Đền Lăng Hoàng Mười: 12 đạo sắc phong cổ hé mở dấu tích lịch sử Mỏ Hạc Linh Từ

Đền Lăng, còn được biết đến với tên gọi Mỏ Hạc Linh Từ, là một địa điểm thờ tự có vị trí đáng chú ý trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân vùng Nghệ An. Không chỉ gắn với tín ngưỡng thờ Quan Hoàng Mười, ngôi đền còn lưu giữ hệ thống sắc phong qua nhiều triều đại, cung cấp những tư liệu có giá trị cho việc nghiên cứu lịch sử địa phương.

Theo các tư liệu được giới thiệu, Đền Lăng trước đây thuộc làng Xuân Am, xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Một trong những điểm đáng chú ý của di tích là 12 đạo sắc phong thần có niên đại từ năm 1783 đến năm 1925, lần lượt được ban dưới thời Lê Trung Hưng, Tây Sơn và triều Nguyễn.

920146541-1170831165598451-1811319182774596491-n-1795184251.jpg

12 đạo sắc phong qua nhiều triều đại

Thống kê tư liệu cho thấy, số sắc phong được phân bố theo các mốc lịch sử như sau:

Năm 1783, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44: 3 đạo sắc.

Năm 1796, niên hiệu Cảnh Thịnh thứ 4: 3 đạo sắc.

Năm 1846, thời vua Thiệu Trị: 1 đạo sắc.

Năm 1850 và 1880, thời vua Tự Đức: 2 đạo sắc.

Năm 1890, thời vua Thành Thái: 1 đạo sắc.

Năm 1909, thời vua Duy Tân: 1 đạo sắc.

Năm 1925, thời vua Khải Định: 1 đạo sắc.

Qua nội dung thống kê, có thể nhận thấy việc thờ phụng các vị thần tại Mỏ Hạc Linh Từ được duy trì và ghi nhận trong một thời gian dài. Đây là nguồn tư liệu đáng quan tâm khi tìm hiểu sự phát triển của tín ngưỡng dân gian cũng như lịch sử thờ tự tại vùng đất Xuân Am.

Bốn thần hiệu được ghi nhận trong hệ thống sắc phong

Đáng chú ý, 12 đạo sắc phong đề cập đến bốn thần hiệu khác nhau, gồm:

1. Vị Quốc Công

Thần hiệu này xuất hiện trong các sắc phong năm 1783, 1796, 1909 và 1925. Một số nghiên cứu bước đầu đặt giả thuyết nhân vật được thờ phụng có thể liên quan đến danh tướng Lê Khôi, người từng tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và có nhiều đóng góp trong lịch sử triều Lê sơ.

Tuy nhiên, việc đồng nhất thần hiệu Vị Quốc Công với danh tướng Lê Khôi cần được tiếp tục kiểm chứng thông qua nội dung nguyên bản sắc phong, thần tích và các tài liệu lịch sử liên quan.

2. Phúc Quận Công

Thần hiệu Phúc Quận Công được ghi nhận trong các sắc phong năm 1783, 1796, 1909 và 1925. Hiện việc xác định chính xác danh tính nhân vật vẫn cần thêm căn cứ từ gia phả, thần tích và các nguồn tư liệu Hán Nôm.

3. Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng Tướng Quân

Đây là thần hiệu xuất hiện trong các sắc phong năm 1783, 1796, 1890, 1909 và 1925.

Theo một số tài liệu nghiên cứu, vị thần này được liên hệ với nhân vật Nguyễn Duy Lạc, người được cho là có mối gắn bó với vùng đất Xuân Am. Việc xác định thân thế, sự nghiệp và vai trò lịch sử của nhân vật cần tiếp tục được đối chiếu với các nguồn tư liệu độc lập.

4. Song Đồng Ngọc Nữ

Thần hiệu Song Đồng Ngọc Nữ được đề cập trong các sắc phong năm 1846, 1850 và 1880. Đây là hình tượng mang yếu tố linh thiêng trong tín ngưỡng dân gian, gắn với quan niệm về sự bảo hộ và che chở cho cộng đồng.

Câu đối cổ và những dấu tích cần tiếp tục nghiên cứu

Bên cạnh hệ thống sắc phong, tại Đền Lăng còn lưu truyền câu đối: “LÊ TRIỀU HIỂN HÁCH TRUNG LƯƠNG TƯỚNG/ QUỐC SỬ LƯU DANH THƯỢNG ĐẲNG THẦN”

Nội dung câu đối có thể hiểu là ca ngợi một vị tướng trung thành, tài đức, từng có công trạng hiển hách dưới triều Lê và được lịch sử ghi danh, tôn thờ ở hàng Thượng đẳng thần.

Chi tiết này là một nguồn tham khảo đáng chú ý khi tìm hiểu các nhân vật lịch sử được phụng thờ tại di tích. Tuy nhiên, để xác định chính xác đối tượng được nhắc đến, cần đặt câu đối trong mối liên hệ với sắc phong, thần tích, văn bia và những tài liệu có liên quan.

Bảo tồn sắc phong - gìn giữ ký ức văn hóa địa phương

Hệ thống 12 đạo sắc phong tại Mỏ Hạc Linh Từ không chỉ có ý nghĩa đối với hoạt động tín ngưỡng mà còn là nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu lịch sử, văn hóa và quá trình hình thành các thiết chế thờ tự ở Nghệ An.

Việc phiên dịch, khảo cứu, bảo quản các sắc phong cần được thực hiện thận trọng, có sự tham gia của những người am hiểu Hán Nôm và chuyên môn lịch sử. Đặc biệt, cần phân biệt giữa nội dung được ghi nhận trong văn bản cổ với những giả thuyết nghiên cứu về danh tính các vị thần.

Những tư liệu liên quan đến Đền Lăng Hoàng Mười vẫn còn nhiều vấn đề đáng tìm hiểu, nhất là mối liên hệ giữa các thần hiệu được sắc phong với những nhân vật lịch sử cụ thể.

Bài viết tổng hợp từ các tư liệu lịch sử và nghiên cứu được giới thiệu, nhằm cung cấp thêm góc nhìn tham khảo về Mỏ Hạc Linh Từ. Các thông tin về danh tính nhân vật cần tiếp tục được đối chiếu, xác minh.

*Bạn có thêm tư liệu, sắc phong, thần tích hoặc nghiên cứu nào về nguồn gốc Đức Quan Hoàng Mười và Đền Lăng Hoàng Mười? Hãy cùng chia sẻ để góp phần làm sáng tỏ những giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.

Danh Tiến Hòa

Link nội dung: https://webcongdong.vn/den-lang-hoang-muoi-12-dao-sac-phong-co-he-mo-dau-tich-lich-su-mo-hac-linh-tu-a30044.html