Đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ gia đình sinh hai con gái để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh

Đề xuất hỗ trợ gia đình sinh hai con gái

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ đối với các tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất áp dụng các chính sách hỗ trợ cho những gia đình sinh hai con đều là gái và nuôi dạy con phát triển tốt.

Theo dự thảo, các địa phương sẽ căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp. Các chính sách có thể bao gồm miễn hoặc giảm học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế học sinh, hỗ trợ chương trình sữa học đường, tạo điều kiện phát triển sinh kế cho phụ nữ và biểu dương những gia đình tiêu biểu.

Đối tượng ưu tiên là trẻ em gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực ven biển, hải đảo, biên giới và các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Khuyến khích địa phương thực hiện tốt công tác bình đẳng giới

Bên cạnh chính sách dành cho các gia đình, dự thảo cũng đề xuất cơ chế khen thưởng đối với các địa phương và đơn vị có kết quả tích cực trong công tác dân số và bình đẳng giới.

Theo đó, những xã có 100% thôn, tổ dân phố đưa nội dung không lựa chọn giới tính thai nhi, không duy trì tư tưởng trọng nam hơn nữ vào hương ước, quy ước có thể được xem xét biểu dương, khen thưởng.

Các cơ sở y tế và đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan cũng có thể được khen thưởng nếu thực hiện tốt hoạt động truyền thông, tập huấn, đồng thời chấp hành nghiêm các quy định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi.

Nhiều địa phương đã triển khai mô hình khuyến khích

Trong thời gian qua, một số tỉnh, thành đã áp dụng các mô hình khuyến khích nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.

Nhiều địa phương đã đưa nội dung này vào hương ước, quy ước của cộng đồng; tổ chức biểu dương các gia đình sinh con gái chăm ngoan, học giỏi hoặc có thành tích nổi bật; đồng thời lồng ghép vào các chương trình xây dựng gia đình hạnh phúc và công tác dân số.

Những mô hình này được đánh giá góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, vị thế của trẻ em gái trong gia đình và xã hội.

Mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao

Theo số liệu điều tra dân số, tỷ số giới tính khi sinh tại Việt Nam vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên trong nhiều năm qua. Năm 2024, tỷ số này ở mức khoảng 111,4 bé trai trên 100 bé gái, trong khi mức cân bằng tự nhiên vào khoảng 104–106 bé trai trên 100 bé gái.

Tình trạng chênh lệch tập trung chủ yếu tại nhiều tỉnh, thành khu vực phía Bắc, đặc biệt ở vùng đồng bằng sông Hồng. Nếu xu hướng này kéo dài, dự báo trong những thập niên tới nước ta sẽ dư thừa số lượng lớn nam giới trong độ tuổi kết hôn, ảnh hưởng đến cơ cấu dân số và phát sinh nhiều hệ lụy xã hội.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý ưu tiên con trai, quy mô gia đình ngày càng nhỏ và việc tiếp cận các kỹ thuật xác định giới tính thai nhi trước sinh.

Hướng tới thay đổi nhận thức về bình đẳng giới

Theo Bộ Y tế, việc đề xuất hỗ trợ gia đình sinh hai con gái không nhằm khuyến khích sinh con theo giới tính mà hướng đến thay đổi nhận thức xã hội, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và nâng cao vị thế của trẻ em gái.

Cùng với việc hoàn thiện chính sách, cơ quan quản lý cũng đặt mục tiêu tăng cường giám sát việc chấp hành quy định về cấm lựa chọn giới tính thai nhi, đẩy mạnh truyền thông và xây dựng môi trường xã hội đề cao bình đẳng giới, góp phần đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức hợp lý trong những năm tới.