Đọc sách giữa lòng biển sâu: Chuyện “rất đời” của lính tàu ngầm

Những giờ đọc sách sau ca trực

21 giờ, sau ca trực, không gian trong tàu ngầm dịu lại. Ánh đèn vàng hắt xuống những góc nhỏ vừa đủ sáng. Vài thủy thủ trẻ ngồi tựa lưng vào thành tàu, mỗi người cầm một cuốn sách.

Không ai nói chuyện lớn tiếng, chỉ có tiếng máy vận hành đều đều và tiếng lật trang giấy khẽ khàng. Binh nhất Nguyễn Minh Trí, một thủy thủ trẻ, mỉm cười khi được hỏi về thói quen đọc sách của mình: “Trước khi xuống tàu, rảnh là tôi cầm điện thoại. Nhưng ở đây thì khác, không có mạng, nên tự nhiên lại thấy đọc sách hợp hơn. Đọc rồi… quen lúc nào không hay”.

Trí quê ở miền Trung. Lần đầu đi biển dài ngày, cậu mang theo một cuốn tiểu thuyết do mẹ đưa trước lúc lên đường. “Mẹ bảo khi nào nhớ nhà thì đọc. Đọc vài trang là thấy như có gì đó rất gần”, Trí kể.

Ở tàu ngầm, những câu chuyện như vậy không hiếm. Mỗi cuốn sách đôi khi gắn với một kỷ niệm, một người thân, một đoạn đời ở đất liền. Không chỉ đọc để giải trí, nhiều thủy thủ coi đọc sách là cách học hiệu quả nhất trong điều kiện đặc biệt của tàu ngầm.

Thiếu tá Lê Văn Thu, Sĩ quan điện toán, Kíp tàu ngầm số 7, cho biết: “Ở đây, thời gian học tập tập trung không nhiều như trên bờ, nên mỗi người phải tự học là chính. Đọc sách giúp củng cố kiến thức, rồi áp dụng trực tiếp vào công việc”.

Anh Thu thường mang theo các tài liệu kỹ thuật, đọc vào những lúc rảnh. Có khi đọc xong, anh cùng đồng đội trao đổi, phân tích lại từng chi tiết để hiểu sâu hơn. Những “cuộc trao đổi” ấy diễn ra tự nhiên, không cần bảng, không cần giáo án, một người đọc, nhiều người cùng bàn. Từ một trang sách, câu chuyện có thể mở rộng ra thành kinh nghiệm thực tế.

Trung tá Nguyễn Văn Thuân, Chính trị viên Tàu ngầm 183, khẳng định: đọc sách đã trở thành nhu cầu tự giác, thường xuyên, giúp rèn luyện tư duy, phương pháp công tác và bản lĩnh của người lính trong điều kiện đặc biệt.

Tủ sách nhỏ và những cuốn sách “có hành trình”

Ở góc sinh hoạt chung của tàu ngầm là một tủ sách nhỏ, không lớn, nhưng luôn kín sách. Có những cuốn mới được bổ sung từ đơn vị, có những cuốn do các địa phương, đơn vị kết nghĩa gửi tặng. Và cũng có không ít cuốn do chính các thủy thủ mang theo từ đất liền.

Binh nhì Trần Quốc Hưng kể: “Hôm sinh nhật, anh em tặng tôi một cuốn sách. Đọc xong, tôi để lại tủ sách chung, giờ chắc đã qua tay nhiều người rồi”.

Những cuốn sách cứ thế “đi” từ người này sang người khác, mang theo cả câu chuyện riêng của mỗi người. Có cuốn sờn góc, có cuốn ghi chú chi chít như một cách trò chuyện âm thầm giữa các thủy thủ.

Lữ đoàn 189 cũng duy trì nhiều mô hình đọc sách như “Mỗi ngày 10 trang sách”, mỗi tuần một cuốn sách”. Nghe giản dị, nhưng lại giúp việc đọc trở thành thói quen đều đặn như nhịp ca trực. Không chỉ vậy, việc tặng sách trong những dịp đặc biệt như sinh nhật, khen thưởng cũng trở thành một nét văn hóa đẹp. Một cuốn sách nhỏ, nhưng chứa đựng sự quan tâm và động viên rất “lính”.

Giữ một “kết nối” giữa đại dương

Cuộc sống dưới lòng biển có những khoảng lặng rất dài. Không gian khép kín, công việc áp lực, xa đất liền… tất cả đòi hỏi người lính phải có bản lĩnh vững vàng.

Trong những lúc như vậy, sách trở thành một “điểm tựa” tinh thần.  Thủy thủ trẻ Trần Văn Lực chia sẻ: “Có những hôm đọc xong một câu chuyện, thấy mình nhẹ đi, nhớ nhà thì cũng đỡ hơn. Ở tàu ngầm trong không gian kín, hẹp, sách không chỉ là người bạn, mà còn như “tình thân”. Không chỉ nâng cao trình độ, mà còn giảm stress, quên đi nhiều nhọc nhằn đời thường”.

Không chỉ là kiến thức, sách còn mang đến cảm xúc – điều đôi khi khó tìm thấy giữa không gian toàn máy móc và kỷ luật. Từ những trang sách về lịch sử, về Bác Hồ, đến những câu chuyện đời thường, người lính tàu ngầm có thêm góc nhìn về cuộc sống, về trách nhiệm của mình.

Ở Lữ đoàn 189, không ai nói nhiều về “văn hóa đọc” như một khẩu hiệu, nhưng nó hiện diện trong từng góc nhỏ của con tàu, trong từng khoảng thời gian nghỉ ngơi, trong thói quen của mỗi người lính. Giữa đại dương sâu thẳm, nơi chỉ có tiếng máy rì rầm và những hành trình thầm lặng, những trang sách vẫn được lật mở mỗi ngày. Không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ như chính những người lính tàu ngầm. Nhưng cũng chính từ sự lặng lẽ ấy, một sức mạnh tinh thần được nuôi dưỡng: vững vàng hơn, sâu sắc hơn và bền bỉ hơn để họ yên tâm bám biển, giữ biển.

Những giờ đọc sách sau ca trực

21 giờ, sau ca trực, không gian trong tàu ngầm dịu lại. Ánh đèn vàng hắt xuống những góc nhỏ vừa đủ sáng. Vài thủy thủ trẻ ngồi tựa lưng vào thành tàu, mỗi người cầm một cuốn sách.

Không ai nói chuyện lớn tiếng, chỉ có tiếng máy vận hành đều đều và tiếng lật trang giấy khẽ khàng. Binh nhất Nguyễn Minh Trí, một thủy thủ trẻ, mỉm cười khi được hỏi về thói quen đọc sách của mình: “Trước khi xuống tàu, rảnh là tôi cầm điện thoại. Nhưng ở đây thì khác, không có mạng, nên tự nhiên lại thấy đọc sách hợp hơn. Đọc rồi… quen lúc nào không hay”.

Trí quê ở miền Trung. Lần đầu đi biển dài ngày, cậu mang theo một cuốn tiểu thuyết do mẹ đưa trước lúc lên đường. “Mẹ bảo khi nào nhớ nhà thì đọc. Đọc vài trang là thấy như có gì đó rất gần”, Trí kể.

Ở tàu ngầm, những câu chuyện như vậy không hiếm. Mỗi cuốn sách đôi khi gắn với một kỷ niệm, một người thân, một đoạn đời ở đất liền. Không chỉ đọc để giải trí, nhiều thủy thủ coi đọc sách là cách học hiệu quả nhất trong điều kiện đặc biệt của tàu ngầm.

Thiếu tá Lê Văn Thu, Sĩ quan điện toán, Kíp tàu ngầm số 7, cho biết: “Ở đây, thời gian học tập tập trung không nhiều như trên bờ, nên mỗi người phải tự học là chính. Đọc sách giúp củng cố kiến thức, rồi áp dụng trực tiếp vào công việc”.

Anh Thu thường mang theo các tài liệu kỹ thuật, đọc vào những lúc rảnh. Có khi đọc xong, anh cùng đồng đội trao đổi, phân tích lại từng chi tiết để hiểu sâu hơn. Những “cuộc trao đổi” ấy diễn ra tự nhiên, không cần bảng, không cần giáo án, một người đọc, nhiều người cùng bàn. Từ một trang sách, câu chuyện có thể mở rộng ra thành kinh nghiệm thực tế.

Trung tá Nguyễn Văn Thuân, Chính trị viên Tàu ngầm 183, khẳng định: đọc sách đã trở thành nhu cầu tự giác, thường xuyên, giúp rèn luyện tư duy, phương pháp công tác và bản lĩnh của người lính trong điều kiện đặc biệt.

Tủ sách nhỏ và những cuốn sách “có hành trình”

Ở góc sinh hoạt chung của tàu ngầm là một tủ sách nhỏ, không lớn, nhưng luôn kín sách. Có những cuốn mới được bổ sung từ đơn vị, có những cuốn do các địa phương, đơn vị kết nghĩa gửi tặng. Và cũng có không ít cuốn do chính các thủy thủ mang theo từ đất liền.

Binh nhì Trần Quốc Hưng kể: “Hôm sinh nhật, anh em tặng tôi một cuốn sách. Đọc xong, tôi để lại tủ sách chung, giờ chắc đã qua tay nhiều người rồi”.

Những cuốn sách cứ thế “đi” từ người này sang người khác, mang theo cả câu chuyện riêng của mỗi người. Có cuốn sờn góc, có cuốn ghi chú chi chít như một cách trò chuyện âm thầm giữa các thủy thủ.

Lữ đoàn 189 cũng duy trì nhiều mô hình đọc sách như “Mỗi ngày 10 trang sách”, mỗi tuần một cuốn sách”. Nghe giản dị, nhưng lại giúp việc đọc trở thành thói quen đều đặn như nhịp ca trực. Không chỉ vậy, việc tặng sách trong những dịp đặc biệt như sinh nhật, khen thưởng cũng trở thành một nét văn hóa đẹp. Một cuốn sách nhỏ, nhưng chứa đựng sự quan tâm và động viên rất “lính”.

Giữ một “kết nối” giữa đại dương

Cuộc sống dưới lòng biển có những khoảng lặng rất dài. Không gian khép kín, công việc áp lực, xa đất liền… tất cả đòi hỏi người lính phải có bản lĩnh vững vàng.

Trong những lúc như vậy, sách trở thành một “điểm tựa” tinh thần.  Thủy thủ trẻ Trần Văn Lực chia sẻ: “Có những hôm đọc xong một câu chuyện, thấy mình nhẹ đi, nhớ nhà thì cũng đỡ hơn. Ở tàu ngầm trong không gian kín, hẹp, sách không chỉ là người bạn, mà còn như “tình thân”. Không chỉ nâng cao trình độ, mà còn giảm stress, quên đi nhiều nhọc nhằn đời thường”.

Không chỉ là kiến thức, sách còn mang đến cảm xúc – điều đôi khi khó tìm thấy giữa không gian toàn máy móc và kỷ luật. Từ những trang sách về lịch sử, về Bác Hồ, đến những câu chuyện đời thường, người lính tàu ngầm có thêm góc nhìn về cuộc sống, về trách nhiệm của mình.

Ở Lữ đoàn 189, không ai nói nhiều về “văn hóa đọc” như một khẩu hiệu, nhưng nó hiện diện trong từng góc nhỏ của con tàu, trong từng khoảng thời gian nghỉ ngơi, trong thói quen của mỗi người lính. Giữa đại dương sâu thẳm, nơi chỉ có tiếng máy rì rầm và những hành trình thầm lặng, những trang sách vẫn được lật mở mỗi ngày. Không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ như chính những người lính tàu ngầm. Nhưng cũng chính từ sự lặng lẽ ấy, một sức mạnh tinh thần được nuôi dưỡng: vững vàng hơn, sâu sắc hơn và bền bỉ hơn để họ yên tâm bám biển, giữ biển.

Theo MAI THẮNG (Báo Văn Hóa)