Bền bỉ tìm đồng đội trên đất Lào: Nâng cao hiệu quả quy tập hài cốt liệt sĩ giữa núi rừng hiểm trở

Bền bỉ lần tìm dấu tích trên những cánh rừng biên giới

Mỗi mùa khô, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An lại lên đường thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đã hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Lào.

Địa bàn tìm kiếm trải rộng trên ba tỉnh Xiangkhouang, Vientiane và Xaysomboun, phần lớn là núi cao, rừng rậm, giao thông khó khăn. Để xác định vị trí nghi có phần mộ liệt sĩ, các tổ công tác phải tổng hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau như hồ sơ lưu trữ, tài liệu lịch sử, lời kể của cựu chiến binh, già làng, trưởng bản và người dân địa phương.

Nhiều manh mối ban đầu chỉ xuất phát từ việc người dân phát hiện những dấu vết còn sót lại như tăng võng, dép cao su, vỏ đạn hoặc các di vật của bộ đội Việt Nam trong quá trình lao động, đi rừng hoặc săn bắt.

Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng quy tập tổ chức kiểm chứng thực địa. Không ít lần cán bộ, chiến sĩ phải đi bộ hàng chục ki-lô-mét xuyên rừng, vượt suối để xác minh, nhưng kết quả vẫn không phát hiện được hài cốt liệt sĩ. Tuy vậy, mọi nguồn tin đều được rà soát cẩn trọng nhằm tránh bỏ sót các vị trí có giá trị.

Địa hình hiểm trở, nguồn tin cần được sàng lọc kỹ

Theo kinh nghiệm được đơn vị tích lũy qua nhiều năm thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả công tác tìm kiếm phụ thuộc rất lớn vào chất lượng xác minh thông tin.

Địa hình tại nhiều khu vực vẫn là rừng nguyên sinh với những sườn núi dốc, khe sâu, đường mòn nhỏ hẹp. Một số nơi còn tiềm ẩn nguy cơ từ bom, mìn và vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh, khiến quá trình cơ động và tổ chức khai quật gặp nhiều rủi ro.

Trong thực tế, chỉ một phần nhỏ các nguồn tin thu thập được đủ cơ sở để triển khai tìm kiếm. Vì vậy, trước mỗi đợt khảo sát, cán bộ các tổ công tác đều tiến hành đối chiếu hồ sơ, nghiên cứu lịch sử chiến trường, xác định hoạt động của các đơn vị từng chiến đấu tại khu vực nhằm nâng cao khả năng xác định chính xác vị trí.

Có những trường hợp sau nhiều ngày đào tìm chỉ phát hiện một số di vật mà không còn hài cốt, do các phần mộ có thể đã được quy tập trong những năm trước. Dù vậy, việc kiểm tra thực địa vẫn được thực hiện đầy đủ để bảo đảm không bỏ sót thông tin.

Chủ động tổ chức lực lượng, bám địa bàn dài ngày

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trên địa bàn rộng, Đội Quy tập tổ chức lực lượng thành nhiều hướng công tác, hoạt động độc lập tại các khu vực khác nhau. Mỗi tổ vừa thực hiện khảo sát hiện trường, vừa duy trì quan hệ với chính quyền, lực lượng chức năng và người dân địa phương để thu thập thêm thông tin phục vụ công tác tìm kiếm.

Trước khi bước vào mùa khô, đơn vị tổ chức quán triệt nhiệm vụ, giáo dục tư tưởng và phân công lực lượng phù hợp với từng địa bàn. Các tổ công tác thường xuyên bám bản, bám dân, kết hợp nghiên cứu tài liệu, lịch sử chiến đấu của các đơn vị quân tình nguyện Việt Nam nhằm khoanh vùng những khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.

Qua nhiều năm thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn Lào, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập xác định rằng bên cạnh tinh thần trách nhiệm và sự kiên trì, việc hiểu rõ đặc điểm địa hình, lịch sử chiến trường và sàng lọc thông tin chính xác là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, góp phần tri ân những người đã hy sinh vì nghĩa vụ quốc tế cao cả.