Dự kiến cần hơn 178.000 tỷ đồng mở rộng cao tốc Bắc – Nam theo phương thức PPP

Theo phương án đang được Bộ Xây dựng nghiên cứu, việc mở rộng cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ tập trung vào trục Hà Nội – TP.HCM, gồm 18 đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.144 km. Hai đoạn Mỹ Thuận – Cần Thơ và Cần Thơ – Cà Mau sẽ được xem xét trong các dự án riêng.

Tổng mức đầu tư sơ bộ cho phương án mở rộng được tính toán khoảng 178.357 tỷ đồng. Đây là con số bước đầu, còn được rà soát, hoàn thiện trong quá trình nghiên cứu và lập dự án.

Dự kiến mở rộng lên 6 làn xe

Theo quy hoạch, nhiều đoạn cao tốc hiện có 4 làn xe hạn chế sẽ được đầu tư mở rộng lên 6 làn xe. Riêng đoạn Phan Thiết – Dầu Giây, phương án đặt ra là nâng từ 4 làn xe hoàn chỉnh lên 6 làn, nhằm đồng bộ quy mô với các đoạn tuyến kết nối.

Phương án PPP được nghiên cứu theo từng nhóm tuyến, căn cứ vào tình hình khai thác, khả năng thu hút nhà đầu tư và hiệu quả tài chính.

Đối với 3 đoạn Diễn Châu – Bãi Vọt, Nha Trang – Cam Lâm và Cam Lâm – Vĩnh Hảo, tổng chiều dài khoảng 178 km, tổng vốn đầu tư sơ bộ dự kiến khoảng 27.948 tỷ đồng. Các đoạn này được đề xuất chia thành 3 dự án độc lập. Việc có hỗ trợ vốn ngân sách Nhà nước hay không sẽ phụ thuộc vào hợp đồng PPP đã ký, lưu lượng phương tiện và kết quả tính toán tài chính chi tiết.

Hai dự án PPP lớn ở phía Bắc và phía Nam

Đối với 15 đoạn tuyến đã đầu tư bằng vốn công và đang được Nhà nước tổ chức thu phí, Bộ Xây dựng dự kiến nghiên cứu phương án chia thành hai dự án PPP:

Phía Bắc: Đoạn Mai Sơn – Cam Lộ, dài khoảng 415 km, tổng mức đầu tư sơ bộ 72.186 tỷ đồng; thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 20 năm.

Phía Nam: Đoạn Quảng Ngãi – Dầu Giây, dài khoảng 551 km, tổng mức đầu tư sơ bộ 78.223 tỷ đồng; thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 15 năm.

Theo tính toán sơ bộ, hai dự án này có thể triển khai theo phương thức PPP mà không cần ngân sách Nhà nước hỗ trợ. Tuy nhiên, phương án đầu tư, tổng mức vốn và thời gian hoàn vốn còn phải được xác định qua các bước nghiên cứu tiếp theo.

Sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, Bộ Xây dựng dự kiến tổ chức lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.

Đề xuất tháo gỡ thủ tục để đẩy nhanh tiến độ

Một trong những nội dung được Bộ Xây dựng kiến nghị là báo cáo Quốc hội xem xét điều chỉnh, bổ sung các nội dung liên quan đến thời điểm mở rộng cao tốc. Trước đây, thời điểm cần mở rộng các tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ được xác định trong khoảng năm 2040–2045.

Bên cạnh đó, do công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều đoạn tuyến đã được thực hiện theo quy mô quy hoạch, cơ quan này đề xuất cơ chế cho phép tiếp tục lập, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi để rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, trong trường hợp phát sinh thủ tục liên quan đến chủ trương đầu tư.

Bộ Xây dựng cũng kiến nghị Chính phủ nghiên cứu lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp cho từng đoạn tuyến, gồm PPP, đầu tư công hoặc các phương thức khác theo quy định. Với những dự án huy động vốn ngoài ngân sách, nhà đầu tư có thể tổ chức thu phí, giá dịch vụ theo quy định pháp luật sau khi hoàn thành việc mở rộng.

Lưu ý: Tổng mức đầu tư 178.357 tỷ đồng hiện là số liệu sơ bộ trong phương án nghiên cứu, chưa phải tổng mức đầu tư cuối cùng được phê duyệt. Các phương án phân chia dự án, cơ chế vốn và thời gian hoàn vốn cũng cần được hoàn thiện qua các bước tiếp theo.

Việc mở rộng cao tốc Bắc – Nam được kỳ vọng góp phần tăng năng lực lưu thông trên trục giao thông huyết mạch, đáp ứng nhu cầu vận tải và kết nối các vùng kinh tế trong thời gian tới.