Gần đây, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền đoạn video về một bé gái khoảng 10 tuổi với cách ăn uống khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Trong bữa cơm gia đình, thay vì ngồi ăn bình thường, cô bé liên tục thực hiện những động tác kỳ lạ: một tay đưa thức ăn vào miệng rất nhanh, tay còn lại che lại như đang giấu giếm. Có lúc, em dùng khăn giấy che miệng theo kiểu cách điệu, ánh mắt trợn ngược, biểu cảm gương mặt méo mó, thiếu tự nhiên.
Những hình ảnh này nhanh chóng gây tranh cãi. Không ít người lo ngại em mắc vấn đề về hành vi. Tuy nhiên, qua thái độ khá bình thản của người mẹ khi quay video, nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ là sự bắt chước có chủ đích, không phải biểu hiện bệnh lý.
Thực tế, nguyên nhân nhanh chóng được làm rõ: cô bé đang mô phỏng theo phong cách của một số người sáng tạo nội dung chuyên quay video ăn uống với lối thể hiện cường điệu, thậm chí lố lăng để thu hút lượt xem. Những hành động vốn chỉ mang tính “diễn” trên mạng, khi được trẻ em sao chép lại trong đời thực, lập tức trở nên phản cảm và lệch chuẩn.
Điều đáng nói là hiện tượng này không phải cá biệt. Nhiều phụ huynh thừa nhận con mình cũng có những biểu hiện tương tự sau khi xem video ngắn trên mạng xã hội. Trẻ em ở độ tuổi tiểu học có khả năng bắt chước rất nhanh, nhưng lại chưa đủ nhận thức để phân biệt đâu là hành vi phù hợp, đâu là hành vi nên tránh. Những nội dung càng khác lạ, càng “gây sốc” lại càng dễ thu hút sự chú ý của các em.
Từ một hành động mang tính giải trí, khi lặp lại nhiều lần, nó có thể dần hình thành thói quen. Nguy hiểm hơn, những thói quen này nếu không được điều chỉnh kịp thời sẽ ảnh hưởng đến cách ứng xử, thậm chí định hình nhân cách của trẻ trong tương lai.
Câu chuyện trên cũng đặt ra vấn đề lớn hơn: vai trò của cha mẹ trong việc quản lý và định hướng con cái trong thời đại số. Điện thoại thông minh và mạng xã hội không xấu, nhưng nếu không được sử dụng đúng cách, chúng có thể trở thành “người thầy vô hình” truyền đạt những giá trị sai lệch.
Nhiều phụ huynh hiện nay rơi vào hai thái cực: либо buông lỏng hoàn toàn, либо kiểm soát quá mức. Cả hai cách này đều không hiệu quả. Nếu buông lỏng, trẻ sẽ tự do tiếp cận mọi nội dung mà không có sự sàng lọc. Ngược lại, nếu cấm đoán tuyệt đối, trẻ có thể tìm cách tiếp cận lén lút và thiếu sự định hướng.
Giải pháp hợp lý hơn là đồng hành cùng con. Cha mẹ cần thiết lập những nguyên tắc rõ ràng về thời gian sử dụng thiết bị, nội dung được phép xem, đồng thời giải thích để trẻ hiểu vì sao cần tuân thủ. Việc cùng con xem nội dung, trò chuyện và phân tích đúng - sai sẽ giúp trẻ hình thành khả năng tự nhận thức và chọn lọc thông tin.
Bên cạnh đó, môi trường sống ngoài đời thực cũng đóng vai trò quan trọng. Khi trẻ được tham gia các hoạt động lành mạnh như đọc sách, chơi thể thao, sinh hoạt gia đình, chúng sẽ ít bị cuốn vào những nội dung giải trí ngắn mang tính gây nghiện. Một đứa trẻ được quan tâm, kết nối và định hướng rõ ràng sẽ có khả năng “miễn nhiễm” tốt hơn trước những ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội.
Cuối cùng, giáo dục con cái chưa bao giờ là câu chuyện một sớm một chiều. Đó là hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và trách nhiệm từ cha mẹ. Những biểu hiện lệch lạc nhỏ, nếu được phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời, sẽ không trở thành vấn đề lớn.
Bức ảnh cô bé ăn cơm “kỳ lạ” không chỉ đơn thuần là một hiện tượng gây tranh cãi trên mạng, mà còn là lời nhắc nhở về cách chúng ta đang nuôi dạy con trong thời đại số. Đừng để những video vài chục giây vô tình làm xói mòn những giá trị mà gia đình đã dày công xây dựng suốt nhiều năm.
