Theo phản ánh từ một số đơn vị tư vấn thuế, có doanh nghiệp sau nhiều năm không hoạt động mới thực hiện thủ tục giải thể và được thông báo phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính lên tới hàng chục triệu đồng.
Trong bối cảnh cơ quan thuế đang rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế, các chuyên gia cho rằng cần có cách xử lý riêng đối với nhóm doanh nghiệp thực sự đã dừng hoạt động, không phát sinh doanh thu và không có dấu hiệu vi phạm.
Cần phân loại doanh nghiệp trước khi xử lý
Một đề xuất được đưa ra là xem xét cơ chế miễn hoặc giảm một số khoản nghĩa vụ phát sinh trong khoảng thời gian doanh nghiệp đã thực tế ngừng kinh doanh.
Theo hướng này, doanh nghiệp chứng minh được không hoạt động, không có doanh thu, chi phí và nợ thuế trong thời gian dài có thể được xem xét không truy thu lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và một số khoản phạt liên quan đến việc chậm nộp hồ sơ trong thời gian ngừng hoạt động.
Các khoản nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp dừng kinh doanh vẫn có thể được xác định và xử lý theo quy định. Một phương án khác được đề xuất là giới hạn thời gian tính tiền chậm nộp đối với những trường hợp không có dấu hiệu gian lận.
Cách tiếp cận này được cho là có thể giúp phân biệt doanh nghiệp bỏ hoạt động do không còn nhu cầu kinh doanh với những trường hợp cố tình lập doanh nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Không nên áp dụng một cách xử lý cho mọi trường hợp
Theo các chuyên gia, việc doanh nghiệp chưa đóng mã số thuế sau khi dừng kinh doanh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có trường hợp chủ doanh nghiệp không nắm rõ thủ tục hoặc đơn giản là bỏ quên nghĩa vụ pháp lý.
Vì vậy, nhóm doanh nghiệp đã ngừng hoạt động thực tế nhiều năm nên được phân loại theo thời gian dừng kinh doanh, tình trạng doanh thu, hồ sơ thuế và dấu hiệu vi phạm trước khi xác định nghĩa vụ phải hoàn thành.
Trong khi đó, những trường hợp có dấu hiệu mua bán hóa đơn, trốn thuế, sử dụng thông tin giả hoặc lập doanh nghiệp không nhằm mục đích kinh doanh thực chất vẫn cần được xử lý nghiêm.
Gỡ điểm nghẽn hồ sơ để doanh nghiệp có thể "đóng" về pháp lý
Ngoài câu chuyện tiền thuế, hồ sơ cũ cũng là một trở ngại đối với những doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh nhiều năm.
Một số trường hợp không còn lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hoặc hồ sơ kê khai của các năm trước, khiến quá trình hoàn tất thủ tục giải thể kéo dài.
Các chuyên gia đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp tự kê khai, cam kết chịu trách nhiệm về thông tin cung cấp trong những trường hợp phù hợp. Cơ quan quản lý có thể thực hiện hậu kiểm và xử lý nếu phát hiện số liệu không chính xác hoặc có hành vi vi phạm.
Đồng thời, việc kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh có thể giúp giảm yêu cầu doanh nghiệp phải nộp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Mục tiêu được đặt ra là tạo một quy trình rõ ràng hơn để doanh nghiệp thực sự đã ngừng hoạt động có thể hoàn tất nghĩa vụ còn lại, chấm dứt tình trạng pháp lý; đồng thời vẫn bảo đảm công cụ kiểm soát đối với các trường hợp lợi dụng chính sách.
Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong quá trình ngành thuế rà soát, làm sạch dữ liệu mã số thuế và xử lý các doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
