Mới đây, thông tin về một nữ giáo viên 40 tuổi tại Trung Quốc tử vong do biến chứng của bệnh tiểu đường đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo chia sẻ từ gia đình, người phụ nữ này hầu như không ăn bánh kẹo hay các món quá ngọt. Thế nhưng, do công việc bận rộn, cô thường xuyên lựa chọn những thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì, bánh bao, khoai tây chiên và các món chiên rán để thay thế bữa chính.
Sau khi xem xét tiền sử bệnh và thói quen sinh hoạt, các bác sĩ nhận định việc tiêu thụ kéo dài các loại tinh bột tinh chế cùng thực phẩm nhiều dầu mỡ có thể là một trong những yếu tố góp phần khiến tình trạng bệnh tiến triển nhanh, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.
Hai nhóm thực phẩm quen thuộc cần đặc biệt lưu ý
Theo các chuyên gia, tiểu đường tuýp 2 là một rối loạn chuyển hóa liên quan đến tình trạng đề kháng insulin và suy giảm chức năng của tuyến tụy. Nguy cơ mắc bệnh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như di truyền, thừa cân, ít vận động, căng thẳng kéo dài và chế độ dinh dưỡng thiếu cân đối.
Trong đó, hai nhóm thực phẩm được khuyến cáo nên hạn chế là:
Tinh bột tinh chế
Bánh mì trắng, cơm trắng, mì ăn liền, bánh bao hay khoai tây chiên là những thực phẩm chứa lượng carbohydrate hấp thu nhanh khá cao. Khi đi vào cơ thể, chúng nhanh chóng chuyển hóa thành glucose, khiến đường huyết tăng nhanh.
Nếu sử dụng thường xuyên với khẩu phần lớn, tuyến tụy phải liên tục tiết insulin để điều hòa lượng đường trong máu. Theo thời gian, điều này có thể làm tăng nguy cơ đề kháng insulin - một trong những cơ chế quan trọng dẫn đến tiểu đường tuýp 2.
Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng cũng lưu ý không phải mọi loại tinh bột đều có hại. Người dân nên ưu tiên các nguồn tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt và các loại đậu để hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Bên cạnh đó, nhiều người dù không ăn bánh kẹo nhưng vẫn vô tình nạp lượng lớn "đường ẩn" thông qua trà sữa, nước ngọt, đồ ăn nhanh hoặc nước trái cây đóng chai.
Thực phẩm chiên rán, nhiều chất béo
Các món ăn chiên ngập dầu, đồ ăn nhanh, thịt chế biến sẵn hay nội tạng động vật thường chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Việc sử dụng thường xuyên không chỉ ảnh hưởng đến mỡ máu mà còn làm giảm độ nhạy insulin của cơ thể. Đối với người đã mắc tiểu đường, chế độ ăn thiếu lành mạnh kéo dài có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch - nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm bệnh nhân này.
Theo thông tin từ gia đình nữ giáo viên nói trên, do lịch trình làm việc dày đặc nên cô thường xuyên dùng bánh quẩy, cá chiên và khoai tây chiên. Đây đều là những thực phẩm có hàm lượng dầu mỡ và năng lượng khá cao.
Phòng ngừa tiểu đường không chỉ là tránh đồ ngọt
Các bác sĩ nhấn mạnh, việc dự phòng tiểu đường không đơn thuần là cắt giảm đường hay bánh kẹo. Quan trọng hơn là xây dựng một lối sống khoa học và duy trì lâu dài.
Mỗi người nên tăng cường vận động, tập luyện thể dục thường xuyên; Kiểm soát cân nặng hợp lý; Hạn chế thực phẩm chiên rán, đồ ăn nhanh; Giảm tinh bột tinh chế, tăng cường rau xanh và chất xơ; Ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá; Chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ tiền tiểu đường hoặc các rối loạn chuyển hóa.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, thông tin về một trường hợp cụ thể không thể đại diện cho tất cả bệnh nhân tiểu đường. Việc đánh giá nguy cơ mắc bệnh cần dựa trên thăm khám và tư vấn chuyên môn. Do đó, thay vì chỉ tập trung vào việc "kiêng đồ ngọt", mỗi người cần quan tâm đến toàn bộ chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt hàng ngày để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
