Áp lực nợ nần khiến người đàn ông phát bệnh tâm thần: Cảnh báo hội chứng lo âu tài chính

Áp lực khoản vay 1,6 tỷ đồng khiến người đàn ông suy sụp

Tiếng chuông điện thoại báo tin nhắn thu tiền lãi ngân hàng vang lên, Nam (34 tuổi) buông đũa, miếng cơm nghẹn lại nơi cổ họng.

Khoản vay 1,6 tỷ đồng để mua nhà, cộng với mức lãi suất thả nổi 12%/năm, đã khiến người đàn ông – một nhân viên kỹ thuật của hãng xe – rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài. Chỉ trong một tháng, anh sụt 4 kg.

Sau nhiều ngày mất ngủ, tức ngực và vã mồ hôi, Nam phải đến khám tại Bệnh viện E trong tình trạng hoảng loạn.

Tại phòng khám, anh chia sẻ với bác sĩ Nguyễn Viết Chung – Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần rằng việc trả nợ gần như chiếm trọn tâm trí, khiến anh mất ăn, mất ngủ và luôn trong trạng thái lo lắng.

Vòng luẩn quẩn nguy hiểm của áp lực tài chính

Trước đây, Nam là nhân viên văn phòng chăm chỉ và luôn đặt ra tiêu chuẩn cao cho bản thân.

Tuy nhiên, khi lãi suất khoản vay mua nhà tăng mạnh, áp lực tài chính khiến anh lao vào làm việc với cường độ cao để đảm bảo cuộc sống gia đình.

Sự căng thẳng kéo dài đã tạo nên vòng luẩn quẩn nguy hiểm: Mất ngủ triền miên. Uể oải, mệt mỏi ban ngày. Đau đầu, giảm tập trung. Hiệu suất công việc suy giảm. Khi công việc sa sút, Nam lại càng tự trách bản thân, khiến tình trạng lo âu và mất ngủ ngày càng trầm trọng.

Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung, bệnh nhân đang trải qua “stress thứ phát” – nghĩa là áp lực không chỉ đến từ khoản nợ mà còn từ sự khắt khe, tự trách móc bản thân.

Chẩn đoán rối loạn lo âu và trầm cảm

Kết quả thăm khám cho thấy Nam mắc rối loạn thích ứng với phản ứng lo âu và trầm cảm.

Phác đồ điều trị bao gồm: Sử dụng thuốc an thần để ổn định giấc ngủ. Áp dụng liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) nhằm thay đổi suy nghĩ tiêu cực.

Bác sĩ cũng yêu cầu Nam tạm thời rời xa các bảng tính tài chính, đồng thời khuyến khích vợ chồng chia sẻ để giảm áp lực tâm lý.

Sau thời gian điều trị, các cơn hoảng loạn của Nam đã giảm dần. Gia đình anh hiện đang tính đến phương án cơ cấu lại khoản vay để giảm gánh nặng tài chính.

Lãi suất thả nổi khiến nhiều người rơi vào khủng hoảng

Theo các chuyên gia, nhiều khoản vay mua nhà hiện nay thường có lãi suất ưu đãi 7–9%/năm trong 12–18 tháng đầu. Sau thời gian này, lãi suất thả nổi có thể tăng lên 13%/năm hoặc cao hơn.

Điều này khiến số tiền trả nợ mỗi tháng tăng mạnh, có thể vượt quá 35–40% thu nhập của gia đình, mức được coi là ngưỡng rủi ro tài chính.

Bác sĩ Chung cho biết không chỉ nhân viên văn phòng mà nhiều người kinh doanh thu nhập cao cũng rơi vào vòng xoáy lo âu tài chính.

Ông từng tiếp nhận một bệnh nhân 40 tuổi có thu nhập 180 triệu đồng mỗi tháng, sở hữu bất động sản trị giá 14 tỷ đồng, nhưng vẫn hoảng loạn vì khoản vay 6 tỷ đồng trong bối cảnh thị trường bất động sản khó thanh khoản.

Hội chứng lo âu tài chính đang ngày càng phổ biến

Trong tâm lý học, tình trạng này được gọi là Financial Anxiety (lo âu tài chính).

Theo Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), đây là trạng thái căng thẳng kéo dài khi con người cảm thấy mất kiểm soát về tiền bạc.

Người mắc hội chứng này thường rơi vào hai trạng thái: Lảng tránh thực tế. Không dám mở sao kê ngân hàng. Tránh nói chuyện tiền bạc với bạn đời. Không dám tính tổng số nợ. Ám ảnh tiền bạc. Liên tục kiểm tra tài khoản ngân hàng. Hoảng loạn trước tin tức về lãi suất. Thắt chặt chi tiêu quá mức.

Vì sao tiền bạc dễ gây stress?

Theo Hiệp hội Tâm lý học Anh (BPS), tiền bạc gắn liền với cảm giác an toàn và sinh tồn của con người.

Khi đối diện nguy cơ mất tiền hoặc mất khả năng chi trả, não bộ sẽ kích hoạt phản ứng căng thẳng và liên tục tiết ra hormone cortisol.

Tiến sĩ Brad Klontz, chuyên gia tâm lý học tài chính, cho rằng nhiều người có xu hướng đánh đồng giá trị tài sản với giá trị bản thân. Khi tài sản giảm hoặc nợ tăng, họ dễ rơi vào cảm giác thất bại và hoảng loạn.

Chuyên gia khuyến nghị cách giảm stress tài chính

Để hạn chế lo âu tài chính, các chuyên gia khuyến nghị: Liệt kê rõ các khoản nợ, thu nhập và chi tiêu. Xây dựng kịch bản lãi suất cao nhất. Chia nhỏ mục tiêu trả nợ theo từng tháng. Trao đổi thẳng thắn với gia đình. Tìm kiếm hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý khi cần.

Theo các chuyên gia, việc chủ động quản lý tài chính và chăm sóc sức khỏe tinh thần là yếu tố quan trọng giúp người vay vượt qua áp lực nợ nần và ổn định cuộc sống.