Theo Báo Hà Tĩnh, từ đầu năm đến nay, tiền công đức thu nộp ngân sách của đền Chợ Củi (Xuân Hồng, Nghi Xuân, Hà Tĩnh) là hơn 14 tỷ đồng. Đền Chợ Củi ở xã Xuân Hồng đã đón hơn 60 nghìn lượt du khách thập phương tham quan, chiêm bái, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2023. Tiền công đức thu nộp ngân sách hơn 14 tỷ đồng. Số tiền trên được thu từ đóng góp trực tiếp ghi vào sổ công đức, bỏ vào hòm công đức và quét mã QR code…
Để quản lý hiệu quả số tiền trên, BQL đã thành lập tổ nội tự, tổ ghi công đức, tổ bảo vệ, tổ vệ sinh và tổ tiếp nhận, kiểm đếm công đức. Các tổ có nhiệm vụ riêng, có trách nhiệm giám sát, quản lý tiền công đức chặt chẽ, minh bạch, hiệu quả.
Khi kiểm đếm công đức có sự chứng kiến của các phòng, ban cấp huyện, UBND xã, cán bộ thôn tại phòng riêng biệt có lắp camera giám sát.
Được biết, số tiền này được nộp vào ngân sách qua tài khoản của BQL tại Kho bạc Nhà nước huyện Nghi Xuân để chi cho việc đầu tư, tôn tạo, tu bổ di tích và một phần sử dụng chi thường xuyên cho hoạt động của di tích theo dự toán ngân sách đã được phê duyệt đảm bảo theo Thông tư 04/2023/TT- BTC ngày 19/1/2023 của Bộ Tài chính hướng dẫn về việc quản lý thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội.
Trước đó, theo Báo Người Lao động, để một số gia đình thủ nhang chiếm hữu khu di tích Quốc gia đền Chợ Củi (Hà Tĩnh), nhiều lãnh đạo địa phương, đơn vị quản lý bị kiến nghị xử lý trách nhiệm.
Kết luận thanh tra nêu rõ đền Chợ Củi là di tích lịch sử - văn hóa được các cấp chính quyền quản lý, tôn tạo từ lâu. Đây là di tích văn hóa tâm linh thuộc sở hữu chung của cộng đồng dân cư, không phải là nơi thờ tự riêng của hộ gia đình, cá nhân hay của một dòng họ nào. Tuy nhiên, trong thời gian dài, một số gia đình thủ nhang đã chiếm hữu, quản lý. Ngành chức năng địa phương cũng xác định các lãnh đạo địa phương và Ban Quản lý di tích đền Chợ Củi còn tồn tại nhiều hạn chế trong công tác quản lý, chưa thể hiện được vai trò, chức năng nhiệm vụ được giao.
Theo đó, ông Nguyễn Hải Nam, nguyên Chủ tịch UBND huyện Nghi Xuân, bị xem xét xử lý trách nhiệm do tổ chức cuộc họp thống nhất khoán tiền công đức năm 2016 không có thành phần của sở, ngành liên quan. Trong 2 năm 2018, 2019, ông Nam trực tiếp ký quyết định giao thu nộp tiền công đức tại Ban quản lý (BQL) di tích đền Chợ Củi mỗi năm là 2,5 tỉ đồng. Việc này chưa phù hợp với nội dung giao khoán tiền công đức theo đề án của UBND tỉnh.
Ông Nguyễn Phi Phượng, nguyên Chủ tịch UBND xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, chưa chỉ đạo sát sao, thực hiện tốt việc phối hợp với Ban quản lý di tích trong công tác quản lý dẫn đến việc cơi nới, vi phạm chỉ giới quy hoạch, nhiều ki-ốt của các hộ gia đình xây dựng trái phép…
Các ông Trần Vũ Quang, Nguyễn Long Thiên, Đậu Đình Hà, nguyên Trưởng BQL di tích đền Chợ Củi, là những người chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ, song không thể hiện đúng vai trò, chức năng nhiệm vụ dẫn đến hoạt động còn nhiều bất cập, xảy ra nhiều khiếu kiện.
Ngoài ra, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND huyện Nghi Xuân, BQL khu di tích đền Chợ Củi và UBND xã Xuân Hồng cũng bị xem xét trách nhiệm do thực hiện chưa tốt vai trò, chức năng nhiệm vụ dẫn đến sai phạm tại di tích.
Cũng theo kết luận thanh tra, cho đến nay, đền Chợ Củi chỉ sử dụng theo hiện trạng khuôn viên đã có trước khi quy hoạch. Phần lớn các hạng mục công trình chưa đầu tư xây dựng theo quy hoạch đã duyệt. Diện tích đất quy hoạch chưa được cắm mốc và chính quyền địa phương chưa ban hành các quy định quản lý quy hoạch dẫn đến việc cơi nới, vi phạm của một số hộ gia đình.
Việc quản lý lao động, chi trả lương, chế độ và sử dụng kinh phí tại BQL đền Chợ Củi cũng chưa thực hiện đầy đủ theo quy định.