Sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt 2, nay thuộc xã Điện Thắng, thành phố Đà Nẵng (trước đây thuộc xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã trải qua hơn một thế kỷ với những mất mát không gì bù đắp được do chiến tranh để lại.
Mẹ lập gia đình khi còn rất trẻ với cụ Lê Tự Trị. Hai ông bà có 12 người con, gồm một con gái và 11 con trai. Dù cuộc sống nhiều khó khăn, gia đình vẫn nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và gắn bó với phong trào cách mạng. Khi đất nước bước vào các cuộc kháng chiến, những người con trai lần lượt lên đường nhập ngũ, còn người con gái ở lại cùng mẹ sản xuất, đào hầm bí mật và hỗ trợ lực lượng cách mạng hoạt động tại địa phương.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, bốn người con trai của mẹ gồm Lê Tự Xiến, Lê Tự Hàng Anh, Lê Tự Hàng Em và Lê Tự Lem đã anh dũng hy sinh. Riêng năm 1948, gia đình liên tiếp nhận tin ba người con ngã xuống trên các chiến trường. Những mất mát dồn dập khiến người mẹ lặng lẽ chịu đựng nỗi đau tột cùng, nhưng vẫn tiếp tục động viên những người con còn lại thực hiện nghĩa vụ với Tổ quốc.
Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, thêm năm người con trai khác của mẹ là Lê Tự Nự, Lê Tự Trịnh, Lê Tự Mười, Lê Tự Thịnh và Lê Tự Chuyển tiếp tục hy sinh. Người con cuối cùng ngã xuống đúng ngày 30/4/1975 khi tham gia đội hình tiến vào giải phóng Sài Gòn. Suốt ba thập kỷ chiến tranh, chín người con trai của mẹ đều đã hiến dâng trọn tuổi xuân và cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Không chỉ mất các con, gia đình Mẹ Nguyễn Thị Thứ còn chịu thêm nhiều đau thương khi người con rể Ngô Tường tham gia hoạt động cách mạng, bị địch bắt giữ, tra tấn và hy sinh. Hai cháu ngoại là Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điểu cũng sớm tham gia lực lượng cách mạng và lần lượt ngã xuống trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Ngôi nhà của mẹ từng là một cơ sở hoạt động bí mật của cách mạng. Trong khu vườn có nhiều hầm bí mật dùng để che giấu cán bộ, bộ đội và du kích. Mẹ cùng người con gái đầu âm thầm bảo vệ các cơ sở này, góp phần giữ gìn lực lượng kháng chiến trong vùng địch kiểm soát. Những đóng góp thầm lặng ấy đã trở thành minh chứng cho tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.
Với những cống hiến và hy sinh đặc biệt to lớn, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được tôn vinh là một trong những biểu tượng tiêu biểu của danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Câu chuyện về người mẹ tiễn chín người con ra trận mà không một ai trở về đã trở thành hình ảnh thiêng liêng, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và độc lập dân tộc.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ từ trần ngày 10/12/2010, hưởng thọ 106 tuổi và được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Điện Bàn, nay thuộc địa bàn thành phố Đà Nẵng. Dù mẹ đã đi xa, những hy sinh của gia đình mẹ vẫn luôn được Đảng, Nhà nước và nhân dân trân trọng, ghi nhớ như một biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước và đức hy sinh.
Trong mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ tiếp tục nhắc nhở về sự cống hiến của hàng triệu gia đình Việt Nam trong các cuộc kháng chiến. Đó cũng là lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ hòa bình, xây dựng và phát triển đất nước xứng đáng với sự hy sinh của những người đi trước.
