Mê mực Cửa Lò

Nghe người ta kể thôi đã thấy “sướng trong người”. Cái cách họ nói về mực, không cầu kỳ, không hoa mỹ, chỉ là những câu rất đời: “Lần đầu tiên trong đời được ăn con mực nó ngon đến vậy!”. Thế là đủ. Một câu cảm thán giản dị mà khiến lòng người xao động. Bởi giữa vô vàn món ngon trên đời, có bao nhiêu thứ khiến ta phải thốt lên như thế?

Cửa Lò về đêm không ồn ào kiểu phố thị, cũng chẳng lặng im như những miền biển hoang sơ. Nó có cái nhịp sống riêng, vừa đủ rộn ràng để níu chân người lạ, vừa đủ bình yên để người ta muốn chậm lại. Khoảng tám rưỡi tối, khi những con thuyền câu bắt đầu trở về, ấy là lúc biển như vừa kể xong một câu chuyện dài và đem thành quả đặt lên bờ.

Những chiếc thúng chai lúp xúp, chòng chành trong ánh đèn vàng. Tiếng người gọi nhau í ới. Tiếng nước vỗ mạn thuyền. Tiếng cười nói của những người đã quen với biển như quen với hơi thở của mình. Không khí ấy không cần sắp đặt, không cần trang trí, mà tự nó đã là một bức tranh sống động.

Dân bản địa xúm đông xúm đỏ quanh những thúng mực mới cập bờ. Không phải kiểu chen lấn xô bồ, mà là cái náo nhiệt thân quen. Ai cũng hiểu, mực ngon nhất là mực vừa được câu lên, còn “nháy” - tức là thân mực vẫn còn ánh lên những đốm sáng li ti, như thể nó vẫn đang thở, vẫn đang sống trong làn nước biển mặn mòi.

Lần đầu tiên được dẫn đi chọn mực, cảm giác giống như bước vào một “nghi lễ” rất riêng của vùng biển. Người chủ quán - một người con của Cửa Lò chính hiệu không nói nhiều, chỉ cười rồi nhẹ nhàng chỉ: “Chọn con này, còn nháy nhiều là ngon nhất”. Cái cách họ chọn mực không dựa vào cân nặng, cũng chẳng cần mặc cả, mà dựa vào kinh nghiệm, vào ánh nhìn, vào sự tinh tế tích lũy qua bao năm sống cùng biển.

Có hai loại được chọn: mực nháy nhỏ để ăn sống, và mực trứng nháy loại mà chỉ nghe tên thôi đã thấy đầy đặn, hấp dẫn. Mực được làm ngay tại chỗ, nhanh gọn, không cầu kỳ. Và rồi, khoảnh khắc ấy đến khoảnh khắc mà nhiều người vẫn gọi là “đáng giá cả chuyến đi”.

Miếng mực đầu tiên chạm vào đầu lưỡi.

Không có một công thức nào đủ để diễn tả trọn vẹn. Chỉ biết rằng, cái ngọt của mực không phải là vị ngọt thông thường. Nó là vị ngọt của biển, của gió, của những đêm dài lênh đênh ngoài khơi. Nó thanh, nó trong, và nó khiến người ta phải dừng lại vài giây chỉ để cảm nhận.

Mực nháy ăn sống, chấm chút mù tạt cay nồng, vị cay xộc lên mũi rồi tan ra, nhường chỗ cho vị ngọt lan tỏa. Mọi giác quan như được đánh thức cùng lúc. Không cần thêm bất kỳ gia vị cầu kỳ nào, vì bản thân con mực đã là một “tác phẩm hoàn chỉnh”.

Còn mực trứng nháy, khi cắn vào, cái béo bùi của trứng hòa với độ giòn sần sật của thân mực, tạo nên một trải nghiệm khó quên. Đó không chỉ là ăn, mà là thưởng thức, là cảm nhận, là một cuộc gặp gỡ giữa con người và biển cả.

Người ta thường nói, đồ ăn ngon không chỉ nằm ở nguyên liệu, mà còn ở hoàn cảnh. Quả thật vậy. Nếu mang con mực ấy về một thành phố xa xôi, đặt trong một nhà hàng sang trọng, có lẽ nó vẫn ngon, nhưng sẽ không còn là “mực Cửa Lò” đúng nghĩa.

Vì cái ngon ấy còn nằm ở gió biển thổi lồng lộng, ở tiếng sóng rì rào bên tai, ở ánh đèn vàng nhạt chiếu lên những gương mặt rám nắng, ở cảm giác ngồi trên chiếc ghế nhựa đơn sơ mà thấy lòng mình đầy ắp.

Có những thứ, chỉ cần đúng nơi, đúng thời điểm, là đã trở thành kỷ niệm.

Đêm hôm ấy, mực ăn không hết. Chuyện tưởng chừng bình thường, nhưng lại mở ra một điều thú vị khác. Đến trưa hôm sau, số mực còn lại được đem nướng. Không ai kỳ vọng quá nhiều, bởi đồ ăn để qua đêm thường mất đi phần nào hương vị.

Thế nhưng, khi mực được đặt lên bếp than, mùi thơm bắt đầu lan tỏa. Không phải kiểu thơm nồng nàn, mà là thứ hương dịu nhẹ, quyện với khói, với gió, len lỏi vào từng góc nhỏ. Khi mực chín, cắn một miếng, vẫn là cái ngọt ấy. Vẫn là cái dai giòn ấy. Như thể thời gian không hề làm giảm đi chất lượng, mà chỉ khiến nó trở nên đậm đà hơn.

Có lẽ, đó chính là điều khiến người ta “mê mực Cửa Lò”.

Không chỉ vì nó ngon, mà vì nó thật.

Thật từ cách đánh bắt, thật từ cách chế biến, thật từ con người. Không màu mè, không phô trương, chỉ là những gì tự nhiên nhất, chân thành nhất.

Giữa một thế giới mà mọi thứ ngày càng được “nâng cấp”, “biến tấu”, “cách điệu”, thì cái sự nguyên bản ấy lại trở nên quý giá. Nó khiến người ta nhớ, không phải vì nó khác biệt, mà vì nó đúng với bản chất.

Có người đến Cửa Lò để tắm biển. Có người đến để nghỉ dưỡng. Nhưng cũng có những người, chỉ cần một lần ăn mực nháy, là đã có lý do để quay lại.

Bởi ký ức về một món ăn đôi khi mạnh mẽ hơn cả những bức ảnh. Nó không chỉ nằm trong trí nhớ, mà còn nằm trong cảm xúc. Chỉ cần nghe ai đó nhắc đến, là mọi thứ lại hiện về: ánh đèn, tiếng sóng, vị mực, và cả cái cảm giác “lần đầu tiên trong đời”.

Và rồi, giữa những ngày bận rộn, giữa những bộn bề của cuộc sống, đôi khi chỉ cần nghĩ đến thôi cũng đủ thấy lòng nhẹ đi một chút.

Một chút mặn mòi của biển.

Một chút ngọt lành của mực.

Một chút ấm áp của con người nơi ấy.

Tất cả hòa vào nhau, tạo thành một nỗi nhớ rất riêng - nỗi nhớ mang tên Cửa Lò.

Có thể sau này, ta sẽ đi nhiều nơi hơn, ăn nhiều món ngon hơn. Nhưng cái cảm giác lần đầu tiên ấy cái khoảnh khắc mà ta nhận ra một điều gì đó thật sự đặc biệt thì không dễ gì lặp lại.

Và vì thế, mực Cửa Lò không chỉ là một món ăn. Nó là một trải nghiệm. Một kỷ niệm.

Một lý do để thương, để nhớ, để một ngày nào đó, lại muốn quay về, ngồi bên bờ biển, chờ đến tám rưỡi tối, nhìn những chiếc thúng câu trở về… và lại “mê” thêm một lần nữa.