Cửa Lò - Tinh hoa Lam Thủy: Khi biển kể câu chuyện văn hóa và khát vọng tương lai

Bản hòa tấu của ký ức và hiện tại

Đêm khai mạc bắt đầu bằng những thanh âm trầm hùng của trống hội - âm thanh tưởng chừng quen thuộc nhưng lại mang sức gợi mở mạnh mẽ. Tiếng trống không chỉ đánh thức không gian lễ hội mà còn gợi dậy chiều sâu lịch sử, nhịp đập văn hóa của xứ Nghệ - vùng đất được ví như “non xanh nước biếc như tranh họa đồ”.

Nghệ An không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên đa dạng mà còn là nơi kết tinh những lớp trầm tích văn hóa đặc sắc. Từ những di tích linh thiêng như đền Cuông, đền Quang Trung, đình Hoành Sơn… đến những thắng cảnh hoang sơ như thác Sao Va, Khe Kèm, hay hệ sinh thái phong phú của Vườn Quốc gia Pù Mát tất cả đã tạo nên một không gian văn hóa - sinh thái vừa hùng vĩ, vừa nên thơ.

Trong dòng chảy ấy, Cửa Lò nổi lên như một điểm giao thoa - nơi quá khứ gặp gỡ hiện tại, nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ và thổi bùng sức sống mới trong nhịp phát triển hiện đại.

Cửa Lò - từ bãi biển đến biểu tượng đô thị du lịch

Không phải ngẫu nhiên mà Cửa Lò được mệnh danh là “viên ngọc xanh” của xứ Nghệ. Hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, vùng đất này đã đi qua hành trình từ một bãi biển hoang sơ trở thành đô thị du lịch năng động, giàu sức hút.

Biển Cửa Lò mang vẻ đẹp đặc trưng của miền Trung: bãi cát dài, mịn, nước trong xanh, sóng êm và khí hậu trong lành. Nhưng điều làm nên sức hấp dẫn bền vững của nơi đây không chỉ nằm ở cảnh quan thiên nhiên, mà còn ở cách con người kiến tạo giá trị trên nền tảng sẵn có.

Sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ đã từng bước định hình diện mạo mới cho đô thị biển. Những khu nghỉ dưỡng cao cấp như Vinpearl Cửa Hội, hệ thống khách sạn Mường Thanh cùng nhiều tổ hợp vui chơi, giải trí hiện đại đã tạo nên hệ sinh thái du lịch đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

Đặc biệt, việc kết nối không gian du lịch giữa Cửa Lò với các điểm đến trọng điểm như Kim Liên - quê hương Hồ Chí Minh hay Tiên Điền - quê Đại thi hào Nguyễn Du đã mở rộng chiều sâu trải nghiệm, biến hành trình du lịch không chỉ là nghỉ dưỡng mà còn là hành trình khám phá văn hóa, lịch sử.

Di sản - mạch nguồn nuôi dưỡng bản sắc

Nếu thiên nhiên là phần “xác” của du lịch, thì văn hóa chính là “hồn cốt” tạo nên sức sống lâu dài. Và ở Cửa Lò, “hồn cốt” ấy được nuôi dưỡng từ những giá trị dân gian mộc mạc nhưng bền bỉ qua thời gian.

Một trong những điểm nhấn văn hóa tiêu biểu của xứ Nghệ là Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh - loại hình nghệ thuật đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những câu ví, câu giặm không chỉ là lời ca, mà còn là tiếng lòng, là triết lý sống, là bản sắc tâm hồn của người Nghệ.

Trong đêm khai mạc, những làn điệu ấy được tái hiện đầy sáng tạo, kết hợp với âm nhạc hiện đại, tạo nên sự giao thoa giữa truyền thống và đương đại một minh chứng cho khả năng “làm mới” di sản mà vẫn giữ được tinh thần cốt lõi.

Đặc biệt, việc “Lễ hội Đền Mai Bảng” được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự ghi nhận về mặt pháp lý mà còn là sự khẳng định giá trị của đời sống tín ngưỡng cộng đồng cư dân ven biển. Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn phản ánh mối quan hệ hài hòa giữa con người với biển cả – nguồn sống và cũng là thử thách của bao thế hệ.

“Tinh hoa Lam Thủy” - khi nghệ thuật kể câu chuyện phát triển

Chương trình nghệ thuật chính của đêm khai mạc được xây dựng như một bản trường ca với ba chương: “Miền trầm tích”, “Sóng thức miền xanh” và “Chạm sóng tương lai”.

Ở chương đầu, khán giả được dẫn dắt trở về với cội nguồn - nơi những lớp văn hóa, lịch sử được tái hiện bằng ngôn ngữ sân khấu giàu tính biểu tượng. Đó là hình ảnh làng chài, là nhịp sống lao động, là những nghi lễ truyền thống gắn với biển.

Sang chương hai, không gian nghệ thuật mở rộng với những sắc màu tươi sáng hơn, phản ánh sự chuyển mình của Cửa Lò trong thời kỳ hội nhập. Những giai điệu trẻ trung, những tiết mục dàn dựng công phu mang đến cảm giác về một đô thị đang “thức giấc”, tràn đầy năng lượng và sức sống.

Chương cuối cùng - “Chạm sóng tương lai” là điểm nhấn của khát vọng. Ở đó, nghệ thuật không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện thực mà còn hướng đến tương lai, thể hiện niềm tin vào một Cửa Lò hiện đại, hội nhập và phát triển bền vững.

Sự góp mặt của các nghệ sĩ như Hồng Lựu, Đông Hùng, Phương Mỹ Chi, Hà Myo… không chỉ tạo sức hút mà còn góp phần nâng tầm chất lượng nghệ thuật của chương trình.

Từ mùa hè đến “bốn mùa biển gọi”

Một điểm mới đáng chú ý của Festival năm nay là định hướng phát triển du lịch bốn mùa. Nếu trước đây, Cửa Lò chủ yếu gắn với du lịch hè, thì nay địa phương đang nỗ lực phá vỡ tính mùa vụ, hướng tới khai thác du lịch quanh năm.

Chuỗi hoạt động “Bốn mùa biển gọi” được xây dựng với nhiều sự kiện đa dạng: từ thể thao, văn hóa đến thương mại, ẩm thực. Các giải marathon, lễ hội ẩm thực, Carnaval biển, chương trình dân ca, hội chợ OCOP… không chỉ tạo sản phẩm du lịch phong phú mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm cho du khách.

Đây không chỉ là chiến lược phát triển du lịch, mà còn là bước chuyển trong tư duy – từ “làm du lịch theo mùa” sang “làm du lịch theo hệ sinh thái”.

Danh hiệu và trách nhiệm

Việc Cửa Lò được trao danh hiệu “Đô thị du lịch sạch ASEAN năm 2026” không chỉ là niềm tự hào mà còn là áp lực tích cực để địa phương tiếp tục giữ vững và nâng cao chất lượng môi trường du lịch.

Danh hiệu ấy phản ánh nỗ lực trong việc xây dựng không gian du lịch xanh - sạch - đẹp, thân thiện với môi trường và du khách. Nhưng quan trọng hơn, nó đặt ra yêu cầu về sự phát triển bền vững – nơi kinh tế, văn hóa và môi trường phải song hành.