Cơ duyên đến với dạng vai này khá đặc biệt. Khi còn là sinh viên thực tập, trong một buổi phân vai cho vở tốt nghiệp, do thiếu diễn viên phù hợp, Hồng Chuyên được giao thử sức với vai bà cụ dù tuổi đời còn rất trẻ. Không ngờ, chính thử thách ấy lại mở ra một hướng đi lâu dài. Từ dáng vẻ mềm mại, giọng nói trầm ấm đến khả năng nhập vai tự nhiên, chị nhanh chóng thuyết phục thầy cô bởi sự “hợp căn” hiếm có. Từ đó, hành trình gắn bó với những vai mẹ già, bà lão dần định hình và trở thành trục chính trong sự nghiệp của chị.
Gần 30 năm hoạt động nghệ thuật đã giúp Hồng Chuyên tích lũy một nền tảng nghề vững vàng. Thành công của chị không phải ngẫu nhiên mà là sự hội tụ của nhiều yếu tố: chất giọng trầm, dày, khả năng xử lý lời ca - lời thoại tinh tế, tiết tấu hình thể mềm mại, chuẩn mực. Quan trọng hơn cả là chiều sâu cảm xúc - thứ giúp mỗi nhân vật của chị không chỉ “đúng vai” mà còn “đúng đời”. Những người mẹ trên sân khấu của Hồng Chuyên luôn mang vẻ lam lũ, bao dung, nhẫn nại, nhưng cũng đầy nội lực và chiều sâu trải nghiệm.
Dấu mốc khẳng định tên tuổi của chị có thể kể đến vai cô giáo Nhân trong vở Thầy và Trò (tác giả Đăng Chương, đạo diễn Trần Ngọc Giàu) tại cuộc thi Sân khấu Tuồng và Dân ca kịch chuyên nghiệp năm 2016. Dù không phải dạng vai lão điển hình, nhưng cách chị hóa thân thành một người phụ nữ chính trực, giàu phẩm hạnh đã cho thấy khả năng xây dựng nhân vật có chiều sâu tâm lý - nền tảng quan trọng để chị tỏa sáng ở các vai mẹ già sau này.
Đến năm 2018, tại Liên hoan Nghệ thuật Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc, Hồng Chuyên giành Huy chương Vàng với vai bà Điển trong Nước mắt đứa con út (tác giả Vũ Hải, đạo diễn Lê Hùng). Đây là vai diễn giàu cảm xúc, đòi hỏi nội lực lớn. Hình ảnh một người mẹ tảo tần, nhẫn nhịn, cố níu giữ mái ấm giữa những đổ vỡ gia đình đã được chị thể hiện chân thực và thấm thía. Những câu thoại giản dị nhưng qua cách diễn của chị lại trở nên day dứt, ám ảnh, đặc biệt là ở những phân đoạn cao trào khi nhân vật đối diện bi kịch gia đình.
Năm 2019, Hồng Chuyên tiếp tục khẳng định đỉnh cao với vai bà Muộn trong Điều còn lại, giành thêm một Huy chương Vàng tại Liên hoan Tuồng và dân ca kịch toàn quốc. Đây được xem là một trong những vai diễn xuất sắc nhất của chị. Bà Muộn hiện lên là người mẹ Việt Nam điển hình: bao dung, sâu sắc, mang trong mình nỗi đau riêng nhưng luôn đặt con cái lên trên tất cả. Hồng Chuyên không lựa chọn lối diễn cường điệu mà tiết chế, tinh tế trong từng ánh mắt, dáng đi, nhịp thoại. Chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức nặng cảm xúc, giúp nhân vật chạm đến trái tim người xem.
Ở vở Vầng sáng (tác giả Nguyễn Thị Nguyệt), vai bà Mai - dù không phải trung tâm vẫn được chị khắc họa rõ nét, góp phần hoàn thiện thông điệp của tác phẩm. Những chi tiết nhỏ như một cái cúi đầu, một bước đi chậm cũng đủ cho thấy sự tinh tế trong cách chị điều tiết cảm xúc. Vai diễn này mang về cho chị Huy chương Bạc năm 2022.
Gần đây nhất, tại Liên hoan sân khấu tuồng và dân ca kịch toàn quốc 2025, Hồng Chuyên tiếp tục gây ấn tượng với vai bà Sen trong Chìm trong vòng xoáy. Dù thời lượng xuất hiện không nhiều, nhưng mỗi cảnh diễn của chị đều đậm đặc cảm xúc. Nhân vật người mẹ chứng kiến con trai trượt dài vào vòng lao lý được khắc họa với sự đau đớn, bất lực nhưng vẫn đầy yêu thương - một điểm nhấn cảm xúc quan trọng của vở diễn.
Ngoài ra, chị còn ghi dấu với nhiều vai diễn như bà Nhiên (Nỗi đau lòng mẹ), bà Nguyễn Thị Thanh (Lời Người lời của nước non), hay người vợ quan cận thần trong Quyền uy và tội ác. Dù là vai chính hay phụ, Hồng Chuyên đều biết cách tạo nên sức sống riêng cho nhân vật. Điều làm nên “thương hiệu” của chị chính là sự chân thực, không phô diễn kỹ thuật mà chắt lọc từ trải nghiệm sống và sự thấu hiểu sâu sắc thân phận người phụ nữ.
Ở Hồng Chuyên, vai mẹ già không phải là sự lặp lại mà là một “lĩnh vực sở trường” - nơi bản sắc nghệ thuật được kết tinh rõ nét nhất. Chị không chỉ diễn, mà sống cùng nhân vật, khiến mỗi người mẹ trên sân khấu đều mang một đời sống riêng, một chiều sâu riêng.
Với những đóng góp bền bỉ và thành tựu đã được ghi nhận, nghệ sĩ Hồng Chuyên đã khẳng định vị trí đặc biệt trong sân khấu truyền thống. Những vai bà lão, mẹ già – tưởng như giản dị – qua bàn tay và trái tim người nghệ sĩ, đã trở thành dấu ấn sâu đậm, góp phần làm phong phú thêm đời sống nghệ thuật và chạm tới cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
