Theo bà Thái Hương, Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK), trong bối cảnh kinh tế thế giới chuyển dịch nhanh chóng, Việt Nam cần tận dụng cơ hội để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng giá thành mà cần tạo ra sản phẩm có hàm lượng tri thức cao, ứng dụng công nghệ hiện đại và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Ba xu hướng đáng chú ý được bà đề cập là trí tuệ nhân tạo (AI), các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), cùng mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây được xem là những yếu tố có ảnh hưởng ngày càng lớn đến năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp.

Từ gia công sang làm chủ công nghệ và giá trị
Một trong những định hướng được bà Thái Hương đề xuất là thay đổi cách tiếp cận trong xây dựng thương hiệu quốc gia. Thay vì dựa chủ yếu vào nguồn lao động và chi phí sản xuất thấp, Việt Nam cần tăng năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ, thiết kế sản phẩm và sở hữu trí tuệ.
Theo định hướng này, thương hiệu quốc gia không đơn thuần là dấu hiệu nhận diện hàng hóa mà còn thể hiện trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm, năng lực sáng tạo và uy tín của doanh nghiệp Việt Nam.
Bà Thái Hương cũng đề cập tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành trung tâm phát triển tri thức bản địa, công nghệ sinh học xanh và các giải pháp chăm sóc sức khỏe, khai thác tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững.
Đối với những lĩnh vực có lợi thế như nông nghiệp, dược liệu, thực phẩm và nguyên liệu tự nhiên, việc kết hợp tri thức truyền thống với khoa học hiện đại có thể mở ra hướng phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Dược liệu Việt Nam và bài toán khai thác giá trị tri thức
Một nội dung đáng chú ý trong đề xuất của bà Thái Hương là bảo tồn, phát triển và thương mại hóa nguồn tài nguyên dược liệu gắn với bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Theo bà, Việt Nam có nguồn tài nguyên sinh học phong phú cùng vốn tri thức y học cổ truyền được tích lũy qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, để những lợi thế này trở thành nguồn lực kinh tế có giá trị, cần đầu tư nghiên cứu khoa học, chuẩn hóa nguyên liệu, phát triển công nghệ chế biến sâu và xây dựng cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ phù hợp.
Bà định hướng ứng dụng công nghệ cao để nghiên cứu nguồn gen dược liệu, nâng cao chất lượng chiết xuất và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng. Cách tiếp cận này hướng tới việc chuyển nguồn nguyên liệu thô thành sản phẩm có hàm lượng công nghệ và tri thức cao, đồng thời tạo thêm cơ hội cho các chuỗi giá trị liên quan đến nông nghiệp, công nghiệp chế biến và du lịch.
Việc phát triển lĩnh vực này cũng cần gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng tài nguyên có trách nhiệm và bảo đảm lợi ích của cộng đồng địa phương – những yếu tố quan trọng để duy trì nguồn lực lâu dài.

Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong
Để xây dựng thương hiệu quốc gia có sức cạnh tranh, bà Thái Hương cho rằng cần xác định rõ trách nhiệm của Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Về phía Nhà nước, trọng tâm là hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn; tăng cường bảo hộ tài sản trí tuệ, tri thức bản địa; đồng thời thúc đẩy ngoại giao kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường quốc tế.
Đối với doanh nghiệp, nhiệm vụ cốt lõi là biến định hướng phát triển thành những sản phẩm, dịch vụ có chất lượng thực chất. Năng lực nghiên cứu, quản trị, đổi mới công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ quyết định khả năng xây dựng thương hiệu bền vững.
Doanh nghiệp Việt Nam cũng cần chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, xây dựng hệ thống phân phối và tạo dựng niềm tin với đối tác, người tiêu dùng quốc tế.
Thông điệp được bà Thái Hương đưa ra là thương hiệu quốc gia chỉ có thể phát triển mạnh khi có sự phối hợp giữa chính sách kiến tạo của Nhà nước và năng lực thực thi của doanh nghiệp.
Trong dài hạn, việc kết hợp trí tuệ Việt Nam, công nghệ hiện đại và mô hình tăng trưởng xanh không chỉ góp phần nâng cao giá trị hàng hóa xuất khẩu mà còn tạo nền tảng để Việt Nam khẳng định vị thế bằng chất lượng, bản sắc và năng lực sáng tạo trên thị trường thế giới.