múa nhạc đương đại trên nền tảng bản sắc dân tộc
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, NSƯT Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam cho biết: Cách đây 40 năm, vào năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã mở ra công cuộc đổi mới mang tính lịch sử, tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trong toàn xã hội, trong đó có lĩnh vực văn hóa – nghệ thuật.
Trong bối cảnh đó, ngày 14.4.1986, Bộ Văn hóa (nay là Bộ VHTTDL) đã quyết định thành lập Đoàn Ca múa Nhạc mới (tiền thân là Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương được thành lập năm 1954) – nay là Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam.
Được ra đời cùng với công cuộc đổi mới của đất nước, Đoàn vinh dự, tự hào, nhưng đồng thời cũng ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình khi lần đầu tiên một loại hình nghệ thuật mới – ca múa nhạc nhẹ – được hình thành và phát triển trong hệ thống nghệ thuật biểu diễn chuyên nghiệp của Việt Nam.
Trải qua nhiều giai đoạn phát triển - từ Đoàn Ca múa nhạc mới (1986), sau nhiều đợt nâng cấp và đổi tên.
Năm 2014 bằng Quyết định số 208/QĐ-BVHTTDL, ngày 24.1.2014 Nhà hát chính thức mang tên Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam - mỗi bước chuyển mình Nhà hát không chỉ thay đổi về tổ chức, mô hình quản lý, mà còn phát triển mạnh mẽ và trưởng thành trong hoạt động nghệ thuật, trong tư duy định hướng và phát triển nghệ thuật biểu diễn: từ nhạc nhẹ đến xây dựng một không gian sáng tạo rộng mở hơn, đa sắc hơn, nơi nghệ thuật ca, múa, nhạc đương đại được phát triển trên nền bản sắc văn hóa dân tộc.
Trong 40 năm qua, Nhà hát luôn kiên định với định hướng mà ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo: lấy truyền thống làm nền tảng, lấy sáng tạo làm động lực; không ngừng nghiên cứu và phát triển nghệ thuật ca, múa, nhạc đương đại đậm bản sắc văn hóa, dân tộc.
Sau nhiều năm nỗ lực, hoạt động hiệu quả, Nhà hát đã có những đóng góp nổi bật đối với nghệ thuật biểu diễn Việt Nam, các hoạt động nghệ thuật phục vụ các nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước và ngành Văn hóa giao phó, phục vụ nhân dân khắp mọi miền đất nước từ biên giới, hải đảo đến vùng sâu, vùng xa...
Theo NSƯT Nguyễn Thị Quỳnh Trang, trong hành trình ấy, thành tựu và bản sắc của Nhà hát không chỉ được hun đúc từ dòng chảy nghệ thuật, mà còn gắn liền với vai trò dẫn dắt, định hướng của các thế hệ lãnh đạo qua từng thời kỳ.
Mỗi giai đoạn phát triển đều in đậm dấu ấn của những người đứng đầu - những nghệ sĩ, nhà quản lý vừa am hiểu chuyên môn, vừa nhạy bén với sự vận động của đời sống văn hóa; không ngừng đổi mới mô hình hoạt động, mở rộng không gian sáng tạo, biểu diễn, từng bước định hướng chiến lược phát triển cho Nhà hát.
Ban Giám đốc hôm nay tiếp tục kế thừa và phát huy những giá trị đó. Chính sự kế thừa trong tư duy quản lý, cùng tinh thần dám nghĩ, dám làm, đã giúp Nhà hát không ngừng thích ứng, giữ vững bản sắc và phát triển trong bối cảnh hội nhập, tạo nên sự ổn định, bền vững và sức bật xuyên suốt bốn thập kỷ.
Nhiều thế hệ nghệ sĩ đã trưởng thành và tỏa sáng, trở thành những tên tuổi của nền âm nhạc Việt Nam. Họ không chỉ kế thừa tinh thần sáng tạo của thế hệ đi trước, mà còn làm mới ngôn ngữ biểu đạt, đưa nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với công chúng, tạo nên những dấu ấn sâu sắc trong đời sống nghệ thuật đương đại.
Qua đó Nhà hát khẳng định vai trò là cái nôi phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nhiều thế hệ nghệ sĩ, đóng góp vào sự phát triển của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam.
Vận hành mô hình tự chủ gắn với phát triển công nghiệp văn hóa
Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam tự hào là đơn vị nghệ thuật đầu tiên của Bộ VHTTDL tiên phong thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.
“Từ năm 2008 đến nay, Nhà hát đã chủ động triển khai và duy trì ổn định cơ chế này. Trong giai đoạn khó khăn của đại dịch Covid-19, dù không có nguồn thu từ biểu diễn, Nhà hát vẫn nỗ lực vượt qua, duy trì hoạt động nghệ thuật với hình thức mới và bảo đảm cuộc sống của cán bộ, nghệ sĩ và người lao động”, NSƯT Nguyễn Thị Quỳnh Trang khẳng định.
Việc thực hiện tự chủ không chỉ thể hiện tinh thần đổi mới, năng động, mà còn góp phần triển khai hiệu quả chủ trương xã hội hóa hoạt động văn hóa, nghệ thuật theo định hướng của Nhà nước.
Thông qua các giải pháp đồng bộ như tiết kiệm chi, đa dạng hóa nguồn thu, mở rộng hợp tác trong và ngoài nước, nâng cao chất lượng hoạt động, Nhà hát từng bước xây dựng mô hình vận hành hiệu quả, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa.
Nhà hát trở thành mô hình tiêu biểu về tự chủ gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của ngành văn hóa – nghệ thuật trong giai đoạn mới.
Cụ thể, cùng với thực hiện tốt các chương trình nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, Nhà hát đã xây dựng và duy trì mô hình biểu diễn nghệ thuật gắn với không gian văn hóa đô thị và các di tích lịch sử, tiêu biểu là chuỗi chương trình tại Không gian Văn hóa Việt – 16 Lê Thái Tổ, Hà Nội.
Hoạt động này kết hợp nghệ thuật biểu diễn với cảnh quan phố cổ và di sản kiến trúc Thủ đô, qua đó tạo nên một hình thức trình diễn giàu bản sắc, phù hợp với nhu cầu thưởng thức của công chúng và du khách.
Bên cạnh các sáng tác mới, Nhà hát chú trọng nghiên cứu, dàn dựng những tiết mục truyền thống theo tinh thần hiện đại, vừa gần gũi với công chúng và hấp dẫn du khách.
Chương trình nghệ thuật Những sắc màu Văn hóa Việt Nam tại Không gian Văn hóa Việt là minh chứng rõ nét. Các tiết mục được dàn dựng dựa trên chất liệu dân gian đặc trưng từng vùng miền, kết hợp âm nhạc, vũ đạo đương đại cùng hiệu ứng hình ảnh trên LED, 3D mapping và hệ thống âm thanh, ánh sáng hiện đại.
Sân khấu biểu diễn hoạt động 365 ngày trong năm, kể cả ngày lễ, Tết; mùa cao điểm có ngày tới bốn suất diễn với hơn 1.000 lượt khán giả.
Nhờ sự đầu tư nghiêm túc về nội dung, nghệ thuật và kỹ thuật dàn dựng, các chương trình biểu diễn của Nhà hát trong và ngoài nước luôn đạt chất lượng nghệ thuật, được giới chuyên môn trong nước đánh giá cao.
Các chương trình đã góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia, quảng bá hiệu quả giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, thúc đẩy giao lưu nhân dân, củng cố tình đoàn kết hữu nghị và hợp tác quốc tế.
Tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong nghệ thuật đương đại Việt Nam
Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm nhấn mạnh, Đảng ta luôn khẳng định nhất quán: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Trong dòng chảy đó, nghệ thuật biểu diễn không chỉ là hoạt động sáng tạo, mà còn là tiếng nói trực tiếp của tâm hồn dân tộc, là nơi kết tinh những giá trị nhân văn, nơi nuôi dưỡng niềm tin, khát vọng và bản lĩnh văn hóa Việt Nam.
Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam được thành lập vào năm 1986 – một thời điểm đặc biệt của lịch sử đất nước, khi công cuộc đổi mới được khởi xướng.
Sự ra đời của Nhà hát không chỉ là sự hình thành của một đơn vị nghệ thuật, mà còn là một bước chuyển trong tư duy nghệ thuật, mở ra những tìm tòi mới, cách tiếp cận mới, và một không gian sáng tạo rộng mở hơn cho nghệ thuật đương đại Việt Nam.
Trải qua 40 năm xây dựng và phát triển, từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, Nhà hát đã từng bước trưởng thành, khẳng định vị thế của mình bằng: Một đội ngũ nghệ sĩ có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết và trách nhiệm; Nhiều chương trình, tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật; Những đóng góp thiết thực trong phục vụ nhiệm vụ chính trị và đáp ứng nhu cầu văn hóa của Nhân dân.
Đặc biệt, Nhà hát đã tích cực tham gia các sự kiện trọng đại của đất nước, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam; đồng thời chủ động hội nhập, từng bước đưa nghệ thuật Việt Nam ra với bạn bè quốc tế. Những thành quả đó là kết tinh của lao động nghệ thuật nghiêm túc, bền bỉ và đầy khát vọng của nhiều thế hệ.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật ngày càng cao hơn. Thứ trưởng Phan Tâm đề nghị Nhà hát tập trung một số định hướng lớn:
Tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng, gắn sáng tạo nghệ thuật với nhiệm vụ chính trị và yêu cầu phát triển của đất nước;
Nâng cao chất lượng tác phẩm, hướng tới những giá trị vừa sâu sắc về tư tưởng, vừa tinh tế về nghệ thuật, phản ánh được nhịp sống đương đại;
Đổi mới mạnh mẽ phương thức sáng tạo và biểu diễn, chủ động ứng dụng công nghệ, mở rộng không gian tiếp cận công chúng;
Xây dựng đội ngũ nghệ sĩ, đặc biệt là thế hệ trẻ – có tài năng, có bản lĩnh, có trách nhiệm xã hội;
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế có chọn lọc, góp phần nâng cao vị thế nghệ thuật Việt Nam trên trường quốc tế.
Thứ trưởng Phan Tâm khẳng định: Huân chương Lao động hạng Ba được trao tặng hôm nay là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước đối với những đóng góp của Nhà hát trong suốt 40 năm qua. Nhưng hơn thế, đó còn là sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào chặng đường phía trước.
Trong bối cảnh mới, văn hóa ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển bền vững và là nền tảng của sức mạnh mềm quốc gia. Điều đó đòi hỏi mỗi đơn vị nghệ thuật, mỗi nghệ sĩ không chỉ sáng tạo, mà còn ý thức sâu sắc về trách nhiệm xã hội, trách nhiệm văn hóa và trách nhiệm với tương lai của đất nước.
Thứ trưởng Phan Tâm tin tưởng rằng, với truyền thống 40 năm đã được hun đúc, với đội ngũ nghệ sĩ tâm huyết và tài năng, Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam sẽ tiếp tục bứt phá, đổi mới và khẳng định vai trò tiên phong trong nghệ thuật đương đại Việt Nam.
Tại Lễ kỷ niệm, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương trao Huân chương Lao động Hạng Ba cho Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam, vì đã có những thành tích xuất sắc trong xây dựng các chương trình nghệ thuật đặc sắc mang dấu ấn truyền thống kết hợp với nghệ thuật đương đại và tiên phong đi đầu về tự chủ tài chính trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, góp phần vào sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021 – 2025.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho NSƯT Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm trao Bằng khen của Bộ VHTTDL cho 21 cá nhân thuộc Nhà hát đã có nhiều thành tích đóng góp trong xây dựng và phát triển đơn vị giai đoạn 2021 – 2025, nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam (1986 - 2026).
Thứ trưởng Phan Tâm trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho 14 cá nhân thuộc Nhà hát đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành VHTTDL.
Theo THANH NGỌC; ảnh: TRẦN HUẤN (Báo Văn Hóa)
