Di tích lăng vua Thiệu Trị đang được tu bổ như thế nào?

Dự án “Bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị tổng thể di tích lăng vua Thiệu Trị” - giai đoạn 3 đang được triển khai tích cực, với các hạng mục như: tu bổ lầu Đức Hinh, Bi Đình, hệ thống sân vườn và hạ tầng kỹ thuật…

Dự án có tổng mức kinh phí hơn 60,5 tỉ đồng, được triển khai trên diện tích hơn 0,7ha ở khu vực lăng mộ vua Thiệu Trị, do Phân Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng miền Trung (thuộc Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng) thi công.

Khu lăng mộ vua Thiệu Trị là khu vực quan trọng trong tổng thể di tích. Đây là khu vực gần như còn giữ nguyên cấu trúc ban đầu nhưng trước đây chỉ được trùng tu nhỏ lẻ, chưa xử lý triệt để các hư hỏng, xuống cấp.

Tại khu vực lầu Đức Hinh, công tác tu bổ được thực hiện theo hướng phục hồi nguyên trạng, sử dụng vật liệu truyền thống như gạch Bát Tràng, đá Thanh, gỗ nhóm 2 và ngói âm dương men vàng. Hệ khung gỗ, mái ngói, bờ mái và các chi tiết trang trí như pháp lam, con giống được phục dựng tỉ mỉ.

Bên cạnh đó, hệ thống điện chiếu sáng, thiết bị phòng cháy chữa cháy cũng được lắp đặt đồng bộ, đảm bảo yêu cầu vừa bảo tồn vừa khai thác.

Khu vực Bi Đình được tu bổ toàn diện, từ nền, tường, hệ khung gỗ đến mái lợp và các chi tiết trang trí đặc trưng. Công tác vệ sinh, bảo quản bia đá, gia cố taluy, xử lý nứt vỡ được triển khai đồng thời, góp phần nâng cao độ bền vững của công trình.

Không gian cảnh quan xung quanh như sân vườn, bồn hoa, lối đi, tường kè được chỉnh trang theo hướng hài hòa với tổng thể kiến trúc. Một số cây xanh ảnh hưởng đến kết cấu được xử lý, đồng thời bổ sung thảm cỏ, sắp xếp lại các yếu tố cảnh quan…

Theo Ban Quản lý dự án Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, hiện nay dự án đã đạt 65%. Các hạng mục của dự án kỳ vọng hoàn thành trong năm 2026, vượt tiến độ một năm so với kế hoạch ban đầu.

Hiện các đơn vị đang tập trung hoàn thiện các hạng mục như lợp mái ngói Bi Đình, chạm khắc cấu kiện gỗ, xây dựng bờ mái, tu bổ cảnh quan khu vực lầu Đức Hinh…

Lăng vua Thiệu Trị (Xương Lăng) được xây dựng tại làng Cư Chánh (nay thuộc phường Thủy Xuân, TP. Huế) vào năm 1848 dưới thời vua Tự Đức và hoàn thành trong vòng 10 tháng.

Bố cục tổng thể lăng vua Thiệu Trị có diện tích hơn 29,5ha, là sự kết hợp giữa các khu vực: bên trái là khu vực tẩm điện (nơi thờ cúng), bên phải là khu vực lăng (tưởng niệm và mộ phần), cách nhau khoảng 100m theo hai trục gần như song song.

Ngoài ra, về phía Tây Nam của lăng là lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ, được xây dựng vào đầu thế kỷ XX .

Tuy nhiên trải qua nhiều tác động của thời gian và thiên tai khắc nghiệt, nhiều công trình và cảnh quan di tích bị xuống cấp, hư hại, hoang vắng. Ở đây chỉ có một số đợt trùng tu “nhỏ giọt”, mang tính chống đỡ, cứu nguy khẩn cấp nên cảnh quan chung khu vực lăng vẫn tiêu điều.

Từ năm 2008 đến nay, các công trình ở lăng vua Thiệu Trị (ở khu vực tẩm điện và lăng bà Từ Dụ) được đầu tư tu bổ bài bản và góp phần phát huy giá trị di tích.

Trong giai đoạn 3 này, dự án tập trung vào các hạng mục công trình thuộc khu lăng mộ, góp phần hoàn thiện bảo tồn tổng thể di tích lăng Thiệu Trị và phát huy giá trị di sản văn hóa đặc sắc của triều Nguyễn.

Theo SƠN THÙY (Báo Văn Hóa)