Đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống 0%
Theo thông tin được đăng tải trên báo chí, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào.
Trong hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan này nhận định nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, nguồn cung xăng dầu thế giới có thể bị thu hẹp, giá nhiên liệu tăng mạnh, từ đó gây rủi ro cho việc đảm bảo nguồn cung trong nước.
Để ứng phó với tình hình này, Bộ Tài chính đề xuất:
Giảm thuế MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và các nguyên liệu dùng để pha chế xăng.
Hạ thuế từ 7% xuống 0% đối với dầu diesel và nhiên liệu máy bay.
Ngoài ra, một số nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xăng dầu và hóa dầu như naphtha, reformate, condensate… cũng được đề xuất giảm thuế nhập khẩu xuống 0%.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.
Dự kiến nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4, và trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ đề xuất kéo dài thời gian áp dụng.
Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng cao
Bộ Tài chính cho biết xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Đặc biệt, nếu eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới – bị phong tỏa, khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông sẽ không thể vận chuyển tới các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là tại châu Á.
Điều này khiến nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải:
Cắt giảm công suất sản xuất
Sử dụng nguồn dự trữ dầu thô
Hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu
Hệ quả là giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế tiếp tục tăng cao, tạo áp lực lớn đối với các quốc gia nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam.
Nguy cơ thiếu nguồn dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước
Trong nước, một số nhà máy lọc dầu có nguy cơ gặp khó khăn nếu nguồn dầu thô nhập khẩu bị gián đoạn.
Bộ Tài chính cảnh báo rủi ro này có thể khiến các doanh nghiệp không thực hiện được các hợp đồng giao hàng đã ký kết, ảnh hưởng đến nguồn cung xăng dầu trong nước.
Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA).
Tuy nhiên, khi nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, việc giảm thuế MFN xuống 0% được đánh giá sẽ giúp các doanh nghiệp đầu mối mở rộng nguồn nhập khẩu từ các thị trường chưa có FTA với Việt Nam, từ đó đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Việt Nam nhập gần 10 triệu tấn xăng dầu mỗi năm
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm, với tổng kim ngạch hơn 6,8 tỷ USD.
Trong đó:
Dầu diesel: khoảng 3,3 tỷ USD
Xăng: khoảng 1,6 tỷ USD
Nhiên liệu bay: khoảng 1,5 tỷ USD
Dầu mazut: khoảng 0,4 tỷ USD
Nguồn cung xăng dầu nhập khẩu chủ yếu đến từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc và Malaysia.
Ngoài ra, Việt Nam cũng nhập khẩu khoảng 14,1 triệu tấn dầu thô, trị giá hơn 7,7 tỷ USD, trong đó Kuwait là nhà cung cấp lớn nhất, chiếm khoảng 80% sản lượng.
Giá xăng dầu tăng mạnh có thể kích hoạt bình ổn giá
Liên quan đến việc điều hành giá xăng dầu, Bộ Công Thương cũng đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định kinh doanh xăng dầu.
Theo dự thảo, việc bình ổn giá xăng dầu có thể được kích hoạt nếu giá bán lẻ trong nước:
Tăng liên tiếp trong 1 tháng
Có biên độ lớn,
Và mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên
Trong trường hợp này, cơ quan quản lý sẽ đánh giá cung – cầu thị trường, tồn kho, nhu cầu tiêu dùng, tình hình nhập khẩu và sản xuất trong nước để báo cáo Chính phủ quyết định biện pháp bình ổn giá.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu còn hơn 5.600 tỷ đồng
Theo số liệu cập nhật của Bộ Công Thương, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đến hết ngày 30/9/2025 còn 5.617 tỷ đồng.
Tuy nhiên, dù giá xăng dầu trong nước gần đây liên tục tăng mạnh, cơ quan điều hành vẫn chưa trích lập hoặc chi sử dụng quỹ này.
Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết việc sử dụng quỹ phải báo cáo Chính phủ và thực hiện theo đúng quy định của Luật Giá.
Doanh nghiệp có thể tự điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu
Trong dự thảo Thông tư mới, Bộ Công Thương cũng đề xuất cho phép:
Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu tự công bố và điều chỉnh giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình.
Giá bán sẽ được kê khai và gửi về Bộ Công Thương cùng UBND cấp tỉnh thông qua hệ thống phần mềm quản lý.
Đối với các cửa hàng bán lẻ không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối, doanh nghiệp cũng được quyền công bố và điều chỉnh giá bán lẻ trực tiếp tại cửa hàng theo quy định.
