Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Cùng với sự phát triển của tín ngưỡng này, nhiều khái niệm như "căn đồng", "số lính", "mở phủ" hay "trình đồng" cũng được nhiều người biết đến hơn.
Theo quan niệm của một bộ phận người thực hành tín ngưỡng, mỗi người có một căn duyên khác nhau. Có người cho rằng họ trải qua nhiều biến cố về sức khỏe, công việc hoặc cuộc sống trước khi quyết định bước vào con đường phụng sự Thánh Mẫu. Tuy nhiên, đây là những niềm tin mang tính tâm linh, chưa có cơ sở khoa học để kiểm chứng và không phải ai cũng có cùng cách nhìn nhận.
Thực tế, không ít người từng chia sẻ rằng họ phải đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống, từ bệnh tật kéo dài, áp lực tinh thần đến những biến cố về gia đình hoặc công việc. Sau quá trình tìm hiểu tín ngưỡng, họ lựa chọn tham gia sinh hoạt tại các đền phủ như một cách tìm kiếm sự bình an trong tâm hồn và chỗ dựa tinh thần.
Bên cạnh đó, những người thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu cũng thường chịu nhiều định kiến từ xã hội. Không ít trường hợp bị cho là mê tín, bị hiểu lầm hoặc phải đối diện với ánh nhìn thiếu thiện cảm từ những người chưa hiểu về hoạt động tín ngưỡng này.
Ở góc độ văn hóa, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cần phân biệt rõ giữa tín ngưỡng dân gian được pháp luật bảo hộ với các hành vi lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi hoặc tuyên truyền mê tín dị đoan. Việc thực hành tín ngưỡng cần tuân thủ quy định của pháp luật, giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống và tránh những biểu hiện cực đoan, phản cảm.
Mỗi người có quyền lựa chọn niềm tin của mình trong khuôn khổ pháp luật. Dù đồng tình hay không với những quan niệm về "căn đồng số lính", điều đáng quý vẫn là thái độ tôn trọng sự khác biệt, không kỳ thị hay xúc phạm người khác chỉ vì họ có đời sống tín ngưỡng khác với mình.
Nhiều người thực hành tín ngưỡng cho biết điều họ hướng tới không phải là sự khác biệt hay phô trương, mà là sống hướng thiện, biết yêu thương, giúp đỡ cộng đồng và giữ gìn những giá trị truyền thống của dân tộc. Đó cũng là tinh thần nhân văn mà tín ngưỡng thờ Mẫu hướng đến khi được thực hành đúng bản chất.
Trong một xã hội đa dạng về niềm tin, sự lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau luôn là nền tảng để các giá trị văn hóa được gìn giữ và phát huy, đồng thời góp phần hạn chế những định kiến hoặc hiểu lầm không đáng có.
