24 ca mắc, 4 ca tử vong do não mô cầu: Bệnh viện Bạch Mai phát cảnh báo khẩn

Theo thông tin từ ngành y tế, Bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể tiến triển cực nhanh. Bệnh thường gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, thậm chí suy đa tạng và có thể cướp đi mạng sống người bệnh chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.

Trong hơn 3 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 24 ca mắc và 4 ca tử vong, tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm trước. Các ca bệnh xuất hiện rải rác tại nhiều địa phương, chưa hình thành ổ dịch lớn nhưng tiềm ẩn nguy cơ hình thành các chuỗi lây nhiễm âm thầm trong cộng đồng. Đáng chú ý, trẻ dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca mắc.

Gần đây, CDC Cà Mau xác nhận hai trong ba trường hợp nghi mắc đã dương tính với vi khuẩn não mô cầu, trong đó có một ca tử vong. Ngành y tế địa phương đã khẩn trương điều tra dịch tễ, khoanh vùng, xử lý ổ dịch, đồng thời yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày và tiến hành khử khuẩn môi trường.

Trước đó, một bé gái 11 tuổi tại Phú Quốc cũng đã tử vong sau khi xuất hiện các triệu chứng điển hình như sốt, đau đầu, ban xuất huyết và suy hô hấp. Trường hợp này được xác định nhiễm não mô cầu nhóm B, từng tiếp xúc với nhiều bạn học, trong đó có người có dấu hiệu nghi nhiễm.

Chia sẻ về căn bệnh này, PGS.TS Đỗ Duy Cường – Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới thuộc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, vi khuẩn não mô cầu cư trú ở hầu họng và lây truyền qua đường giọt bắn. Bệnh dễ bùng phát tại các môi trường đông người như doanh trại, ký túc xá, trường học hay khu tập thể.

Đáng lưu ý, tỷ lệ người lành mang trùng không triệu chứng dao động từ 5–20%, cao nhất ở thanh thiếu niên (khoảng 23,7%). Đây chính là “ổ chứa” nguy hiểm, có thể âm thầm phát tán mầm bệnh trong cộng đồng mà không được phát hiện. Những hành vi như hút thuốc lá, tụ tập đông người, tiếp xúc gần… làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Khi bệnh diễn tiến nặng, người bệnh – đặc biệt là trẻ em – có thể xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như ban xuất huyết màu tím sẫm lan nhanh trên da, rối loạn ý thức, suy hô hấp. Ngay cả khi qua khỏi, bệnh vẫn có thể để lại di chứng nặng nề như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Theo các chuyên gia, một thách thức lớn trong phòng bệnh là vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau. Tại Việt Nam hiện lưu hành 5 nhóm chính gồm A, B, C, W, Y – nguyên nhân của hơn 90% ca bệnh trên toàn cầu. Các nhóm này không tạo miễn dịch chéo, đồng nghĩa với việc nhiễm hoặc tiêm phòng một nhóm không bảo vệ được trước các nhóm còn lại.

Nghiên cứu dịch tễ cũng cho thấy, nguy cơ lây nhiễm ở người tiếp xúc gần với bệnh nhân có thể tăng gấp 500–800 lần, đặc biệt khi hệ miễn dịch suy yếu do căng thẳng, thiếu ngủ hoặc bệnh lý nền.

Các chuyên gia khuyến cáo, tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để chủ động phòng bệnh. Hiện có các loại vắc xin phòng những nhóm vi khuẩn nguy hiểm, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc và biến chứng nặng.

Bên cạnh đó, người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh, theo dõi sức khỏe và đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, mệt mỏi, lơ mơ, nhận thức chậm hoặc ban xuất huyết dưới da.

“Việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời và chủ động tiêm phòng đầy đủ là yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân và cộng đồng trước căn bệnh nguy hiểm này”, PGS.TS Đỗ Duy Cường nhấn mạnh.