Vụ Hải SapaTV và bài toán minh bạch nguồn gốc thực phẩm

Theo thông tin đã được công bố, vụ việc liên quan đến sản phẩm thịt trâu sấy mang thương hiệu Hải SapaTV. Cơ quan chức năng cáo buộc người liên quan sử dụng nguyên liệu thịt trâu đông lạnh nhập khẩu nhưng quảng bá sản phẩm theo hướng gắn với hình ảnh “đặc sản Tây Bắc”.

Điểm đáng chú ý của câu chuyện không đơn thuần nằm ở việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu. Trên thực tế, nguyên liệu từ nước ngoài không đồng nghĩa với hàng hóa kém chất lượng hay vi phạm pháp luật nếu đáp ứng các quy định liên quan. Vấn đề được đặt ra là thông tin giới thiệu sản phẩm có phản ánh đúng bản chất hàng hóa hay không.

Một sản phẩm được chế biến tại một địa phương chưa chắc toàn bộ nguyên liệu phải có nguồn gốc từ địa phương đó. Tuy nhiên, khi tên gọi, hình ảnh, nội dung quảng bá hoặc cách giới thiệu khiến người mua hiểu rằng nguyên liệu gắn với một vùng đặc sản cụ thể, thông tin về nguồn gốc càng cần được thể hiện rõ ràng.

Với người tiêu dùng, “đặc sản” thường không chỉ là một món ăn. Giá trị của sản phẩm còn có thể gắn với vùng nguyên liệu, phương thức chế biến, danh tiếng địa phương và câu chuyện thương hiệu. Vì vậy, nếu thông tin quảng bá tạo ra nhận thức khác với thực tế của sản phẩm, quyền lựa chọn của người mua có thể bị ảnh hưởng.

Vụ việc Hải SapaTV cũng là lời nhắc về một thực tế đang ngày càng phổ biến: thực phẩm được bán trực tiếp qua livestream, video ngắn và mạng xã hội. Trong môi trường mà quyết định mua hàng đôi khi chỉ được đưa ra sau vài phút xem quảng cáo, những thông tin như thành phần, xuất xứ nguyên liệu, nơi sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm cần được công khai, dễ hiểu và nhất quán.

Sự minh bạch không chỉ nhằm bảo vệ khách hàng. Đây cũng là yếu tố quan trọng để bảo vệ những cơ sở, doanh nghiệp đang đầu tư thực sự vào vùng nguyên liệu và xây dựng thương hiệu đặc sản bằng chất lượng sản phẩm.

Thị trường có thể tồn tại song song các sản phẩm sử dụng nguyên liệu nhập khẩu và sản phẩm được làm từ nguồn nguyên liệu bản địa. Điều người mua cần là biết rõ mình đang mua gì và giá trị thực của sản phẩm nằm ở đâu.

Từ vụ việc đang được cơ quan chức năng xử lý, một vấn đề đáng chú ý được đặt ra với thị trường thực phẩm online: càng bán hàng bằng hình ảnh và câu chuyện thương hiệu, càng cần minh bạch về nguồn gốc hàng hóa. Bởi niềm tin của người tiêu dùng có thể được xây dựng trong thời gian dài, nhưng cũng có thể bị đánh mất chỉ vì những thông tin không rõ ràng.