Ngày ấy, ông là Giám đốc Công ty Vật tư y tế của huyện. Một người đàn ông ngoài ba mươi, cao ráo, nước da sáng, mái tóc luôn được chải gọn gàng, áo sơ mi trắng phẳng phiu, bước chân dứt khoát. Ông nói năng nhỏ nhẹ nhưng có uy, cười một cái là mấy cô nhân viên trẻ đỏ mặt. Ở cái thị trấn nhỏ nơi ai cũng biết mặt nhau, ông Sơn nổi bật như một vệt sáng.
Người ta bảo, đàn ông có quyền lực lại thêm vẻ ngoài phong độ thì khó mà tránh được ánh mắt say mê của phụ nữ. Ông Sơn cũng vậy. Trong số những người thầm thương trộm nhớ ông, có chị Hồng.
Chị Hồng không trẻ bằng mấy cô gái mới ra trường, nhưng chị có nét đẹp dịu dàng, mặn mà của người phụ nữ đã có gia đình. Đôi mắt chị sâu, buồn buồn. Chị nói ít, làm nhiều. Áo dài chị mặc khi đi làm luôn kín đáo, tóc buộc gọn sau gáy, bàn tay trắng muốt thoăn thoắt ghi chép sổ sách.
Chị là gái có chồng. Chồng chị làm thợ sửa xe ở đầu chợ. Anh hiền lành, ít nói, quanh năm dính mùi dầu mỡ. Hai người có một đứa con trai lên sáu tuổi, học lớp Một. Căn nhà cấp bốn nằm cuối con hẻm nhỏ, tường vôi đã bắt đầu bong tróc.
Có những điều đến rất chậm, như mưa phùn. Ban đầu chỉ là ánh mắt lâu hơn một chút khi giao hồ sơ. Một câu hỏi thăm ngoài giờ làm. Một lần ông Sơn đưa chị về vì “trời tối, đi một mình không an toàn”. Rồi những buổi ở lại cơ quan muộn để “soạn báo cáo gấp”.
Thị trấn nhỏ, chuyện gì cũng có tai có mắt. Nhưng người ta chỉ xì xào khi thấy hai người thường xuyên đi cùng nhau. Họ chưa dám tin. Vì ông Sơn có vợ – một người phụ nữ đảm đang, ở nhà chăm hai con nhỏ. Vì chị Hồng cũng có gia đình.
Chỉ có hai người họ biết, giữa những bức tường trắng của phòng làm việc, giữa mùi giấy tờ và thuốc sát trùng, có những rung động vượt quá giới hạn.
Ông Sơn từng nói với chị Hồng, giọng trầm thấp:
- Anh không biết từ bao giờ, nhưng mỗi lần em bước vào phòng, anh thấy mọi thứ khác đi.
Chị Hồng cúi mặt, ngón tay siết chặt mép áo dài.
- Em có chồng rồi… Anh cũng có gia đình…
Câu nói ấy lơ lửng giữa không trung. Nhưng trái tim con người vốn không nghe lời lý trí.
Họ qua lại yêu đương. Không ồn ào, không phô trương. Chỉ là những cái nắm tay trong bóng tối, những buổi hẹn ở quán cà phê vắng bên bờ sông, những lá thư ngắn ngủi giấu trong ngăn kéo.
Chị Hồng từng nghĩ mình sẽ dừng lại. Nhưng mỗi lần nhìn ông Sơn cười, chị lại thấy lòng mềm ra.
Một buổi chiều cuối năm, khi công ty vừa ký được hợp đồng lớn, ông Sơn vui vẻ gọi chị vào phòng. Trên bàn là một chiếc túi vải nhỏ.
- Em đang cần tiền phải không?
Chị Hồng giật mình.
- Sao anh biết?
- Anh nghe em nói chuyện điện thoại với mẹ. Nhà em đang cần sửa lại mái nhà, rồi chuyện học của con…
Ông đẩy chiếc túi về phía chị.
- Ở đây có 10 cây vàng. Em cầm mà lo việc. Khi nào có thì trả anh. Không cần giấy tờ gì đâu.
Chị Hồng sững sờ. 10 cây vàng, với chị khi ấy là một gia tài.
- Em… em không dám nhận…
- Anh tin em.
Ba chữ ấy làm chị nghẹn lại. Không phải vì số vàng, mà vì cái cảm giác được tin tưởng, được nâng đỡ.
Chị cầm lấy. Không giấy tờ. Không ai chứng kiến. Chỉ có hai con người tin vào một sợi dây mỏng manh gọi là tình yêu.
Nhưng tình yêu ấy không bền như họ tưởng.
Một đêm, khi nhìn chồng ngủ say sau một ngày làm việc mệt nhọc, bàn tay chai sạn vẫn đặt hờ lên vai con, chị Hồng thấy tim mình đau nhói. Đứa bé lẩm bẩm gọi “mẹ” trong giấc ngủ.
Chị thấy mình như người đứng giữa ngã ba đường, mỗi bước đi đều là lỗi lầm.
Chị xin nghỉ việc ở công ty vài tháng sau đó, lấy lý do gia đình. Ông Sơn tìm gặp, nhưng chị tránh. Cuối cùng, chị nói trong nước mắt:
– Em sai rồi. Em không thể tiếp tục như thế này.
– Còn anh? – ông Sơn hỏi, giọng khàn đi.
– Anh cũng có gia đình. Chúng ta đều có người cần phải bảo vệ.
Sau đó không lâu, người ta nghe tin chị Hồng làm thủ tục đi lao động ở Đài Loan. Chị nói với hàng xóm rằng đi kiếm tiền cho con ăn học. Không ai biết trong lòng chị là một mớ tơ vò của ân hận và trốn chạy.
Ngày chị rời đi, trời mưa lất phất. Ông Sơn đứng trong phòng làm việc, nhìn qua cửa kính mờ nước. Ông không tiễn. Cũng không gọi.
Thời gian trôi nhanh như một cái chớp mắt.
Ba mươi năm.
Thị trấn thay da đổi thịt. Con đường đất ngày xưa đã được trải nhựa. Công ty vật tư y tế sáp nhập vào một đơn vị lớn hơn. Ông Sơn về hưu, tóc bạc quá nửa. Hai con của ông đã trưởng thành, có gia đình riêng.
Những chuyện cũ tưởng như chìm vào quên lãng.
Cho đến một ngày, ông Sơn phát hiện mình mắc ung thư.
Căn phòng bệnh viện trắng toát, mùi thuốc sát trùng quen thuộc đến lạ. Lần này, ông không còn là giám đốc ra lệnh, mà là một bệnh nhân nằm chờ kết quả xét nghiệm.
Ông nhìn trần nhà, lòng trống rỗng.
Những đêm hóa trị, tóc rụng từng mảng, ông chợt nhớ đến những ngày xưa cũ. Nhớ ánh mắt chị Hồng, nhớ chiếc túi vải đựng 10 cây vàng, nhớ câu “Anh tin em”.
Ông gọi vợ và hai con vào phòng. Giọng ông yếu đi nhiều.
– Ba có chuyện cần nói.
Người vợ ngồi bên cạnh, bàn tay gầy nắm lấy tay ông. Bà đã cùng ông đi qua bao nhiêu năm tháng, từ lúc còn nghèo khó đến khi con cái trưởng thành.
Ông Sơn nhìn vợ, ánh mắt đầy day dứt.
– Hồi trẻ… ba đã có lỗi.
Căn phòng lặng như tờ.
Ông kể lại câu chuyện năm xưa. Rằng ông từng yêu một người phụ nữ làm chung cơ quan. Rằng ông đã cho chị ấy mượn 10 cây vàng, không giấy tờ. Rằng đó là một phần của mối quan hệ sai trái.
Người vợ im lặng. Hai người con nhìn nhau, sững sờ.
– Ba không nói để thanh minh. Ba chỉ muốn trước khi đi, không còn điều gì giấu giếm.
Ông đưa ra một tờ giấy.
– Đây là di chúc. Nếu sau này ba không qua khỏi… hai con hãy tìm chị Hồng. Nếu chị ấy còn, thì nhắc lại chuyện 10 cây vàng.
– Ba… – cô con gái nghẹn lời – giờ còn ai nhớ chuyện đó?
Ông cười nhạt.
– Ba nhớ. Và lương tâm ba nhớ.
Tin ông Sơn viết di chúc lan ra ngoài nhanh hơn người ta tưởng. Trong công ty cũ, những người từng làm chung tụm lại bàn tán.
– Hóa ra hồi đó là thật à?
– Tưởng chỉ là lời đồn.
– Cũng tội, giờ bệnh nặng mới kể.
Có người lắc đầu ngao ngán. Có người thở dài. Có người chép miệng: “Đàn ông mà…”
Còn chị Hồng, ở một thành phố xa lạ nơi xứ người, đã trở về nước từ nhiều năm trước. Chồng chị mất sớm vì tai nạn. Con trai giờ đã có gia đình, làm kỹ sư ở thành phố lớn.
Chị sống một mình trong căn nhà nhỏ đã sửa lại từ số tiền tích cóp ở Đài Loan.
Mái tóc chị bạc lốm đốm. Đôi mắt vẫn sâu, nhưng bình thản hơn xưa.
Một chiều, khi nghe tin ông Sơn bệnh nặng, chị ngồi lặng rất lâu. Cái tên ấy như một viên sỏi rơi xuống mặt hồ tưởng đã yên.
Chị nhớ lại chiếc túi vải năm nào. 10 cây vàng ấy, chị đã dùng một phần để sửa nhà, phần còn lại gửi về cho mẹ và lo cho con. Khi sang Đài Loan, chị làm việc quần quật, dành dụm từng đồng. Nhiều năm sau, chị đã gom đủ số vàng tương đương, cất kỹ trong một hộp gỗ.
Chị từng nghĩ sẽ có ngày mang trả. Nhưng rồi thời gian trôi, khoảng cách quá xa, và lòng tự trọng khiến chị không dám tìm lại.
Chị không biết ông Sơn đã kể với gia đình. Cũng không biết tờ di chúc kia có nhắc tên mình.
Đêm ấy, chị mở chiếc hộp gỗ. Mười cây vàng nằm lặng lẽ, ánh lên dưới ánh đèn vàng.
Chị khẽ nói một mình:
– Em chưa từng quên.
Ở bệnh viện, ông Sơn yếu dần. Có hôm ông mê man, miệng gọi tên ai đó rất khẽ. Người vợ ngồi bên, nghe mà tim thắt lại, nhưng không nói gì.
Có những sai lầm không thể xóa. Chỉ có thể đối diện.
Một buổi sáng, khi nắng xuyên qua khung cửa, ông Sơn nắm tay con trai:
– Nếu gặp chị ấy… đừng trách. Là lỗi của ba.
Câu nói ấy như một lời thú nhận cuối cùng.
Cuộc đời con người, suy cho cùng, là chuỗi những lựa chọn. Có lựa chọn đúng, có lựa chọn sai. Có những rung động tưởng như đẹp đẽ, nhưng lại để lại vết sẹo dài suốt mấy chục năm.
Người ta bàn tán về mối tình vụng trộm. Về 10 cây vàng. Về tờ di chúc muộn màng.
Nhưng ít ai biết, trong sâu thẳm, đó là câu chuyện của những con người đã từng yêu, từng sai, từng ân hận.
Ba mươi năm trôi qua, điều còn lại không phải là số vàng, mà là nỗi day dứt.
Có những món nợ có thể tính bằng vàng bạc.
Nhưng có những món nợ chỉ có thể trả bằng sự thành thật, dù là ở phút cuối cùng của đời người.
