Tổ chức giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Đền Suối Mỡ năm 2026

Theo kế hoạch, Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử và Bảo tồn Di sản Văn hóa Quốc gia, Viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển tổ chức chương trình giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Đền Suối Mỡ từ ngày 20/5 đến hết ngày 21/5/2026.

Chương trình được tổ chức tại quần thể di tích Đền Suối Mỡ - địa điểm nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, hệ thống thác suối hùng vĩ cùng những giá trị lịch sử, tín ngưỡng đặc sắc còn được lưu giữ nguyên vẹn qua nhiều thế hệ. Năm 1988, nơi đây đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Từ lâu, Đền Suối Mỡ đã trở thành điểm đến tâm linh quen thuộc của đông đảo du khách thập phương mỗi dịp lễ hội. Hằng năm, lễ hội được tổ chức vào ngày 30/3 và mồng 1, mồng 2/4 Âm lịch nhằm cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đây cũng là dịp để nhân dân tưởng nhớ công lao của công chúa Quế Mỵ Nương - người được tôn thờ là Thánh Mẫu Thượng Ngàn.

Theo truyền thuyết dân gian, công chúa Quế Mỵ Nương là con gái thứ IX của Vua Hùng, người có tâm hồn yêu thiên nhiên và thường chu du khắp núi rừng, sông suối. Trong một lần đến vùng đất Suối Mỡ, bà chứng kiến cảnh người dân sống trong đói nghèo, hạn hán kéo dài, ruộng đồng khô cằn nên vô cùng thương xót.

Tương truyền, vào một ngày đầu xuân, khi dạo chơi trên núi Huyền Đinh, công chúa đã được đưa tới vùng Suối Mỡ ngày nay. Tại đây, bà dùng năm đầu ngón chân ấn xuống phiến đá, tạo thành dòng nước mát chảy tuôn không ngừng, hình thành nên con suối lớn đem nguồn nước về cho đồng ruộng. Nhờ đó, người dân có nước sinh hoạt, sản xuất, cuộc sống dần trở nên no đủ, yên bình. Để ghi nhớ công lao ấy, nhân dân địa phương đã lập hệ thống đền thờ gồm Đền Hạ, Đền Trung và Đền Thượng, đồng thời suy tôn bà là Thánh Mẫu Thượng Ngàn.

Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, Đền Suối Mỡ còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong đó, nghi lễ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu với các loại hình diễn xướng như hát văn, chầu văn, hầu đồng… được xem là nét đẹp văn hóa tâm linh độc đáo, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người Việt.

Theo Ban Tổ chức, “Chương trình giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Đền Suối Mỡ” sẽ quy tụ đông đảo nghệ nhân, thanh đồng, các câu lạc bộ chầu văn và những người hoạt động trong lĩnh vực thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên cả nước tham gia giao lưu, biểu diễn và chia sẻ kinh nghiệm.

Thông qua chương trình, các nghệ nhân sẽ có dịp thể hiện tài năng diễn xướng dân gian, góp phần gìn giữ những giá trị nguyên bản của nghệ thuật hát văn, chầu văn truyền thống. Đồng thời, hoạt động cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ.

Đây cũng được xem là cơ hội để quảng bá hình ảnh văn hóa, du lịch tâm linh của Bắc Ninh đến với du khách trong và ngoài tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản văn hóa truyền thống.