Trước hết, cần hiểu rằng "xèng" trong tiếng địa phương là cách gọi vui của tiền. Còn "cò" không phải là con cò ngoài đồng mà là cách gọi những người làm nghề môi giới, kết nối người mua với người bán hoặc người có nhu cầu với người cung cấp dịch vụ. Từ cò đất, cò xe, cò việc làm cho đến nhiều lĩnh vực khác, chỉ cần kết nối thành công là có thể nhận hoa hồng.
Người Nghệ vốn nổi tiếng với tính cách thẳng thắn, hài hước và hay đúc kết kinh nghiệm bằng những câu nói ngắn gọn. "Muốn có xèng thì hãy làm cò" cũng ra đời theo cách như vậy. Câu nói không nhằm cổ súy ai cũng đi làm môi giới, mà chỉ là cách ví von rằng có những người không trực tiếp tạo ra sản phẩm nhưng lại kiếm được thu nhập khá nhờ khả năng kết nối và nắm bắt cơ hội.
Thực tế, nghề môi giới chân chính là một nghề được pháp luật thừa nhận ở nhiều lĩnh vực như bất động sản, bảo hiểm, tuyển dụng, thương mại... Người làm nghề có kiến thức, đạo đức và tuân thủ quy định pháp luật hoàn toàn có thể tạo ra giá trị cho cả người bán lẫn người mua.
Tuy nhiên, chính vì lợi ích từ tiền hoa hồng mà lâu nay từ "cò" trong đời sống cũng mang nhiều sắc thái khác nhau. Có người làm nghề chuyên nghiệp, minh bạch, nhưng cũng có không ít trường hợp lợi dụng sự thiếu thông tin để trục lợi, khiến hình ảnh "cò" đôi khi bị nhìn nhận thiếu thiện cảm.
Có lẽ vì thế mà câu nói của người Nghệ vừa khiến người nghe bật cười, vừa gợi nhiều suy nghĩ. Nó phản ánh tâm lý rất đời thường: ở đâu có cơ hội, ở đó có người nhanh nhạy biết kết nối để tạo thu nhập. Nhưng suy cho cùng, dù làm nghề gì thì điều quan trọng nhất vẫn là sự trung thực, uy tín và làm đúng quy định pháp luật.
Ngày nay, trong thời đại số, khái niệm "làm cò" cũng đã thay đổi rất nhiều. Người ta gọi bằng những cái tên hiện đại hơn như affiliate marketing, môi giới thương mại, tư vấn bán hàng, kết nối đối tác, cộng tác viên kinh doanh... Bản chất vẫn là tạo cầu nối giữa các bên, nhưng được thực hiện một cách chuyên nghiệp và minh bạch hơn.
Vậy nên, khi nghe người Nghệ cười bảo: "Muốn có xèng thì hãy làm cò", đừng vội hiểu theo nghĩa tiêu cực. Đó trước hết là một câu nói vui, phản ánh sự hóm hỉnh trong cách nhìn nhận cuộc sống của người xứ Nghệ. Còn kiếm được "xèng" bằng cách nào, cuối cùng vẫn phụ thuộc vào năng lực, sự tử tế và giá trị mà mỗi người tạo ra cho xã hội.
