
Bỏ án tử hình đối với 6 tội danh
Theo quy định mới, 6 tội danh không còn áp dụng hình phạt tử hình gồm:
Tội bạo loạn.
Tội mua bán trái phép chất ma túy.
Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Tội chống loài người.
Tội phạm chiến tranh.
Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (được hợp nhất vào tội khủng bố).
Như vậy, Bộ luật Hình sự sửa đổi tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Bốn tội danh vẫn duy trì mức án này là phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố và sản xuất trái phép chất ma túy.
Đối với 6 tội danh được điều chỉnh, hình phạt cao nhất là tù chung thân. Việc thay đổi mức hình phạt không đồng nghĩa với giảm nhẹ tính nghiêm minh của pháp luật, mà hướng đến phân hóa trách nhiệm hình sự phù hợp hơn với tính chất, mức độ của từng hành vi phạm tội.
Mở rộng cơ chế khoan hồng đối với người chủ động khắc phục hậu quả
Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế xem xét giảm nhẹ hình phạt đối với người phạm tội chủ động khai báo, tự nguyện nhận trách nhiệm, chấp nhận hình phạt được đề nghị và tích cực bồi thường, khắc phục hậu quả.
Trong trường hợp đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định, người phạm tội có thể được xem xét áp dụng mức hình phạt thấp hơn mức thấp nhất của khung hình phạt tương ứng. Tuy nhiên, chính sách này có những giới hạn và không áp dụng đối với các nhóm tội phạm thuộc diện loại trừ theo quy định.
Bổ sung quy định xử lý các loại tội phạm mới
Bên cạnh việc điều chỉnh chính sách hình phạt, Bộ luật Hình sự sửa đổi còn cập nhật các quy định liên quan đến tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ cao, kinh tế và một số lĩnh vực khác.
Những thay đổi này nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm phát sinh trong bối cảnh kinh tế - xã hội và môi trường công nghệ liên tục biến đổi.
Khi nào Bộ luật mới có hiệu lực?
Bộ luật Hình sự sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Riêng đối với 6 tội danh đã được loại bỏ hình phạt tử hình, quy định chuyển tiếp cho phép áp dụng ngay chính sách có lợi kể từ thời điểm Bộ luật được công bố. Những trường hợp đã bị tuyên án tử hình nhưng chưa thi hành án, nếu thuộc diện được điều chỉnh, sẽ không tiếp tục thi hành án tử hình và được chuyển thành hình phạt tù chung thân theo trình tự luật định.
Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này cho thấy định hướng hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng kết hợp giữa tính nghiêm minh, khả năng phòng ngừa tội phạm và chính sách nhân đạo, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.