Hôm 6-3, Cơ quan Tài chính phát triển quốc tế Mỹ (DFC) thông báo triển khai chương trình tái bảo hiểm hàng hải tại khu vực vùng Vịnh Ba Tư, bao gồm cả bảo hiểm rủi ro chiến tranh nhằm ổn định hoạt động thương mại.
Theo thông báo, chương trình này sẽ bồi thường thiệt hại lên tới khoảng 20 tỉ đô la và trước mắt chỉ áp dụng cho tàu biển.
Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump yêu cầu DFC cung cấp bảo hiểm với mức giá “rất hợp lý” nhằm đảm bảo dòng chảy năng lượng và các hoạt động thương mại khác trong khu vực vùng Vịnh trong bối cảnh giá dầu tăng vọt.
Ông Trump cũng tuyên bố hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu qua eo biển Hormuz nhưng hiện chưa có kế hoạch cụ thể nào được công bố.
Phát biểu của người đứng đầu Nhà Trắng được đưa ra sau khi một số chính phủ cho rằng tình trạng thiếu bảo hiểm đang khiến nhiều tàu không dám đi qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải cực kỳ quan trọng, vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu, cùng với khí đốt, phân bón và nhiều loại hàng hóa khác.
Tuy nhiên, Iran đã đe dọa tấn công các tàu đi qua khu vực để đáp trả Mỹ, khiến giá dầu và nhiên liệu trên thị trường thế giới tăng sốc.
Mối lo của Washington hiện nay là giá dầu đắt đỏ sẽ đẩy tăng lạm phát và kìm hãm tăng trưởng của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Chốt phiên giao dịch 6-3, giá dầu chuẩn quốc tế Brent tăng lên gần 93 đô la/thùng, đánh dấu mức cao nhất trong nhiều năm.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi cảnh báo, nếu chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran kéo dài và tàu chở dầu không thể đi qua eo biển Hormuz, dầu toàn cầu có thể tăng lên khoảng 150 đô la/thùng chỉ trong vài tuần.
DFC cho biết cơ quan này cùng Bộ Tài chính Mỹ đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM), phụ trách an ninh khu vực Trung Đông để triển khai các bước tiếp theo của chương trình tái bảo hiểm.
DFC cũng tiết lộ đã lựa chọn được những đối tác bảo hiểm hàng đầu của Mỹ để tham gia chương trình. Theo một quan chức của DFC, nhiều hãng bảo hiểm đã bày tỏ sự quan tâm hợp tác với cơ quan này để cung cấp dịch vụ tái bảo hiểm.
Ngay cả trước khi chương trình của DFC được công bố, các công ty bảo hiểm tư nhân vẫn tiếp tục chào bán bảo hiểm cho tàu muốn đi qua eo biển Hormuz.
Công ty môi giới bảo hiểm Arthur J. Gallagher & Co. khẳng định, thị trường bảo hiểm London, nơi tập trung các hãng bảo hiểm toàn cầu vẫn sẵn sàng và có khả năng bảo hiểm cho các tàu đi qua eo biển này.
Tuy nhiên, chi phí bảo hiểm đang tăng chóng mặt. Đầu tuần qua, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng lên tới 1% giá trị con tàu, so với khoảng 0,2% vào tuần trước, theo các nguồn tin trong ngành. Mức tăng này khiến chi phí mỗi chuyến vận chuyển hàng qua eo biển Hormuz tăng thêm hàng trăm ngàn đô la.
Ví dụ, với một tàu chở dầu trị giá 100 triệu đô la, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho một chuyến đi sẽ tăng từ khoảng 200.000 đô la lên khoảng 1 triệu đô la.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với Fox Business Network rằng, kế hoạch bảo hiểm kết hợp với khả năng hộ tống của Hải quân Mỹ sẽ nhanh chóng giải quyết vấn đề vận chuyển hàng hải ở khu vực vùng Vịnh.
Nhưng các chuyên gia vận tải biển cho rằng, kế hoạch này có thể không đủ để mang lại sự yên tâm cho ngành vận tải năng lượng nếu căng thẳng leo thang.
“Nếu chiến tranh tiếp tục leo thang, lĩnh vực hàng hải và năng lượng sẽ tiếp tục là đấu trường để Iran trả đũa”, Noam Raydan, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Chính sách Cận Đông Washington nói.
