Góc nhìn pháp lý vụ cháu bé 12 tuổi nghi bị cha ruột, mẹ kế đánh đập tại Nghệ An

Mới đây vụ việc liên quan tới câu chuyện cháu bé có dấu hiệu bị bố ruột, mẹ kế đánh đập, hành hạ gây ra những tổn thương trên cơ thể xảy ra tại xã Vân Du, tỉnh Nghệ An khiến dư luận lại một lần nữa bức xúc. Sau khi nắm bắt được thông tin vụ việc, UBND xã Vân Du cũng đã kịp thời thăm hỏi, động viên nạn nhân, Công an xã Vân Du đã vào cuộc xác minh, điều tra.

Thông tin ban đầu về vụ việc, Công an xác định, sau khi nhận được phản ánh từ tài khoản Facebook có tên là “Phan Tuyết” đăng tải video về việc cháu ruột của mình là N.H.T (2014) thường xuyên bị bố là N.H.H (1991) và mẹ kế là T. T. H (1989, xóm 7, xã Vân Du) đánh đập dẫn đến hoảng loạn về tinh thần và thương tích nhiều chỗ trên cơ thể.

Những người lên quan hiện hiện đang được Công an triệu tập, lấy lời khai và xác minh, làm rõ từng hành vi cụ thể, củng cố hồ sơ để xử lý theo đúng quy định pháp luật. Cháu T sau khi được thăm khám ở trạm Y tế địa phương thì được chuyển qua Trung tâm Y tế Tân Kỳ để tiếp tục điều trị các tốn thương trên cơ thể cũng như ổn định tinh thần. Trước sự việc này, đại diện UBND xã Vân Du cũng đã tổ chức thăm hỏi, động viên cháu bé và chỉ đạo Công an xã vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm làm ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần cháu bé.

Qua những vụ bạo hành trẻ em xảy ra trong thời gian gần đây, cho thấy rằng các vụ việc bạo hành trẻ em xảy ra đều được cơ quan chức năng vào cuộc và xử lý kịp thời sau khi nắm được thông tin. Tuy nhiên hậu quả từ những vụ bạo hành lại để lại cho những nạn nhân những tổn thương lớn về không chỉ tính mạng mà cả lẫn tinh thần.

Dưới góc nhìn pháp lý, làm gì để bảo vệ trẻ em khi có dấu hiệu bị bạo hành? Những người liên quan với các hành vi hành hạ, đánh đập trẻ em sẽ phải đối diện với những điều luật nào? Phobienphapluat.vn có cuộc trao đổi với Luật sư Phan Văn Chiều – Giám đốc Công ty Luật TNHH Hà Châu thuộc đoàn Luật sư tỉnh Hà Tĩnh.

PV: Luật sư có thể nêu qua về góc độ pháp lý trong trường hợp phát hiện trẻ em có dấu hiệu bị bạo hành, đánh đập như tại xã Vân Du thì người thân phải làm gì? Báo lên cơ quan chức năng địa phương thay vì sử dụng mạng xã hội đăng tải nội dung “cầu cứu sự quan tâm của cộng đồng mạng”? Việc đăng tải lên mạng có bị rủi ro pháp lý nào không, khi thông tin gây ra sức lan tỏa mạnh mẽ, gây dư luận lớn về vụ việc, trong đó có một số thông tin có thể sai lệch khi cho rằng chính quyền vào cuộc chưa kịp thời?...

Luật sư Phan Văn Chiều: Trường hợp người thân phát hiện con em mình bị bạo hành, đánh đập, người thân cần hành động ngay lập tức để bảo vệ an toàn cho trẻ. Có thể đưa cháu đến nơi an toàn, trấn an tinh thần; liên hệ cơ quan địa phương gần nhất (CA thôn xóm, xã/phường) để can thiệp; TH cháu bé có những tổn thương nhất định, cần đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất để kịp thời sơ cứu. Tuyệt đối không được im lặng. Cần thiết hơn, có thể thu thập các bằng chứng bằng hình ảnh, video, ghi âm để làm căn cứ bảo vệ cháu bé về sau.

Ngoài ra, Chính phủ thiết lập tổng đài điện thoại quốc gia thường trực để tiếp nhận, xử lý thông tin, thông báo, tố giác nguy cơ, hành vi xâm hại trẻ em; quy định quy trình tiếp nhận và xử lý thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ (Điều 51 Luật trẻ em 2016). Người thân, người dân có thể liên hệ tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để thông báo kịp thời.

Người dân cũng cần lưu ý rằng, dù đang ra sức bảo vệ trẻ, nhưng cũng cần nắm rõ pháp lý để tránh rủi ro, đơn cử như đăng tải thông tin trẻ bị bạo hành lên mạng xã hội, mặc dù là với mục đích cầu cứu sự quan tâm của cộng đồng, nhưng thực tế tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao liên quan đến việc xâm phạm quyền riêng tư và đời sống riêng tư của trẻ em.

Theo quy định, trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. (Điều 21 quyền bí mật đời sống riêng tư);

Điều 24 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 nêu rõ: Việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải có sự đồng ý của trẻ em và người đại diện theo pháp luật...Do đó, hành vi đăng tải thông tin trẻ em 7 tuổi trở lên lên mạng là một trong những hành vi bị nghiêm cấm.

Về chế tài xử phạt quy định rõ tại Điều 33 Nghị định 98/2026NĐ-CP ngày 31/3/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em: 1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi công bố, tiết lộ một trong các thông tin sau đây mà không được sự đồng ý của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em, người giám hộ của trẻ em và trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên, gồm: tên, tuổi; đặc điểm nhận dạng cá nhân; thông tin về tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong bệnh án; hình ảnh cá nhân; thông tin về các thành viên trong gia đình, người chăm sóc trẻ em; tài sản cá nhân; số điện thoại; địa chỉ thư tín cá nhân; địa chỉ, thông tin về nơi ở, quê quán; địa chỉ, thông tin về trường, lớp, kết quả học tập và các mối quan hệ bạn bè của trẻ em; thông tin về dịch vụ cung cấp cho cá nhân trẻ em

2. Biện pháp khắc phục hậu quả: a) Buộc xin lỗi khi có yêu cầu đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này; b) Buộc thu hồi, xóa, gỡ bỏ các thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này.

Tại Điều 37 quy định về vi phạm về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng: 1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm khi kinh doanh, cung cấp dịch vụ trên môi trường mạng; a) Cung cấp, chia sẻ thông tin, dịch vụ gây hại cho trẻ em, thông tin, dịch vụ giả mạo, độc hại, khiêu dâm, bạo lực, xúi giục tự tử, xuyên tạc, đe dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;

Hiện nay, Chính phủ đang dự thảo NĐ mới về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bộ Công an đang đề xuất các mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với Đăng tải, phát tán, chia sẻ, lưu trữ, trao đổi, sử dụng thông tin, hình ảnh, âm thanh có nội dung khiêu dâm, đồi trụy, bạo lực liên quan đến trẻ em; đăng tải, chia sẻ, phát tán thông tin xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm, ảnh hưởng về sức khỏe, sự phát triển bình thường về tâm sinh lý của trẻ em.

PV: Khi nhận được thông tin, hình ảnh, video, nhân chứng, bị hại trong những vụ việc như trên, cơ quan chức năng địa phương sẽ phải làm gì để kịp thời bảo vệ nạn nhân, làm sáng tỏ vụ việc cũng như kịp thời xử lý những người làm trái pháp luật?

Luật sư Phan Văn Chiều: Khi nhận được thông tin, hình ảnh, video, nhân chứng, bị hại và cơ quan chức năng địa phương cần ngay lập tức tiếp nhận, bảo vệ an toàn cho trẻ, đồng thời khẩn trương xác minh, làm rõ và xử lý nghiêm đối tượng có hành vi vi phạm theo quy định tại điều 51 Luật trẻ em 2016.

Cụ thể như tiếp nhận tin báo và can thiệp khẩn cấp, hạn chế tối đa tổn thương đối với trẻ; xử lý chứng cứ (xác minh chứng cứ từ nhân chứng, xử lý dữ liệu nhạy cảm: hạn chế phát tán, gỡ bỏ các hình ảnh, video bạo lực nhạy cảm trên mạng xã hội để bảo vệ quyền riêng tư và danh dự của trẻ); bảo vệ và hỗ trợ trẻ tối đa về tinh thần, sức khỏe; điều tra xử lý nghiêm hành vi vi phạm (phối hợp với các cơ quan chuyên ngành).

PV: Nhận diện pháp lý cụ thể của luật sư trong vụ việc này, nếu có sự liên quan của bố ruột, mẹ kế là có thật khi đánh đập, hành hạ cháu bé, điều luật hiện hành điểu chỉnh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trường hợp này ra sao? những người gây ra thương tích tinh thần, sức khỏe và thậm chí cả tính mạng cho cháu bé sẽ được xác định cụ thể hành vi và mức độ vi phạm và điều luật điều chỉnh hành vi cụ thể?

Luật sư Phan Văn Chiều: Việc bố ruột mẹ kế đánh đập, hành hạ cháu bé là hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Trẻ em 2016, cụ thể là hành vi xâm hại và bạo lực trẻ em (quy định tại khoản 5,6 Điều 4 Luật Trẻ em): “5. Xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác.

6. Bạo lực trẻ em là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ em”.

Chế tài xử phạt được nêu rõ: Xử phạt hành chính quy định tại Nghị định 98/2026NĐ-CP ngày 31/3/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em. 

Điều 22: vi phạm quy định về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em: 1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: a) Cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em trừ trường hợp bị buộc phải tạm thời cách ly trẻ em hoặc trẻ em được chăm sóc thay thế theo quy định của pháp luật;

Điều 23. Vi phạm quy định về cấm bạo lực với trẻ em 1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: c) Gây tổn hại về tinh thần, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, lăng mạ, chửi mắng, đe dọa, cách ly ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em;

2. Biện pháp khắc phục hậu quả: a) Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này mà gây ra thương tích hoặc tổn hại về sức khỏe cho trẻ em nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; b) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe trẻ em đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm đ khoản 1 Điều này.

Những người liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật hỉnh sự năm 2015 nếu hành vi bạo lực gây thương tích, hậu quả nghiêm trọng đối với nạn nhân: Điều 134: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác (Như: phạt cải tạo không giam giữ; phạt tù (mức phạt tù từ 06 tháng đến tù chung thân); tuỳ mức độ % gây tổn thương cho bị hại và có các hành vi thuộc trường hợp mà Điều 134 Bộ luật hình sự quy định...

Theo Phổ biến Pháp luật