Nghệ sĩ trẻ Phùng Thị Thanh Huyền và khát vọng hồi sinh nghệ thuật chèo

Hành trình đến với chèo từ một cơ duyên tình cờ

Sinh năm 2000, Thanh Huyền thuộc thế hệ nghệ sĩ trẻ được đào tạo bài bản tại Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, cơ duyên đưa cô đến với nghệ thuật chèo lại bắt đầu từ một quyết định đầy ngẫu hứng.

Khi Nhà hát Chèo Hà Nội về địa phương tuyển sinh, cô gái trẻ khi ấy vẫn còn rất mơ hồ về loại hình nghệ thuật này. “Trước khi đi học, mình thậm chí còn chưa biết chèo là gì”, Thanh Huyền từng chia sẻ một cách chân thành. Nhưng chính sự tò mò cùng một chút “liều lĩnh” của tuổi trẻ đã khiến cô đăng ký dự thi thử.

Hai vòng tuyển chọn khắt khe đã mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời cô. Từ một người gần như chưa có khái niệm rõ ràng về chèo, Thanh Huyền chính thức bước vào con đường học tập chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản và từng bước khám phá chiều sâu của nghệ thuật truyền thống dân tộc.

Càng học, cô càng nhận ra chèo không chỉ là một loại hình biểu diễn, mà còn là sự kết tinh của văn hóa, lịch sử và tâm hồn người Việt. Những làn điệu, tích truyện, cách diễn xuất, lời ca… tất cả đều mang trong mình chiều sâu nghệ thuật và giá trị nhân văn sâu sắc. Chính điều đó đã khiến tình yêu với chèo trong cô ngày một lớn dần.

Nỗ lực khẳng định bản thân bằng tài năng và thành tích

Dù tuổi đời còn rất trẻ, Thanh Huyền đã sớm ghi dấu ấn bằng một bảng thành tích đáng nể. Ngay từ khi còn là sinh viên, cô đã tích cực tham gia các cuộc thi và nhanh chóng khẳng định năng lực.

Năm 2017, cô giành Huy chương Bạc tại cuộc thi “Tài năng trẻ sinh viên Chèo toàn quốc” - một sân chơi uy tín dành cho những tài năng trẻ trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống. Tiếp đó, năm 2018, cô xuất sắc đăng quang Quán quân “Ngôi sao dân ca và hát ru”, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình nghệ thuật.

Không dừng lại ở đó, năm 2020 được xem là cột mốc đáng nhớ khi Thanh Huyền liên tiếp đạt được nhiều giải thưởng lớn: Huy chương Vàng Liên hoan Sân khấu Thủ đô, Huy chương Vàng Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên Chèo toàn quốc, cùng Giải Ba cuộc thi sáng tác và trình diễn “Tác phẩm âm nhạc dân gian chủ đề công cha - nghĩa mẹ”.

Những thành tích này không chỉ là sự ghi nhận cho tài năng cá nhân, mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của một nghệ sĩ trẻ trên con đường vốn dĩ nhiều thử thách.

Đằng sau ánh hào quang là những trăn trở

Dẫu đạt được nhiều thành công sớm, hành trình theo đuổi nghệ thuật truyền thống của Thanh Huyền không hề dễ dàng. Trong bối cảnh các loại hình giải trí hiện đại ngày càng chiếm ưu thế, chèo - cũng như nhiều bộ môn nghệ thuật dân gian khác - dần trở nên kén khán giả hơn, đặc biệt là với giới trẻ.

Thanh Huyền thẳng thắn chia sẻ, cô từng không ít lần đối mặt với những câu hỏi mang tính so sánh: vì sao không lựa chọn các lĩnh vực giải trí “hot” hơn, dễ nổi tiếng hơn, trong khi bản thân có ngoại hình và tuổi trẻ? Những câu hỏi ấy, dù không ác ý, nhưng phần nào phản ánh thực tế rằng nghệ thuật truyền thống vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức trong xã hội hiện đại.

“Có những lúc mình cảm thấy chạnh lòng, bởi sự phân biệt trong cách nhìn nhận. Nhưng mình hiểu đó là thực tế, và càng khiến mình muốn cố gắng nhiều hơn để thay đổi điều đó”, cô chia sẻ.

Chính những trăn trở ấy đã trở thành động lực để Thanh Huyền không ngừng nỗ lực làm mới hình ảnh của chèo, tìm cách tiếp cận gần hơn với khán giả trẻ – những người vốn ít có cơ hội tiếp xúc với loại hình nghệ thuật này.

Nghệ thuật truyền thống và khoảng cách với giới trẻ

Không thể phủ nhận rằng, trong đời sống hiện đại, nghệ thuật truyền thống đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, mạng xã hội và các loại hình giải trí mới khiến thị hiếu của công chúng, đặc biệt là giới trẻ, thay đổi nhanh chóng.

Chèo - với đặc trưng là loại hình nghệ thuật tổng hợp, đòi hỏi người nghệ sĩ phải hội tụ đủ các yếu tố “Thanh - Sắc - Thục - Tinh - Khí - Thần” - vốn đã khó học, lại càng khó theo. Không chỉ cần giọng hát, kỹ năng diễn xuất, mà còn phải hiểu sâu về văn hóa, tích truyện, ngôn ngữ nghệ thuật.

Quá trình đào tạo kéo dài, yêu cầu khắt khe, trong khi thu nhập của nghệ sĩ chèo chưa thực sự tương xứng với công sức bỏ ra, khiến không ít người trẻ e ngại khi lựa chọn con đường này.

Hệ quả là lực lượng kế cận ngày càng mỏng, trong khi khán giả trẻ cũng dần xa rời nghệ thuật truyền thống. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, đặt ra bài toán lớn về việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Khát vọng làm mới chèo bằng góc nhìn của người trẻ

Trước thực tế đó, Thanh Huyền không lựa chọn cách đi theo lối mòn, mà luôn tìm kiếm những hướng đi mới để chèo có thể tiếp cận gần hơn với công chúng hiện đại.

Theo cô, giới trẻ không hề quay lưng với nghệ thuật truyền thống, mà vấn đề nằm ở cách tiếp cận. Nếu chèo được thể hiện bằng những hình thức mới mẻ, gần gũi hơn, kết hợp với công nghệ và truyền thông hiện đại, chắc chắn sẽ thu hút được sự quan tâm của khán giả trẻ.

“Giới trẻ hoàn toàn có thể yêu và theo đuổi nghệ thuật truyền thống. Quan trọng là chúng ta phải tìm được cách để đưa nghệ thuật đến gần với họ hơn”, Thanh Huyền nhấn mạnh.

Chính vì vậy, cô luôn cố gắng đổi mới trong cách biểu diễn, từ cách xử lý vai diễn, cách truyền tải cảm xúc đến việc tham gia các dự án mang tính sáng tạo, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

Giữ lửa đam mê và trách nhiệm với văn hóa dân tộc

Đối với Thanh Huyền, việc theo đuổi chèo không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp, mà còn là trách nhiệm với văn hóa dân tộc. Cô tin rằng, mỗi nghệ sĩ trẻ đều có vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống.

“Nghệ thuật truyền thống cần có giới trẻ để tiếp nối. Nếu không có thế hệ kế cận, những giá trị quý báu ấy sẽ dần mai một”, cô chia sẻ.

Chính suy nghĩ đó đã giúp Thanh Huyền vượt qua những khó khăn, áp lực để kiên trì với con đường mình đã chọn. Từ những ngày đầu bỡ ngỡ, đến khi đứng trên sân khấu lớn, mỗi bước đi của cô đều là sự tích lũy kinh nghiệm và bản lĩnh nghề nghiệp.

Kỳ vọng đưa chèo đến gần hơn với công chúng

Trong thời gian tới, Thanh Huyền đang ấp ủ nhiều dự định mới, trong đó có việc thực hiện một MV chèo – một hình thức kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và cách thể hiện hiện đại.

Đây được xem là bước đi táo bạo, thể hiện tinh thần dám thử nghiệm và đổi mới của một nghệ sĩ trẻ. Thông qua sản phẩm này, cô kỳ vọng sẽ mang đến một góc nhìn mới mẻ về chèo, giúp khán giả, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tiếp cận và hiểu hơn về loại hình nghệ thuật này.

“Hy vọng sản phẩm sắp tới sẽ nhận được sự đón nhận của khán giả, để chèo không còn là điều gì đó xa vời, mà trở nên gần gũi hơn trong đời sống hôm nay”, cô bày tỏ.

Một hành trình còn dài phía trước

Con đường mà Thanh Huyền lựa chọn không phải là con đường dễ dàng. Đó là hành trình đòi hỏi sự kiên trì, đam mê và cả bản lĩnh để vượt qua những định kiến, thách thức của thời đại.

Nhưng chính những người trẻ như cô lại là niềm hy vọng cho sự hồi sinh và phát triển của nghệ thuật truyền thống. Bằng tài năng, sự sáng tạo và tinh thần trách nhiệm, họ đang từng bước viết tiếp câu chuyện của chèo trong thời đại mới.

Ở Thanh Huyền, người ta không chỉ thấy hình ảnh của một nghệ sĩ trẻ giàu tiềm năng, mà còn là biểu tượng của sự tiếp nối – nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, nơi truyền thống được gìn giữ và phát triển bằng hơi thở của tuổi trẻ.

Và có lẽ, chính từ những bước đi bền bỉ ấy, chèo - cùng với các loại hình nghệ thuật truyền thống khác sẽ không chỉ được bảo tồn, mà còn có cơ hội sống lại mạnh mẽ trong lòng công chúng hôm nay và mai sau.