Tảng băng khổng lồ sụp từ Himalaya, tạo địa chấn và kích hoạt lũ quét ở Nepal

Theo thông tin được ghi nhận, vào sáng 26/8 theo giờ địa phương, khu vực gần biên giới Nepal - Tây Tạng xuất hiện rung chấn tương đương động đất khoảng 4,4 độ. Điều đáng chú ý là hiện tượng này được cho là không bắt nguồn từ hoạt động dịch chuyển các mảng kiến tạo như những trận động đất thông thường.

Nguyên nhân được xác định có liên quan đến sự sụp đổ của một phần sông băng khổng lồ trên dãy Himalaya.

Khối băng có diện tích ước tính khoảng 20 ha đã rơi từ độ cao hơn 1.000 m xuống khu vực thung lũng bên dưới. Với quy mô tương đương hàng chục sân bóng đá, cú va chạm cực mạnh đã tạo ra chấn động lan truyền qua mặt đất.

Sự kiện xảy ra tại khu vực núi Langtang Lirung, nơi địa hình cao, hiểm trở và có nhiều sông băng. Khi lượng băng khổng lồ đổ xuống với tốc độ lớn, năng lượng giải phóng không chỉ gây rung chấn mà còn làm xáo trộn tuyết, đá và các vật liệu trên sườn núi.

Từ một vụ sụp đổ ban đầu, thiên tai nhanh chóng phát triển thành chuỗi tác động liên hoàn.

Khối băng lao xuống có thể kéo theo tuyết lở, đất đá và lượng nước lớn từ băng tan. Khi các dòng vật chất này tràn xuống khu vực thấp hơn, nguy cơ hình thành lũ quét và dòng chảy bùn đá tăng mạnh.

Đây là một trong những đặc điểm nguy hiểm nhất của các thảm họa tại vùng núi cao: một sự kiện xảy ra trên đỉnh núi có thể tạo ra hậu quả ở những khu vực cách xa hàng chục km phía hạ lưu.

Các chuyên gia từ lâu đã cảnh báo rằng những khu vực có sông băng tại Himalaya đang trở nên khó dự báo hơn trước tác động của biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tăng có thể làm thay đổi cấu trúc băng, khiến các khối băng, hồ băng và sườn núi trở nên mất ổn định.

Không giống những trận lũ thông thường xuất hiện sau mưa lớn, lũ liên quan đến sông băng có thể xảy ra đột ngột và mang theo lượng vật chất khổng lồ.

Chỉ trong thời gian ngắn, nước, băng, đá và bùn đất có thể tạo thành dòng chảy có sức tàn phá lớn, cuốn trôi đường sá, cầu cống và các khu dân cư nằm trên đường di chuyển.

Vụ việc tại Nepal thêm một lần nữa cho thấy mức độ nguy hiểm của các hiện tượng thiên nhiên cực đoan tại khu vực Himalaya.

Một khối băng khổng lồ sụp xuống từ độ cao hơn 1 km có thể tạo ra rung chấn giống động đất, kích hoạt tuyết lở và tiếp tục gây ra lũ quét ở khu vực hạ lưu.

Chuỗi thiên tai này diễn ra trong thời gian ngắn nhưng hậu quả có thể kéo dài, đặc biệt tại những khu vực miền núi có địa hình hiểm trở và khó tiếp cận.

Sự kiện cũng đặt ra yêu cầu về việc tăng cường theo dõi các sông băng, hồ băng và những khu vực có nguy cơ sạt lở tại Himalaya.

Trong bối cảnh khí hậu toàn cầu tiếp tục biến đổi, các hiện tượng tưởng chừng chỉ xảy ra ở vùng núi cao, xa khu dân cư, hoàn toàn có thể nhanh chóng biến thành thảm họa đối với những cộng đồng sống phía dưới.

Một tảng băng rộng khoảng 20 ha rơi từ độ cao hơn 1.000 m không chỉ là một vụ sụp đổ địa chất đơn lẻ.

Đó có thể là điểm khởi đầu cho một chuỗi phản ứng nguy hiểm: rung chấn - tuyết lở - băng vỡ - dòng chảy bùn đá - lũ quét.

Và tại những vùng núi cao như Himalaya, đôi khi chỉ một sự cố xảy ra trên đỉnh núi cũng đủ để thay đổi hoàn toàn cuộc sống của những cộng đồng ở phía dưới.