Trải nghiệm văn hóa miền biển tại lễ Cầu ngư Hội An Đông

UBND phường Hội An Đông cho biết, từ ngày 2-4.4 (nhằm ngày 15-17 tháng Hai, năm Bính Ngọ), tại biển Cửa Đại và lăng Tiêu Diện (tổ dân phố Phước Hải) sẽ diễn ra lễ hội cầu ngư Hội An Đông 2026 với nhiều hoạt động hấp dẫn, đậm màu sắc đời sống văn hóa, tín ngưỡng và tinh thần của cư dân vùng biển.

Hằng năm, vào ngày 15 và 16 tháng Hai âm lịch, ngư dân phường Cửa Đại (thành phố Hội An trước đây) long trọng tổ chức lễ cầu ngư tại lăng Tiêu Diện nhằm bày tỏ lòng thành kính, ngưỡng vọng, tạ ơn và cầu Đức Ngư Ông phù hộ cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và một mùa đánh bắt cá bội thu.

Lễ cầu ngư bao gồm phần lễ với lễ nghinh thần được tiến hành trên đất liền và trên biển để nghinh rước các vị thần linh, về lăng; tiếp sau là lễ cung thỉnh chư thần (lễ mời các vị thần nhập điện); tiếp đến là lễ tế âm linh và sau cùng là lễ tế Ông. Bên cạnh đó, phần hội luôn thu hút cộng đồng tham dự, thể hiện tinh thần đoàn kết của người dân với hoạt động diễn xướng bả trạo, đua ghe ngang truyền thống.

Năm 2026, lễ cầu ngư Hội An Đông sẽ bắt đầu từ chiều ngày 2.4, với các nghi thức nghinh thần (trên bờ, trên biển), lễ túc. Sáng ngày 3.4, lễ cúng chính thức sẽ diễn ra tại lăng Ông Tứ Chánh Vạn, tiếp đón người dân, du khách dâng hương. Lễ tạ sẽ diễn ra vào sáng ngày 4.4.

Bên cạnh các nghi thức cúng cầu ngư chính theo truyền thống, không gian lễ hội với nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao sẽ được tổ chức tại lăng Tiêu Diện và bãi tắm Cửa Đại để người dân, du khách cùng hòa mình trải nghiệm đời sống văn hóa, sinh hoạt tín ngưỡng dân gian cùng cư dân vùng biển Hội An.

Tại lăng Tiêu Diện sẽ tổ chức biểu diễn hát tuồng vào hai đêm ngày 2-3.4, những làn điệu, tích tuồng được chính những nghệ nhân địa phương biểu diễn, tái hiện những câu chuyện, tích tuồng quen thuộc.

Tại bãi tắm Cửa Đại trong những ngày diễn ra lễ hội sẽ có các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian miền biển như đua thuyền trên cát, kéo co dưới nước, chế biến gỏi cá, đan lưới, kéo lưới, thả lưới bắt cá để du khách và người dân cùng giao lưu, khám phá đời sống thường nhật.

Một trong những hoạt động được chờ đón tại lễ hội cầu ngư truyền thống là trình diễn nghệ thuật dân gian hát bả trạo sẽ được tổ chức vào lúc 16h00 -18h00 ngày 3.4 tại khu vực lăng Ông Tứ Chánh Vạn.

Nghệ thuật hát bả trạo (còn gọi là hò bả trạo, chèo bả trạo, hò đưa linh) là một loại hình diễn xướng dân gian tiêu biểu, xuất hiện khá sớm ở Hội An, gắn liền với lễ hội cầu ngư. Đến nay vẫn được lưu truyền và được ngư dân thực hành, trao truyền trong không gian văn hóa cộng đồng ở các vùng biển như Cẩm An, Cù Lao Chàm, Cửa Đại, Cẩm Nam, Cẩm Thanh,… của thành phố Hội An (trước đây).

Cùng với lễ hội cầu ngư còn bảo lưu được khá đậm các yếu tố văn hoá cội nguồn từ tín ngưỡng tục thờ cá Ông, hát bả trạo là phần hội không thể thiếu được, là hoạt động chính yếu nhất và có sức hấp dẫn, thu hút nhiều người xem trong lễ hội cầu ngư của cư dân miền biển Hội An.

Việc bảo tồn và phát huy tục thờ Cá Ông và duy trì việc tổ chức lễ hội cầu ngư hằng năm tại lăng Tiêu Diện, Cửa Đại góp phần bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với cộng đồng ngư dân, góp phần vào nét văn hóa đặc trưng chung và thu hút du khách đến với Hội An. 

Theo K.CHI (Báo Văn Hóa)