Với sản lượng điện thương phẩm đạt 287,51 tỷ kWh trong năm 2025, giá thành sản xuất, kinh doanh điện là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan quản lý đánh giá chi phí của ngành điện và xem xét phương án điều hành giá bán lẻ.
Tuy nhiên, không thể lấy mức chênh lệch khoảng 111 đồng/kWh giữa hai con số trên để kết luận đây là lợi nhuận thực tế của EVN trên mỗi kWh điện bán ra. Giá bán lẻ bình quân nói trên chỉ được áp dụng từ tháng 5/2025, trong khi giá thành được tính cho cả năm. Việc xác định kết quả kinh doanh còn phải căn cứ vào doanh thu thực tế, cơ cấu chi phí và các khoản tài chính liên quan.
Phát điện chiếm phần lớn chi phí
Trong cơ cấu giá thành điện năm 2025, khâu phát điện chiếm tỷ trọng lớn nhất, với tổng chi phí 498.363 tỷ đồng, tương đương 1.733,35 đồng/kWh.
Chi phí phân phối và bán lẻ điện đạt 78.993 tỷ đồng, tương ứng 274,75 đồng/kWh. Chi phí truyền tải điện ở mức hơn 22.141 tỷ đồng, tương đương 77,01 đồng/kWh.
Ngoài ra, giá thành còn bao gồm chi phí phụ trợ, quản lý ngành và dịch vụ điều độ, vận hành hệ thống điện, thị trường điện.
EVN cũng ghi nhận khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí tại các xã, huyện đảo chưa được kết nối điện lưới ở mức âm gần 291 tỷ đồng, do giá bán điện tại những khu vực này thấp hơn giá thành.
Một vấn đề khác là đến cuối năm 2025, tập đoàn còn hơn 17.500 tỷ đồng chênh lệch tỷ giá chưa được ghi nhận, hạch toán vào giá thành sản xuất điện. Khoản này phát sinh từ phần còn lại của năm 2021 và giai đoạn 2022-2025.
Giá điện và yêu cầu minh bạch chi phí
Việc công khai giá thành sản xuất, kinh doanh điện giúp cung cấp thêm cơ sở để đánh giá hoạt động của ngành điện, đồng thời phục vụ quá trình xem xét, điều hành giá bán lẻ điện bình quân theo quy định.
Cơ chế điều chỉnh giá điện có tính đến biến động chi phí sản xuất, kinh doanh và các yếu tố liên quan. Tuy nhiên, việc điều chỉnh còn phải tuân thủ thẩm quyền, trình tự và các điều kiện áp dụng theo quy định hiện hành.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào, nhu cầu tiêu thụ điện và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng tiếp tục đặt ra nhiều thách thức, việc công khai, giải trình các khoản chi phí và kết quả kinh doanh có ý nghĩa quan trọng đối với cơ quan quản lý cũng như người sử dụng điện.
Theo thông tin được nêu trong tài liệu nguồn, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo không tăng giá điện trong những tháng cuối năm 2026.
EVN cải thiện kết quả kinh doanh
Sau giai đoạn thua lỗ trong năm 2022-2023, EVN từng bước cải thiện kết quả hoạt động. Theo số liệu được dẫn trong tài liệu nguồn, khoản lỗ phát sinh trong hai năm này vào khoảng 50.029 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến việc chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ.
Đến năm 2024, kết quả kinh doanh có chuyển biến tích cực. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 được đề cập trong tài liệu cho thấy EVN đã xử lý hết khoản lỗ lũy kế ở cấp tập đoàn, trong khi công ty mẹ vẫn còn khoản lỗ khoảng 5.611 tỷ đồng vào cuối năm.
Trong tám tháng đầu năm 2026, doanh thu của EVN được thông tin ở mức hơn 482.000 tỷ đồng, lợi nhuận ước đạt 12.215 tỷ đồng và số nộp ngân sách khoảng 17.160 tỷ đồng. Tập đoàn dự kiến lợi nhuận cả năm vượt 13.500 tỷ đồng.
Các số liệu về giá thành, doanh thu và lợi nhuận cho thấy cần nhìn nhận hoạt động ngành điện trên cơ sở tổng thể, thay vì chỉ so sánh giá bán bình quân với giá thành bình quân để đưa ra kết luận về hiệu quả kinh doanh.
Đối với người dân và doanh nghiệp, điều được quan tâm không chỉ là mức giá điện mà còn là tính minh bạch của cơ cấu chi phí, hiệu quả vận hành hệ thống và khả năng bảo đảm cung ứng điện ổn định, hợp lý.
Bạn nghĩ sao về việc công khai giá thành sản xuất điện và cơ chế điều hành giá điện hiện nay?
