Cảnh báo: Tự ý sử dụng hình ảnh trẻ em để “câu like” có thể bị phạt tới 60 triệu đồng

Mới đây, phóng sự “Làm rõ các khoản chi xung quanh gói thầu cung cấp suất ăn cho trường học” phát sóng trong chương trình Chuyển động 24h (VTV1) đã thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội. Nội dung xoay quanh bữa ăn bán trú tại một lớp tiểu học, trong đó có tình huống một học sinh tên Phương Anh chưa được nhận khay cơm với lý do “không ăn được thịt gà”.

Tuy nhiên, ở phần cuối phóng sự, khi đã có suất ăn, em Phương Anh trả lời rõ ràng trước câu hỏi của phóng viên rằng vẫn có thể ăn thịt gà. Tình tiết này nhanh chóng lan truyền trên mạng, kéo theo hàng loạt bình luận và chia sẻ.

Đáng chú ý, một số fanpage đã tự ý sử dụng hình ảnh của em Phương Anh, thậm chí chỉnh sửa bằng công nghệ AI để tạo nội dung mới nhằm thu hút tương tác. Hành vi này gây tranh cãi, khi nhiều ý kiến cho rằng việc khai thác hình ảnh trẻ em theo cách này là phản cảm và xâm phạm quyền riêng tư.

Dưới góc độ pháp lý, TS. Luật sư Đặng Văn Cường – Ủy viên Ban chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam – khẳng định: pháp luật hiện hành có quy định chặt chẽ về việc bảo vệ hình ảnh cá nhân, đặc biệt là đối với trẻ em.

Theo đó, mọi hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân đều phải có sự đồng ý của chính chủ hoặc người giám hộ hợp pháp. Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng trở nên quan trọng, việc khai thác thông tin, hình ảnh của trẻ em trên môi trường mạng càng cần được thực hiện thận trọng, đúng quy định.

Luật Trẻ em cũng nêu rõ, trẻ em có quyền được bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và danh dự, nhân phẩm. Mọi hành vi can thiệp, sử dụng trái phép thông tin riêng tư của trẻ đều bị nghiêm cấm.

Cùng với đó, Nghị định 56/2017/NĐ-CP quy định, khi đăng tải thông tin liên quan đến đời sống riêng tư của trẻ em trên môi trường mạng, phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người chăm sóc, cũng như của trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên. Các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm đảm bảo an toàn thông tin và có thể bị yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Trong trường hợp cụ thể như vụ việc nêu trên, việc sử dụng hình ảnh của em Phương Anh mà chưa được sự đồng ý có thể dẫn đến khiếu kiện, buộc phải gỡ bỏ nội dung, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại nếu phát sinh.

Đáng chú ý, theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung năm 2022), hành vi thu thập, sử dụng hoặc phát tán thông tin cá nhân trái phép có thể bị xử phạt từ 10 triệu đến 60 triệu đồng, tùy theo mức độ vi phạm. Ngoài ra, người vi phạm còn buộc phải xóa bỏ các dữ liệu đã đăng tải.

Các chuyên gia nhấn mạnh, trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh, việc tạo nội dung để thu hút tương tác cần đi kèm với trách nhiệm pháp lý và đạo đức. Đặc biệt, với đối tượng là trẻ em, mọi hành vi khai thác hình ảnh cần đặt lợi ích và sự an toàn của trẻ lên hàng đầu.

Vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng để các cá nhân, tổ chức thận trọng hơn khi sử dụng hình ảnh trên không gian mạng, tránh những hệ lụy pháp lý không đáng có.