Bộ Y tế rút đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô cho cha mẹ

Không còn đề xuất cho con dưới 18 tuổi hiến mô cho cha mẹ

Trong dự thảo được gửi đại biểu Quốc hội ngày 1/11, Bộ Y tế đã bỏ phương án cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh khi còn sống cho cha, mẹ đẻ.

Quy định mới giới hạn người nhận mô là anh, chị, em ruột của người hiến, đồng thời đặt ra điều kiện chỉ xem xét khi không có người hiến trưởng thành phù hợp.

Việc hiến mô phải được cha và mẹ đẻ đồng ý bằng văn bản. Nếu một trong hai người đã qua đời, cần có sự đồng ý của người còn lại. Người hiến cũng phải bảo đảm điều kiện sức khỏe, được tư vấn độc lập và chỉ được hiến những loại mô nằm trong danh mục được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Việc điều chỉnh này nhằm hạn chế xung đột lợi ích, tránh trường hợp cha mẹ vừa là người đại diện quyết định việc hiến mô, vừa là người trực tiếp nhận mô từ con.

Dự thảo tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc không cho phép người dưới 18 tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống.

Đối với người từ đủ 18 tuổi, việc hiến mô khi còn sống được thực hiện theo quy định về đăng ký hoặc văn bản đồng ý hiến cho những người thân thuộc phạm vi luật định, gồm cha mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, anh chị em ruột và con ruột. Người hiến phải đáp ứng yêu cầu sức khỏe, được tư vấn độc lập và chỉ được hiến các loại mô tái sinh thuộc danh mục cho phép.

Bổ sung cơ chế bảo vệ người hiến mô sau khi chết

Một nội dung khác được Bộ Y tế điều chỉnh là quy định về hiến mô sau khi người hiến chết não hoặc chết tuần hoàn.

Theo dự thảo, trường hợp người từ đủ 18 tuổi đã đăng ký hoặc có văn bản đồng ý hiến mô trước đó, việc thực hiện còn phải có văn bản đồng ý của người đại diện. Người đại diện chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của văn bản đồng ý từ người hiến.

Nếu người đã thành niên chưa đăng ký hoặc không có văn bản đồng ý hiến mô, việc hiến phải được người đại diện chấp thuận bằng văn bản.

Dự thảo cũng xác định thứ tự ưu tiên của người đại diện, gồm cha, mẹ đẻ; vợ hoặc chồng; con ruột; anh, chị ruột từ đủ 18 tuổi trở lên; ông bà nội, ngoại.

Với người dưới 18 tuổi, việc hiến mô sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn cũng phải có văn bản đồng ý của người đại diện. Thứ tự ưu tiên được xác định gồm cha, mẹ đẻ; anh, chị ruột; ông bà nội, ngoại.

Tăng hàng rào bảo vệ trẻ vị thành niên

Những điều chỉnh trong dự thảo được đưa ra sau khi cơ quan thẩm tra và nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ quan ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của trẻ em, cũng như khả năng trẻ phải chịu sức ép từ người thân khi quyết định hiến mô.

Một số ý kiến đề nghị giới hạn việc hiến mô tái sinh ở những trường hợp thật sự cần thiết, đồng thời phải có cơ chế đánh giá độc lập để bảo đảm người hiến tự nguyện.

Tiếp thu các góp ý, Bộ Y tế bổ sung yêu cầu tư vấn độc lập cho cả người hiến dưới 18 tuổi và cha mẹ của người hiến.

Cơ sở y tế thực hiện lấy mô phải thành lập Hội đồng tư vấn với sự tham gia của các chuyên gia thuộc lĩnh vực y tế, pháp luật và tâm lý. Những người trong hội đồng không được trực tiếp tham gia quá trình lấy, ghép mô trong trường hợp đang xem xét.

Đáng chú ý, bác sĩ đánh giá và quyết định người hiến có đủ điều kiện hay không cũng không được đồng thời là người chẩn đoán, chỉ định ghép hoặc tư vấn cho người hiến.

Bộ trưởng Bộ Y tế được giao quy định cụ thể danh mục mô có thể hiến khi còn sống, quy trình kiểm tra sức khỏe và cách xác định trường hợp không có người hiến trưởng thành phù hợp.

Theo kế hoạch, dự thảo luật sẽ được Quốc hội thảo luận tại hội trường vào sáng 2/11 và dự kiến biểu quyết thông qua ngày 21/11.

Việc thu hẹp đối tượng nhận mô từ người chưa thành niên được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đặt quyền lợi, sức khỏe và sự tự nguyện của trẻ em lên hàng đầu trong hoạt động hiến, ghép mô.